World Liver Day: तुमचे यकृत धोक्यात तर नाही ना? ‘हे’ 7 बदल वेळीच ओळखा; ते निरोगी ठेवण्यासाठी पाळा ‘या’ सोप्या टिप्स

World Liver Day : यकृताच्या आरोग्याविषयी जागरूकता निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी १९ एप्रिल रोजी जागतिक यकृत दिन साजरा केला जातो. यकृत हा आपल्या शरीरातील एक महत्त्वाचा अवयव आहे.

• यकृत दिनाचे महत्त्व
• वाढते आजार
• प्रतिबंधात्मक उपाय

Fatty liver symptoms and treatment : आपल्या शरीराच्या अंतर्गत रचनेत ‘यकृत’ (Liver) हा एक असा अवयव आहे, ज्याला शरीराचे ‘इंजिन’ किंवा ‘पॉवर हाऊस’ म्हटले जाते. अन्न पचवण्यापासून ते रक्तातील विषारी घटक बाहेर काढण्यापर्यंत, यकृत एकावेळी ५०० पेक्षा जास्त महत्त्वाची कार्ये पार पाडते. मात्र, दुर्दैवाने आपण हृदयाची किंवा फुफ्फुसांची जितकी काळजी घेतो, तितकी यकृताची घेत नाही. याच कारणास्तव दरवर्षी १९ एप्रिल हा दिवस ‘जागतिक यकृत दिन’ म्हणून साजरा केला जातो. या दिनाचा मूळ उद्देश हा वाढत्या यकृताच्या आजारांबद्दल लोकांना जागरूक करणे आणि निरोगी जीवनशैलीचा संदेश घराघरात पोहोचवणे हा आहे.

यकृत नेमके काय करते?

यकृत हा केवळ मांसल गोळा नसून तो एक रासायनिक कारखाना आहे. आपण जे काही खातो किंवा पितो, त्यावर प्रक्रिया करण्याचे काम यकृत करते. अन्नातील पोषक घटक वेगळे करणे, रक्तातील साखरेचे प्रमाण नियंत्रित ठेवणे, पित्त रसाची निर्मिती करणे आणि शरीराची रोगप्रतिकारशक्ती टिकवून ठेवणे ही त्याची प्रमुख कामे आहेत. जर यकृत काम करणे थांबले, तर शरीरातील विषारी घटक साठू लागतात, ज्यामुळे अवयव निकामी होण्याची भीती निर्माण होते.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Paris Summit: ‘मॅक्रॉन यांनी मेलोनींना मारली मिठी अन् Kiss…’ पॅरिस शिखर परिषदेतील ‘तो’ VIDEO VIRAL; मेलोनींची खास प्रतिक्रिया

यकृताच्या आजारांची प्रमुख कारणे

आजच्या धावपळीच्या युगात यकृताचे आजार वाढण्यामागे सर्वात मोठे कारण म्हणजे आपली ‘बैठी जीवनशैली’. अति प्रमाणात मद्यपान केल्याने ‘अल्कोहोलिक लिव्हर डिसीज’ होतोच, पण जे लोक मद्यपान करत नाहीत त्यांनाही आता ‘नॉन-अल्कोहोलिक फॅटी लिव्हर’ (NAFLD) या समस्येला सामोरे जावे लागत आहे. जंक फूडचा अतिवापर, व्यायामाचा अभाव, ओबेसिटी (लठ्ठपणा) आणि चुकीच्या औषधांचे सेवन यामुळे यकृतावर चरबी साठते. ही चरबी पुढे जाऊन लिव्हर सिरोसिस किंवा लिव्हर कॅन्सरसारख्या जीवघेण्या आजारांचे रूप घेऊ शकते.

कशी ओळखावी यकृताच्या आजाराची लक्षणे?

यकृत हा अतिशय सहनशील अवयव आहे. तो ७० ते ८० टक्के खराब होईपर्यंत अनेकदा कोणतीही गंभीर लक्षणे दाखवत नाही. तरीही काही प्राथमिक संकेतांकडे दुर्लक्ष करू नका:

१. सतत थकवा जाणवणे.

२. डोळे किंवा नखांचा रंग पिवळसर होणे (कावीळ).

३. पोटाला सूज येणे किंवा पोटाच्या उजव्या बाजूला दुखणे.

४. भूक न लागणे किंवा अन्नावरची वासना उडणे.

५. लघवीचा रंग गडद होणे. जर अशी लक्षणे वारंवार जाणवत असतील, तर त्वरित तज्ज्ञ डॉक्टरांचा सल्ला घेऊन ‘लिव्हर फंक्शन टेस्ट’ (LFT) करून घेणे गरजेचे आहे.

See more

Ayurveda teaches us that balance is the ultimate key to health. To protect ourselves from diseases like Hepatitis, it is essential to improve our diet and lifestyle, so stay away from habits like consuming heavy fatty foods and sleeping during the day. On the occasion of World… pic.twitter.com/kc8HNlFFlV — Ministry of Ayush (@moayush) April 16, 2026

credit – social media and Twitter

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Islamabad Talks: युद्धाच्या सावटात शांततेची नवी पहाट! US-Iran पुन्हा आमनेसामने; इस्लामाबादमध्ये ‘या’ दिवशी ठरणार जगाचे भवितव्य

निरोगी यकृतासाठी ‘हे’ उपाय करा

यकृत पुन्हा पूर्वस्थितीत येण्याची क्षमता (Regeneration) असलेला अवयव आहे, जर आपण त्याला योग्य साथ दिली तर:

• संतुलित आहार: आहारात हिरव्या पालेभाज्या, फळे आणि फायबरचा समावेश करा. साखर आणि मिठाचे प्रमाण मर्यादित ठेवा.
• मद्यपानाला ‘ना’ म्हणा: मद्यपान हे यकृताचे सर्वात मोठे शत्रू आहे, त्यामुळे त्यापासून दूर राहा.
• नियमित व्यायाम: दररोज किमान ३० मिनिटे वेगाने चालणे किंवा व्यायाम केल्याने यकृतावरील अतिरिक्त चरबी कमी होण्यास मदत होते.
• पुरेसे पाणी: शरीरातील विषारी द्रव्ये बाहेर काढण्यासाठी दिवसभर भरपूर पाणी प्या.
• लसीकरण: हिपॅटायटीस ए आणि बी पासून संरक्षण मिळवण्यासाठी वेळेवर लसीकरण करून घ्या.

यंदाच्या जागतिक यकृत दिनाचा संदेश स्पष्ट आहे, “निरोगी यकृत, निरोगी जीवन.” आपले यकृत वाचवणे आपल्याच हातात आहे. आजच आपली जीवनशैली बदला आणि एक निरोगी आयुष्य जगा!