
रक्तस्रावाच्या विकारांनी ग्रस्त असलेल्या लोकांसाठी एक जागतिक चळवळ, जाणून घ्या सविस्तर
जागतिक हिमोफिलिया दिन दरवर्षी १७ एप्रिल रोजी साजरा केला जातो. रक्तस्रावाच्या विकारांनी ग्रस्त असलेल्या लोकांसाठी एक जागतिक चळवळ उभारण्याकरिता आपले जीवन समर्पित करणाऱ्या, वर्ल्ड फेडरेशन ऑफ हिमोफिलियाचे संस्थापक फ्रैंक श्नाबेल यांच्या जयंतीनिमित्त हा दिवस निवडण्यात आला. हा दिवस १९८९ मध्ये ‘वर्ल्ड फेडरेशन ऑफ हिमोफिलिया ने स्थापित केला.(फोटो सौजन्य – istock)
रेबीज झाल्यानंतर माणूस खरंच कुत्र्यासारखा भुंकतो का? जाणून घ्या यामागील कारण आणि रेबीजची लक्षणे
जागतिक हिमोफिलिया दिन २०२६ ची संकल्पना ‘निदानः उपचाराची पहिली पायरी’ ही आहे. ही संकल्पना हिमोफिलिया व्यवस्थापनातील सर्वात गंभीर आव्हानांपैकी एकावर प्रकाश टाकतेः ते म्हणजे निदान न झालेल्या लोकांची प्रचंड संख्या. डब्ल्यूएफएचच्या अंदाजानुसार, जगभरातील हिमोफिलियाने ग्रस्त असलेल्या ७५% पेक्षा जास्त लोकांचे कधीही औपचारिक निदान झालेले नाही.
हिमोफिलियाचे वर्गीकरण प्रामुख्याने रक्तामध्ये कमी असलेल्या किंवा नसलेल्या रक्त गोठवणाऱ्या घटकाच्या प्रकारानुसार केले जाते. हिमोफिलियाचे दोन मुख्य प्रकार खाली वर्णन केले आहेत.
हिमोफिलिया ए: हिमोफिलिया ए हा हिमोफिलियाचा सर्वात सामान्य प्रकार आहे. हा रक्तातील रक्त गोठवणाऱ्या घटक VIII (रक्त गोठवणारा घटक VIII) ची पातळी कमी झाल्यामुळे होतो. या कमतरतेमुळे, दुखापत, दातांवरील उपचार किंवा शस्त्रक्रियेनंतर रक्तस्त्राव नेहमीपेक्षा जास्त काळ टिकू शकतो.
हिमोफिलिया बी: जेव्हा शरीरात रक्त गोठवणाऱ्या घटकाची (क्लॉटिंग फॅक्टर IX) पातळी कमी असते, तेव्हा हिमोफिलिया बी हा आजार होतो. याची लक्षणे हिमोफिलिया ए मध्ये दिसणाऱ्या लक्षणांसारखीच असतात, ज्यात कापल्यानंतर किवा जखम झाल्यानंतर दीर्घकाळ रक्तस्त्राव होणे आणि अंतर्गत रक्तस्त्रावाचे प्रसंग यांचा समावेश होतो.
आनुवंशिक जनुकीय उत्परिवर्तन हिमोफिलिया बहुतेकदा रक्ताच्या गुठळ्या होण्यास मदत करणाऱ्या घटकांच्या निर्मितीवर परिणाम करणाऱ्या बदललेल्या जनुकामुळे पालकांकडून मुलामध्ये संक्रमित होतो.हिमोफिलियाशी संबंधित जनुक एक्स गुणसूत्रावर असते. पुरुषांमध्ये फक्त एकच एक्स गुणसूत्र असल्यामुळे, एकाच बाधित जनुकामुळे हा आजार होऊ शकतो.
Ans: Hemophilia हा एक आनुवंशिक रक्तस्रावाचा विकार आहे, ज्यामध्ये रक्त नीट गोठत नाही.
Ans: जखम झाल्यावर जास्त वेळ रक्तस्राव होणे, सहज सूज आणि निळे डाग येणे
Ans: सध्या हा आजार पूर्णपणे बरा होत नाही, पण योग्य उपचार आणि काळजीने तो नियंत्रणात ठेवता येतो.