
world book and copyright day 2026 history significance importance of reading marathi
World Book Day 2026 : आज २३ एप्रिल! ज्ञानाचा खजिना आणि संस्कृतीचा आरसा असलेल्या पुस्तकांचा आजचा दिवस. “वाचाल तर वाचाल” हा मंत्र आपण बालपणापासून ऐकत आलो आहोत, पण या मंत्राला जागतिक स्तरावर महत्त्व प्राप्त करून देणारा हा विशेष दिवस आहे. दरवर्षी २३ एप्रिल रोजी ‘जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिन’ (World Book and Copyright Day) साजरा केला जातो. आजच्या धावपळीच्या आणि डिजिटल युगात जेव्हा आपण स्मार्टफोनमध्ये हरवून गेलो आहोत, तेव्हा पुस्तकांचा स्पर्श आणि त्यातील शब्दांची जादू आपल्याला पुन्हा एकदा समृद्ध करण्यासाठी हा दिवस येतो.
या दिवसाची निवड करण्यामागे एक अतिशय भावनिक आणि ऐतिहासिक कारण आहे. साहित्यातील उत्तुंग व्यक्तिमत्वे असलेले विल्यम शेक्सपियर, मिगेल डी सर्व्हेंटेस आणि इंका गार्सिलासो डी ला वेगा यांसारख्या महान लेखकांची पुण्यतिथी २३ एप्रिल रोजी असते. त्यांच्या साहित्यातील योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी आणि जगाला साहित्याशी जोडून ठेवण्यासाठी युनेस्कोने (UNESCO) १९९५ मध्ये अधिकृतपणे या दिवसाची घोषणा केली. तेव्हापासून हा दिवस जगभरातील पुस्तकप्रेमी, लेखक, प्रकाशक आणि वाचकांसाठी एक मोठा सण बनला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trump Tariffs: ट्रम्प सरकार व्याजासहित 15 लाख कोटी रुपये करणार परत; भारताच्या वाट्याला 12 अब्ज डॉलर्स, वाचा पण केव्हा अन् कसे?
पुस्तके केवळ कागदाचा संच नसून ती लेखकाच्या आयुष्यातील अनुभवांचा, संघर्षाचा आणि कल्पनाशक्तीचा अर्क असतात. एखादे पुस्तक वाचताना आपण केवळ शब्द वाचत नाही, तर आपण एका नवीन जगात प्रवेश करतो. पुस्तके आपल्याला भूतकाळ दाखवतात, वर्तमानाचे भान देतात आणि भविष्यासाठी सज्ज करतात. समाजाच्या बौद्धिक विकासात पुस्तकांची भूमिका अनन्यसाधारण आहे. ज्या समाजात वाचन संस्कृती समृद्ध असते, तो समाज विचारांनी प्रगल्भ होतो. जागतिक पुस्तक दिन आपल्याला आठवण करून देतो की, ज्ञानाचा हा खजिना आपल्यासाठी नेहमीच खुला आहे, फक्त आपल्याला तो शोधायचा आहे.
On #WorldBookDay 📖, we celebrate the enduring power of books to inspire thought, nurture imagination, and shape societies. Reading builds knowledge and empathy. In India, our diverse literary traditions continue to enrich minds and preserve cultural legacy. Let us embrace… pic.twitter.com/6hHGP9a8f1 — Nitin Gadkari (@nitin_gadkari) April 23, 2026
credit – social media and Twitter
या दिवसाला ‘कॉपीराइट दिन’ असेही म्हटले जाते. लेखकाने केलेल्या कष्टाचे आणि त्याच्या सर्जनशीलतेचे संरक्षण करणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे. अनधिकृतपणे पुस्तकांच्या प्रती छापणे किंवा पायरसी करणे यामुळे लेखकाचे मोठे नुकसान होते. लेखकांना त्यांच्या हक्काचा मोबदला मिळावा आणि त्यांच्या कलेचा आदर व्हावा, यासाठी कॉपीराइट कायद्याविषयी जागरूकता निर्माण करणे हे या दिवसाचे महत्त्वाचे कार्य आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait of Hormuz toll : आमच्या समुद्रात आमचेच नियम! होर्मुझमध्ये इराणचे ’12-कलमी’ चक्रव्यूह; शत्रू राष्ट्रांची रसदच तोडणार
आजच्या दिवशी आपण स्वतःला एक संकल्प करू शकतो – किमान एक नवीन पुस्तक वाचण्याचा! मुलांमध्ये वाचनाची सवय लावण्यासाठी पालकांनी त्यांना आज एक छान पुस्तक भेट द्यावे. ग्रंथालयांना भेट द्या, पुस्तकांच्या दुकानात फिरा आणि शब्दांच्या या अथांग सागरात स्वतःला झोकून द्या. लक्षात ठेवा, एक चांगले पुस्तक तुमच्या जगण्याचा दृष्टिकोन बदलू शकते. आजचा दिवस केवळ उत्सवाचा नाही, तर ज्ञानाच्या प्रसाराची शपथ घेण्याचा दिवस आहे.
Ans: २३ एप्रिल रोजी विल्यम शेक्सपियर सारख्या महान लेखकांच्या स्मृतीप्रित्यर्थ आणि वाचन संस्कृतीला प्रोत्साहन देण्यासाठी हा दिवस साजरा होतो.
Ans: युनेस्कोने (UNESCO) १९९५ मध्ये अधिकृतपणे जागतिक पुस्तक आणि कॉपीराइट दिनाची घोषणा केली.
Ans: पुस्तकांचे महत्त्व पटवून देणे, वाचनाची आवड निर्माण करणे आणि लेखकांच्या कॉपीराइट हक्कांचे संरक्षण करणे हे या दिवसाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.