
नक्की कोणता भाग गहाळ झाल्याची भीती (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
‘पॉलिटिको’च्या एका अहवालानुसार, या प्रकरणाशी संबंधित तीन व्यक्तींनी सांगितले की, अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने एफ-३५ चे काही भाग गायब झाल्याची पुष्टी केली आहे. हे प्रकरण इतके गंभीर आहे की, कॅपिटल हिलवरील राष्ट्रीय सुरक्षा समित्यांच्या कर्मचाऱ्यांना जूनपासून या प्रकरणाची माहिती देण्यात आली आहे. अलीकडेच, एफ-३५ चे तंत्रज्ञान चीनच्या हाती लागू शकते, अशी चिंता वृत्तपत्रांनी व्यक्त केली होती. त्यानंतरच्या अहवालात असे म्हटले होते की, जर एफ-३५ सौदी अरेबियाला विकले गेले, तर असे घडू शकते.
एफ-३५ विमानाचे काही भाग दुरुस्तीसाठी ऑस्ट्रेलियाहून अमेरिकेला पाठवले जात होते. मात्र, अमेरिकेला जात असताना त्यांचा मार्ग बदलण्यात आला आणि ते हॉंगकॉंगमध्ये पोहोचले. एफ-३५ ची उत्पादक कंपनी लॉकहीड मार्टिनच्या वतीने ही खेप दुसऱ्या कंपनीने हाताळली होती. पेंटागॉननेही काही भाग गायब झाल्याची पुष्टी केली आहे. या भागांचा मार्ग बदलण्यामागील रहस्यमय कारण अद्याप अस्पष्ट आहे. तसेच, सध्या या वस्तू कोणाच्या मालकीच्या आहेत हे देखील अज्ञात आहे.
अहवालानुसार, या खेपेत एफ-३५ च्या कॅनोपीचा समावेश होता. हे कॉकपिटवर असलेले एक पारदर्शक आवरण आहे. हा केवळ एक काचेचा भाग वाटतो, परंतु त्यात एक विशेष तंत्रज्ञान आहे जे विमानाची स्टेल्थ क्षमता वाढवते. कॅनोपीवर पारदर्शक, रडार-शोषक पदार्थाचा एक अतिशय पातळ थर असतो. शत्रूच्या रडारपासून विमान लपवण्यास मदत करणे हा त्याचा उद्देश आहे. कालांतराने, या तंत्रज्ञानाची क्षमता कमी होऊ शकते, ज्यामुळे कॅनोपीची दुरुस्ती किंवा बदली करण्याची आवश्यकता भासते. यामुळेच एफ-३५ चे खरे कॅनोपी शत्रूच्या प्रदेशात पोहोचण्याची शक्यता अमेरिकन अधिकाऱ्यांसाठी एक मोठी चिंता बनली आहे.
हाऊस आर्म्ड सर्व्हिसेस कमिटीचे माजी कर्मचारी सदस्य आणि लष्करी विमानचालन विश्लेषक जे. जे. गर्टलर यांनी सांगितले की, चीन इलेक्ट्रॉनिक हेरगिरीसह विविध मार्गांनी एफ-३५ बद्दल माहिती मिळवण्याचा आधीपासूनच प्रयत्न करत आहे. त्यांनी सांगितले की, जर कोणाकडे या भागाबद्दलची माहिती आधीपासूनच असेल, तर खरा भाग मिळवल्याने त्या माहितीची पडताळणी करण्यास आणि तिचे अधिक प्रमाणीकरण करण्यास मदत होऊ शकते. तथापि, चीनने हा भाग मिळवला आहे याची अद्याप पुष्टी झालेली नाही.
हाँगकाँग हा चीनचा एक विशेष प्रशासकीय प्रदेश आहे. अलिकडच्या वर्षांत, चीनने तेथे आपली पकड मजबूत केली आहे आणि कठोर राष्ट्रीय सुरक्षा कायदे लागू केले आहेत. त्यामुळे, संवेदनशील लष्करी तंत्रज्ञानाचे हाँगकाँगमध्ये आगमन अमेरिकन अधिकाऱ्यांसाठी एक गंभीर चिंतेचा विषय बनले आहे. हे प्रकरण आता अमेरिकेच्या राष्ट्रीय सुरक्षा चर्चेपर्यंत पोहोचले आहे. चिनी दूतावासाने म्हटले आहे की त्यांना या घटनेबद्दल माहिती नाही. अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाने या प्रकरणावर भाष्य करण्यास नकार दिला आहे.
ही घटना यापूर्वी सार्वजनिकरित्या उघड करण्यात आली नव्हती. या प्रकरणाशी संबंधित असलेल्या लोकांच्या मते, अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाच्या आणि पेंटागॉनच्या अधिकाऱ्यांनी जूनमध्ये काँग्रेसच्या राष्ट्रीय सुरक्षा समित्यांमधील कर्मचाऱ्यांना माहिती दिली होती. माहिती देण्याचे सत्र सुरूच राहिले आणि येत्या काही आठवड्यांत अधिक माहिती मिळण्याची अपेक्षा आहे.
पेंटागॉनच्या एफ-३५ संयुक्त कार्यक्रम कार्यालयाने म्हटले आहे की, त्यांना एफ-३५ च्या निरुपयोगी ठरलेल्या भागांच्या एका खेपमधील समस्येची जाणीव आहे. हे भाग परत मिळवण्यासाठी, घटनेची चौकशी करण्यासाठी आणि भविष्यात अशा घटना टाळण्यासाठी उपाययोजना विकसित करण्याकरिता हा विभाग अमेरिकी संस्था आणि उद्योग भागीदारांसोबत काम करत आहे.
हाँगकाँगच्या घटनेमुळे एफ-३५ च्या सुटे भागांच्या देखरेखीबद्दलचे जुने प्रश्नही समोर आले आहेत. २०२३ च्या गव्हर्नमेंट अकाउंटेबिलिटी ऑफिसच्या अहवालानुसार, पाच वर्षांत १० लाखांहून अधिक एफ-३५ चे सुटे भाग गहाळ झाले. अहवालात म्हटले आहे की, लाखो डॉलर्स किमतीच्या या भागांच्या नुकसानीची पेंटागॉनला पूर्ण चौकशी करता आली नाही, कारण ही माहिती लॉकहीड मार्टिनच्या नियंत्रणाखाली होती. एफ-३५ जॉइंट प्रोग्राम ऑफिस स्वतः या सुटे भागांची संपूर्ण नोंद अशा प्रणालीमध्ये ठेवत नाही, जी प्रत्येक भाग कोठे आहे आणि त्याची स्थिती काय आहे याचा सातत्याने मागोवा घेऊ शकेल.