National Handwriting Day: हस्तलेखन म्हणजे मेंदूला चालना देणारी एक कला; आजच्या ‘या’ खास दिवशी करा सुंदर अक्षराचा संकल्प

National Handwriting Day 2026: 'सुंदर अक्षर हाच खरा दागिना!' आज राष्ट्रीय हस्तलेखन दिन.जाणून घ्या आजही कीबोर्डच्या जगात पेन आणि कागदाची जादू का जपायची? वाचा याबाबत सविस्तर...

• हस्तलेखनाचे महत्त्व
• बौद्धिक विकास
• सुंदर अक्षराचा आग्रह

National Handwriting Day 2026 : आजच्या धावपळीच्या आणि तंत्रज्ञानाच्या युगात आपण मेसेज करण्यासाठी व्हॉट्सॲप वापरतो, ऑफिसच्या कामासाठी लॅपटॉपवर टायपिंग करतो आणि नोट्‌स काढण्यासाठी टॅब्लेटचा वापर करतो. पण, एका पांढऱ्याशुभ्र कागदावर जेव्हा शाईचे पेन चालते, तेव्हा होणारी शब्दांची निर्मिती ही केवळ माहिती नसते, तर ती त्या व्यक्तीच्या व्यक्तिमत्वाचे प्रतिबिंब असते. आज, २३ जानेवारी रोजी संपूर्ण देशात ‘राष्ट्रीय हस्तलेखन दिन’ (National Handwriting Day) साजरा केला जात आहे. हा दिवस आपल्या जीवनातील हस्तलेखनाचे महत्त्व पुन्हा एकदा अधोरेखित करतो.

हस्तलेखन का महत्त्वाचे आहे? (वैज्ञानिक दृष्टिकोन)

अनेकदा आपल्याला वाटते की टायपिंगमुळे काम वेगाने होते, मग लिहिण्याचा सराव का करायचा? मात्र, संशोधनानुसार, जेव्हा आपण हाताने लिहितो, तेव्हा आपल्या मेंदूच्या विशिष्ट भागांना चालना मिळते. टायपिंगमध्ये केवळ बोटांच्या हालचाली होतात, पण हस्तलेखनामध्ये डोळे, हात आणि मेंदू यांचा एक सुवर्णसंगम साधला जातो. यामुळे एखादी गोष्ट दीर्घकाळ लक्षात राहण्यास मदत होते. मुलांच्या बाबतीत सांगायचे तर, हस्तलेखनामुळे त्यांची मोटर स्किल्स (Motor Skills) विकसित होतात आणि भाषेवरील पकड मजबूत होते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Global Security: इस्रायलचा संयुक्त राष्ट्रांवर ‘सर्जिकल स्ट्राईक’! जेरुसलेममधील UNRWA मुख्यालय बुलडोझरने पाडले; जग हादरले

संयम, शिस्त आणि व्यक्तिमत्व विकास

हस्तलेखन हे केवळ लिहिणे नसून ती एक प्रकारची साधना आहे. सुंदर आणि सुवाच्य अक्षर काढण्यासाठी संयम लागतो. एका ओळीत, ठराविक अंतरावर आणि योग्य वळणासह अक्षरे काढताना मनाची एकाग्रता वाढते. ज्यांचे हस्ताक्षर स्पष्ट असते, त्यांच्या विचारांमध्येही स्पष्टता दिसून येते, असे मानसशास्त्रज्ञ सांगतात. म्हणूनच, ‘सुंदर अक्षर हाच खरा दागिना’ असे आपल्याकडे म्हटले जाते. अक्षरांच्या वळणावरून व्यक्तीचा स्वभाव ओळखण्याची ‘ग्राफोलॉजी’ (Graphology) नावाची स्वतंत्र शाखाही आज जगभरात प्रसिद्ध आहे.

See more

Friday is National Handwriting Day. Is it a dying art as we tap on our devices and keyboards? @emmagillradio @BBCCornwall pic.twitter.com/J2mNrXb4c0 — Julie Skentelbery (@Skentelbery) January 22, 2026

credit – social media and Twitter

शिक्षक आणि पालकांची भूमिका

या दिवशी शाळा आणि महाविद्यालयांमध्ये हस्ताक्षर स्पर्धांचे आयोजन केले जाते. शिक्षकांचा असा आग्रह आहे की, पालकांनी आपल्या पाल्याला दररोज किमान एक पान शुद्धलेखन लिहिण्यास प्रोत्साहित करावे. पेन पकडण्याची पद्धत, बसण्याची स्थिती आणि लिहिण्याची गती याकडे लक्ष दिल्यास मुलांचे अक्षर सुधारू शकते. डिजिटल युगाच्या आहारी गेलेल्या तरुणाईसाठी ‘हस्तलेखन दिन’ हा एक स्मरणपत्र (Reminder) आहे की, तंत्रज्ञान कितीही पुढे गेले तरी मानवी स्पर्शाने लिहिलेल्या पत्राची किंवा शब्दांची जागा ईमेल घेऊ शकत नाही.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Sheikh Hasina: शेख हसीना यांची निवृत्ती की ‘मास्टर प्लॅन’? जातीय पक्षाच्या आडोशाने अवामी लीगची मोठी खेळी; बांगलादेशात सत्तेचा खेळ

हस्तलेखन सुधारण्यासाठी काही सोप्या टिप्स:

१. योग्य पेनची निवड: पकडण्यास सोपे आणि हलके पेन वापरा. २. बैठक व्यवस्था: लिहिताना पाठ सरळ ठेवा आणि कागद योग्य कोनात ठेवा. ३. नियमित सराव: दररोज किमान १५ मिनिटे काहीतरी लिहिण्याची सवय लावा. ४. अक्षरांचे वळण: अक्षरांच्या आकारमानाकडे आणि त्यातील अंतराकडे लक्ष द्या.