Dinvishesh : थोर समाजसुधारक आणि ‘केसरी’चे पहिले संपादक गोपाळ गणेश आगरकर यांची जयंती; जाणून घ्या १४ जुलैचा इतिहास

Dinvishesh : गोपाळ गणेश आगरकर यांची आज जयंती आहे. त्यांनी समाजप्रबोधन, शिक्षण, आणि निर्भीड पत्रकारितेच्या माध्यमातून समाजात परिवर्तन घडवून आणले. त्यांना महाराष्ट्रातील अग्रगण्य समाजसुधारक म्हणून ओळखले जाते.

Dinvishesh : आज थोर समाजसुधारक, शिक्षणतज्ज्ञ,. विचारवंत आणि पत्रकार गोपाळ गणेश आगरकर यांची जयंती आहे. १४ जुलै १८५६ रोजी सातारा जिल्ह्याच्या टेंभू सध्याचे कराड येथ त्यांचा जन्म झाला होता. त्यांनी आधुनिक महाराष्ट्राच्या इतिहासात सामाजकि जनजागृती निर्माण करण्यासाछी मोलाचे योगदान दिले आहे. त्यांनी लोकमान्य बाल गंगाधर टिळख यांच्या केसरी या वृत्तपत्राचे ते पहिले संपादक होते. यानंतर त्यांनी १८८८ मध्ये सुधारक या वृत्तपत्राची सुरुवात केली. यामधून त्यांनी व्यक्तिस्वातंत्र्य, बुद्धिवाद, भौतिकतेच्या मूल्यांचा प्रचार केला. सामाजिक समता, स्री-पुरुष समानता आणि अंधश्रद्धेविरोधी विचारांचा त्यांनी सातत्याने पुरस्कार केला. त्यांच्या कार्यामुळे महाराष्ट्राच्या सामाजिक आणि शैक्षणिक इतिहासात त्यांचे स्थान अढळ आहे.

14 जुलै रोजी देशाच्या आणि जगाच्या इतिहासामध्ये घडलेल्या महत्त्वपूर्ण घटना

• 1789 : पॅरिसमध्ये, नागरिकांनी फ्रेंच राज्याच्या दडपशाहीचे प्रतीक असलेल्या बॅस्टिल तुरुंगावर हल्ला केला आणि आतील सात कैद्यांची सुटका केली. हि घटना फ्रेंच राज्यक्रांतीत फार महत्वाची मानली जाते.
• 1867 : अल्फ्रेड नोबेल यांनी स्फोटक डायनामाइटची यशस्वी चाचणी केली.
• 1925 : जर्मनीमध्ये नाझी पक्ष वगळता सर्व राजकीय पक्षांवर बंदी घालण्यात आली.
• 1942 : काँग्रेसच्या वर्धा अधिवेशनात, “भारत छोडो” ठराव मंजूर करण्यात आला, महात्मा गांधींना ब्रिटनपासून भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी मोहीम करण्यास अधिकृत केले.
• 1958 : इराकमध्ये राजेशाहीविरुद्ध उठाव. अब्दुल करीम कासम सत्तेत.
• 1960 : ‘जेन गुडॉल’ यांनी चिंपांझींचा अभ्यास करण्यासाठी टांझानियामधील एका अभयारण्यात प्रवेश केला. त्यांनी 45 वर्षे संशोधन केले.
• 1969 : अमेरिकेने चलनातून $500, $1,000, $5,000 आणि $10,000 च्या नोटा काढून घेतल्या.
• 1976 : कॅनडामध्ये मृत्युदंडावर बंदी घालण्यात आली.
• 2003 : संदीप चंदा यांना जागतिक बुद्धिबळ महासंघाकडून ग्रँडमास्टर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
• 2013 : पोस्टल विभागाची 160 वर्षे जुनी तार सेवा बंद करण्यात आली.

