रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
Republic Day 2025: भारतीय संविधानात 'भगवान कृष्ण' आणि 'सम्राट अकबर' यांच्याशी संबंधित आहेत 'या' रंजक गोष्टी ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
नवी दिल्ली : भारतीय राज्यघटना, 26 जानेवारी 1950 रोजी लागू झालेला देशाचा सर्वोच्च कायदा, केवळ कायदेशीर दस्तावेज नाही तर भारतीय संस्कृती, इतिहास आणि कलेचा महत्त्वपूर्ण वारसा आहे. या वर्षी देश आपला 76वा प्रजासत्ताक दिन साजरा करत आहे. या ऐतिहासिक दिवशी भारतीय राज्यघटनेतील 22 चित्रांपैकी काही विशेष चित्रांवर लक्ष केंद्रित करणे महत्त्वाचे आहे. या चित्रांमध्ये कुरुक्षेत्र युद्धातील भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला गीतेचे ज्ञान देत असल्याचे दृश्य आणि मुघल सम्राट अकबराच्या दरबाराचे देखावे समाविष्ट आहेत.
भारतीय राज्यघटनेतील ऐतिहासिक महत्त्वाचे भाग
भारतीय राज्यघटनेच्या चौथ्या भागामध्ये कुरुक्षेत्र युद्धाचे चित्र आहे. या चित्रात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला गीतेचा उपदेश देताना दिसतात. हा भाग राज्य धोरणाची मार्गदर्शक तत्त्वे समाविष्ट करतो, ज्यामुळे सरकारच्या कारभाराला दिशा मिळते. भारतीय संस्कृतीतील धार्मिक आणि नैतिक मूल्यांचे महत्व यातून स्पष्ट होते.
त्याचप्रमाणे, राज्यघटनेच्या 14व्या भागामध्ये मुघल सम्राट अकबराच्या दरबाराचे चित्र आहे. या भागाचे शीर्षक “संघ आणि राज्यांच्या अंतर्गत सेवा” असे आहे. या चित्रात अकबर आपल्या दरबारात बसला असून, त्याच्या सभोवती दरबारी आणि प्रशासनातील अधिकारी उपस्थित आहेत. या चित्रामधून अकबराच्या प्रशासनिक कौशल्याचा तसेच सर्वसमावेशक दृष्टिकोनाचा दाखला मिळतो.
राज्यघटनेतील चित्रांच्या निर्मितीची कहाणी
भारतीय राज्यघटनेतील ही 22 चित्रे नंदलाल बोस आणि त्यांच्या शांतिनिकेतनमधील विद्यार्थ्यांनी तयार केली होती. हिंदी आणि इंग्रजीमध्ये हस्तलिखित असलेल्या राज्यघटनेच्या मूळ प्रतवरील ही चित्रे भारतीय कला आणि इतिहासाचे दर्शन घडवतात. प्रत्येक चित्र भारतीय समाजातील ऐतिहासिक, धार्मिक आणि सांस्कृतिक पैलूंचे दर्शन घडवणारे आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Nazi salute controversy, जर्मनीतील एलोन मस्कच्या कंपनीवर दिसले ‘हेल टेस्ला’चे चित्र; जाणून घ्या कोणी केला हा पराक्रम?
भारतीय राज्यघटना: कला आणि इतिहासाचा अनमोल दस्तावेज
भारतीय राज्यघटनेची मूळ प्रत संसदेच्या ग्रंथालयात काळजीपूर्वक जतन करण्यात आली आहे. या प्रतिकडे केवळ कायदेशीर दस्तावेज म्हणून नव्हे, तर भारतीय संस्कृतीच्या गौरवशाली परंपरेचे प्रतीक म्हणून पाहिले जाते. राज्यघटनेतील चित्रे प्राचीन इतिहास, महान व्यक्तिमत्त्वे आणि देशाच्या सांस्कृतिक विविधतेचे प्रतीक आहेत.
प्रजासत्ताक दिनाचा वारसा जतन करणारी परंपरा
प्रजासत्ताक दिन आपल्याला केवळ राज्यघटनेची अंमलबजावणी झाल्याचा उत्सव साजरा करण्याची संधी देत नाही, तर आपल्याला आपल्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशाची आठवण करून देतो. कुरुक्षेत्राचे युद्ध असो वा अकबराचा दरबार, राज्यघटनेतील चित्रे भारतीय समाजातील विविध पैलूंना प्रकट करतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : मोहम्मद युनूस यांनी केले खळबळजनक विधान; म्हणाले, ‘बांगलादेशशिवाय भारताचा नकाशा… ‘
संपूर्ण देशासाठी प्रेरणादायी दिवस
प्रजासत्ताक दिन हा आपल्या ऐतिहासिक परंपरा आणि संविधानावर आधारित मूल्यांची आठवण करून देणारा दिवस आहे. कुरुक्षेत्र युद्धातील कृष्ण-अर्जुन संवाद आपल्याला नैतिकतेचे महत्त्व शिकवतो, तर अकबराचा दरबार समरसतेचा संदेश देतो. या दिवसाला सलाम करताना भारतीय राज्यघटना आणि तिच्यातील चित्रांकडे आदरपूर्वक पाहण्याची संधी देशवासीयांना मिळते.
भारतीय राज्यघटनेतील कला, मूल्ये आणि संस्कृतीचा हा अनमोल वारसा आपण पुढील पिढ्यांसाठी जतन करणे ही आपली जबाबदारी आहे.
