World Hearing Day: श्रवणशक्ती ही निसर्गाची देणगी! जागतिक श्रवण दिनी जाणून घ्या कानांच्या आरोग्याची ए-बी-सी-डी

दरवर्षी ३ मार्च रोजी जागतिक श्रवण दिन साजरा केला जातो. हा दिवस श्रवण आरोग्याबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि बहिरेपणा आणि कानाच्या समस्या रोखण्यासाठी लक्ष केंद्रित करण्यासाठी साजरा केला जातो.

• आरोग्य जागरुकता
• बहिरेपणाची वाढती कारणे
• प्रतिबंधात्मक उपाय

World Hearing Day 2026 Marathi news : आपल्या आयुष्यातील सुंदर आवाज ऐकण्यासाठी कान हे निसर्गाने दिलेली एक अनमोल भेट आहे. मात्र, धावपळीच्या जीवनशैलीत आपण सर्वात जास्त दुर्लक्ष कोणाकडे करत असू, तर ते म्हणजे आपल्या कानांकडे. याच संदर्भात जनजागृती करण्यासाठी आज जगभरात ‘जागतिक श्रवण दिन’ (World Hearing Day) साजरा केला जात आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) २००७ मध्ये सुरू केलेला हा दिवस आजच्या काळात अधिक महत्त्वाचा ठरला आहे, कारण तांत्रिक प्रगतीसोबतच आपल्या कानांना होणारा आवाजाचा धोकाही वाढला आहे.

श्रवणशक्ती ही आयुष्यभराची संपत्ती!

एखाद्या गोष्टीकडे दुर्लक्ष केल्याने ती गोष्ट आपण कायमची गमावू शकतो, हे श्रवणशक्तीच्या बाबतीत तंतोतंत लागू होते. श्रवणशक्ती केवळ ऐकण्यासाठी नसून ती आपल्या सामाजिक संवादाचा, आत्मविश्वासाचा आणि मानसिक आरोग्याचा कणा आहे. श्रवण दोष असलेल्या व्यक्तींना अनेकदा एकटेपणा किंवा नैराश्याचा सामना करावा लागतो. म्हणूनच, यंदाच्या जागतिक श्रवण दिनाचे ब्रीदवाक्य “श्रवण काळजी ही सर्वांसाठी आयुष्यभराची गरज” असे ठेवण्यात आले आहे.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : World Wildlife Day 2026: वन्यजीव संरक्षणाचा जागर! जाणून घ्या ‘जागतिक वन्यजीव दिना’चे काय आहे महत्त्व?

का बिघडतेय आपली श्रवणशक्ती?

आजच्या तरुणांमध्ये इयरफोन आणि हेडफोनचा वाढलेला अतिवापर ही सर्वात मोठी चिंतेची बाब ठरत आहे. तासनतास मोठ्या आवाजात संगीत ऐकल्यामुळे कानाच्या आतील नाजूक पेशींना कायमची इजा होऊ शकते. याव्यतिरिक्त, कारखान्यांमधील यंत्रांचा आवाज, ट्रॅफिकचा गोंधळ, डीजेचा दणदणाट आणि फटाके यांमुळे ‘नॉईज इंड्युस्ड हियरिंग लॉस’ (NIHL) होण्याचे प्रमाण वाढले आहे. तसेच वाढत्या वयानुसार कानाची शक्ती कमी होणे ही नैसर्गिक प्रक्रिया असली, तरी योग्य आहार आणि काळजी घेतल्यास आपण हा धोका लांबणीवर टाकू शकतो.

See more

World Hearing Day 2026 is fast approaching. This year’s theme is Hearing Care for All Children. Support hearing, support learning. https://t.co/6HTqgVF4Rp#Worldhearingday #hearingcare pic.twitter.com/LYWrozrz7Y — Clarity news (@Clarity_vhnews) February 24, 2026

credit – social media and Twitter

लक्षणे ओळखा, वेळीच सावध व्हा!

अनेकदा आपल्याला श्रवण दोष झाला आहे हे लक्षात येत नाही. जर तुम्हाला समोरच्या व्यक्तीचे बोलणे समजण्यासाठी खूप कष्ट पडत असतील, वारंवार “काय?” असे विचारावे लागत असेल किंवा कानात सतत गुंजारव (Tinnitus) होत असेल, तर ही धोक्याची घंटा आहे. लहान मुलांच्या बाबतीत, जर त्यांनी आवाजाला प्रतिसाद दिला नाही किंवा त्यांच्या बोलण्यास उशीर होत असेल, तर पालकांनी तात्काळ ईएनटी (ENT) तज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Strait of Hormuz: इराणने कापली जगाची ‘लाईफलाईन’! ‘या’ देशांच्या गळ्याभोवती आवळला होर्मुझचा फास; विश्वावर आर्थिक मंदीचं सावट

कशी घ्याल कानांची काळजी? (आरोग्य टिप्स)

१. आवाजाची मर्यादा पाळा: हेडफोन वापरताना आवाज ६० टक्क्यांच्या वर नेऊ नका.

२. सुरक्षित अंतर ठेवा: जिथे मोठा आवाज येत असेल तिथे कानात इयर प्लगचा वापर करा.

३. स्वच्छतेचे भान: कानात काड्या, पिना किंवा टोकदार वस्तू घालणे टाळा. यामुळे कानाच्या पडद्याला इजा होऊ शकते.

४. संसर्गाकडे दुर्लक्ष नको: कानातून पाणी येणे किंवा दुखणे यांसारख्या समस्या असल्यास घरगुती उपाय न करता डॉक्टरांकडे जा.

५. नियमित तपासणी: विशेषतः ५० वर्षांवरील व्यक्तींनी वर्षातून एकदा तरी श्रवण चाचणी करून घ्यावी.

आज या जागतिक श्रवण दिनानिमित्त संकल्प करूया की, आपण स्वतःच्या आणि आपल्या प्रियजनांच्या कानांची काळजी घेऊ. लक्षात ठेवा, योग्य वेळी केलेली तपासणी तुम्हाला बहिरेपणाच्या अंधारातून वाचवू शकते!