Dinvishesh : मराठी रंगभूमी आणि चित्रपटसृष्टीतील अष्टपैलू अभिनेता निळभाऊ फुले यांचा स्मृतिदिन; जाणून घ्या १३ जुलैचा इतिहास

14 जुलै रोजी जन्म दिनविशेष (Dinvishesh)

• 1856 : ‘गोपाल गणेश आगरकर’ – थोर समाजसुधारक तसेच केसरीचे पहिले संपादक यांचा जन्म. (मृत्यू : 17 जून 1895)
• 1862 : ‘गुस्टाफ क्लिम्ट’ – ऑस्ट्रियन चित्रकार यांचा जन्म.
• 1884 : ‘यशवंत खुशाल देशपांडे’ – महानुभाव वाङमयाचे नामवंत संशोधक यांचा जन्म. (मृत्यू : 20 नोव्हेंबर 1970)
• 1893 : ‘गारिमेला सत्यनारायण’ – भारतीय कवी आणि लेखक यांचा जन्म. (मृत्यू : 18 डिसेंबर 1952)
• 1910 : ‘विल्यम हॅना’ – टॉम अँड जेरीची चित्रे काढणारा चित्रकार यांचा जन्म.
• 1917 : ‘रोशनलाल नागरथ’ – संगीतकार यांचा जन्म. (मृत्यू : 16 नोव्हेंबर 1967)
• 1920 : ‘शंकरराव चव्हाण’ – केंद्रीय मंत्री आणि महाराष्ट्राचे चौथे मुख्यमंत्री यांचा जन्म. (मृत्यू : 26 फेब्रुवारी 2004)
• 1947 : ‘नवीन रामगुलाम’ – मॉरिशसचे तिसरे व सहावे पंतप्रधान यांचा जन्म.
• 1957 : ‘आलोक कुमार वर्मा’ – भारतातील केंद्रीय अन्वेषण ब्यूरोचे(सी.बी.आय.)माजी संचालक यांचा जन्म.
• 1967 : ‘हशन तिलकरत्ने’ – श्रीलंकेचा क्रिकेटपटू आणि राजकारणी यांचा जन्म.

14 जुलै रोजी मृत्यू दिनविशेष

1904 : ‘पॉल क्रुगर’ – दक्षिण आफ्रिकेचे क्रांतिकारी यांचे निधन.
1936 : ‘धनगोपाळ मुखर्जी’ – भारतीय वंशाचे लेखक आणि विद्वान यांचे निधन. (जन्म : 6 जुलै 1890)
1963 : ‘स्वामी शिवानंद सरस्वती’ – योगी व आध्यात्मिक गुरू यांचे निधन. (जन्म : 8 सप्टेंबर 1887)
1975 : ‘मदनमोहन’ – संगीतकार यांचे निधन. (जन्म : 25 जून 1924)
1993 : ‘श्रीमंत विजयमाला राणीसाहेब’ – करवीर संस्थानच्या महाराणी यांचे निधन.
1998 : ‘रिचर्ड मॅकडोनाल्ड’ – मॅकडॉनल्ड चे सहसंस्थापक यांचे निधन. (जन्म : 16 फेब्रुवारी 1909)
2003 : ‘लीला चिटणीस’ – हिंदी चित्रपट अभिनेत्री यांचे निधन. (जन्म : 9 सप्टेंबर 1909)
2003 : ‘प्रो. राजेंद्र सिंग’ – राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे 4 थे सरसंघचालक यांचे निधन. (जन्म : 29 जानेवारी 1922)
2008 : ‘यशवंत विष्णू चंद्रचूड’ – सर्वोच्‍च न्यायालयाचे 16 वे सरन्यायाधीश यांचे निधन. (जन्म : 12 जुलै 1920)

Dinvishesh : शूरवीर बाजी प्रभू देशपांडे यांची पुण्यतिथी; जाणून घ्या १२ जुलैचा इतिहास