
Bangladesh Journalists Attacks Media Freedom Bangladesh
शेजारील देश बांगलादेशमध्ये (Bangladesh Journalists) लोकशाहीचा चौथा स्तंभ मानल्या जाणाऱ्या पत्रकारितेवर सध्या मोठे संकट ओढवले आहे. गेल्या तीन महिन्यांच्या काळात बांगलादेशातील पत्रकारांना अभूतपूर्व हिंसाचार, शारीरिक हल्ले, गोळीबार, अपहरणाच्या धमक्या आणि राजकीय द्वेषातून दाखल करण्यात आलेल्या खोट्या गुन्ह्यांना सामोरे जावे लागले आहे. ‘मीडिया इनिशिएटिव्ह फॉर डेव्हलपमेंट’ (Media Initiative for Development – MID) या संशोधन संस्थेने जाहीर केलेल्या ताज्या अहवालानुसार, जुलै ते सप्टेंबर या तीन महिन्यांच्या कालावधीत तब्बल ११२ हिंसक घटनांची नोंद झाली आहे, ज्यामध्ये किमान १६२ पत्रकार थेट प्रभावित झाले आहेत. या धक्कादायक आकडेवारीमुळे बांगलादेशातील माध्यम स्वातंत्र्य आणि पत्रकारांच्या सुरक्षेबद्दल आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तीव्र चिंता व्यक्त केली जात आहे.
स्थानिक प्रसिद्ध माध्यमे आणि ‘ढाका ट्रिब्यून’ (Dhaka Tribune) ने दिलेल्या वृत्तानुसार, जुलै महिन्यापासून बांगलादेशात पत्रकारांची स्थिती कमालीची बिघडली आहे. एमआयडीच्या अहवालानुसार, जुलै महिन्यात ३९ वेगवेगळ्या घटनांमध्ये ५० पत्रकारांना लक्ष्य करण्यात आले होते. यापैकी ४८.७ टक्के घटनांमध्ये पत्रकारांना प्रत्यक्ष जीवे मारण्याच्या धमक्या देण्यात आल्या, तर २८.२ टक्के घटनांमध्ये त्यांच्यावर थेट शारीरिक हल्ले करण्यात आले. ही परिस्थिती ऑगस्ट महिन्यात अधिकच बिकट झाली. ऑगस्ट महिना हा पत्रकारांसाठी सर्वाधिक धोकादायक ठरला, ज्यामध्ये हिंसाचाराच्या ४४ घटना घडल्या आणि ६७ पत्रकारांना गंभीर दुखापती व छळाचा सामना करावा लागला. जुलैच्या तुलनेत ऑगस्टमध्ये हिंसाचाराच्या घटनांमध्ये १२.८ टक्क्यांची थेट वाढ झाली. तर सप्टेंबर महिन्यातही २९ घटना घडल्या असून त्यात ४५ पत्रकार बाधित झाले.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : G7 Summit: ट्रम्प यांच्या इशाऱ्यानंतर जी-7 देशांचा मोठा निर्णय; 100 दशलक्ष बॅरल तेल बाजारात येणार, वाचा सविस्तर वृत्त
या हिंसाचाराचा सर्वात मोठा फटका प्रमुख शहरांच्या बाहेर आणि ग्रामीण भागात प्रत्यक्ष जमिनीवर काम करणाऱ्या पत्रकारांना बसला आहे. आकडेवारीनुसार, बाधित झालेल्या १६२ पत्रकारांपैकी सर्वाधिक म्हणजेच ८९ पत्रकार हे दैनिकांमध्ये (Print Media) काम करणारे होते. याशिवाय ५३ टीव्ही वृत्तवाहिन्यांचे पत्रकार आणि २० ऑनलाइन डिजिटल न्यूज पोर्टल्सच्या पत्रकारांचा समावेश आहे. बांगलादेशातील ३० हून अधिक जिल्ह्यांमध्ये पत्रकारांवरील हल्ल्यांच्या या घटना घडल्या आहेत. यामध्ये ढाका, चित्तगाव, सिराजगंज, बारिसाल आणि सिल्हेट या विभागांमध्ये सर्वाधिक छळाच्या नोंदी झाल्या आहेत.
विशेषतः स्थानिक पातळीवर भ्रष्टाचाराच्या आणि राजकीय हिंसाचाराच्या बातम्या देणाऱ्या पत्रकारांना कोणतीही सुरक्षा न देता धोकादायक भागांमध्ये काम करण्यास भाग पाडले जात आहे. बातमीदारी करताना त्यांच्या घरांवर, कार्यालयांवर थेट हल्ले केले गेले, गोळीबार करण्यात आला आणि काही ठिकाणी अपहरणाचे प्रयत्नही झाले. या सततच्या भीतीमुळे आणि दहशतीमुळे प्रादेशिक पत्रकारांमध्ये अस्वस्थतेचे वातावरण पसरले आहे, ज्यामुळे निपक्ष बातमीदारी करणे जवळजवळ अशक्य झाले आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Putin nuclear threat : कॅलिनिनग्राडवर हल्ला झाल्यास न्यूक्लियर वेपण वापरणारच; पुतिन यांच्या इशाऱ्याने नाटो देशांमध्ये घबराट
अहवालात सर्वात चिंतेची बाब ही समोर आली आहे की, पत्रकारांवर इतक्या मोठ्या प्रमाणावर हल्ले आणि छळ होऊनही दोषींवर पुरेशी किंवा ठोस कायदेशीर कारवाई करण्यात आलेली नाही. ढाका ट्रिब्यूनच्या अहवालानुसार, एमआयडीचे कार्यकारी संचालक रशीदुल हसन यांनी या परिस्थितीवर तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. त्यांनी स्पष्ट शब्दांत सांगितले की, “पत्रकारांवर होणारे हे हल्ले केवळ वृत्तपत्रांवर किंवा टीव्ही वाहिन्यांवर नसून, ते थेट सामान्य जनतेच्या माहिती मिळवण्याच्या मूलभूत अधिकारावर आणि माध्यम स्वातंत्र्यावर झालेले आक्रमण आहे.”
रशीदुल हसन आणि बांगलादेशातील प्रमुख पत्रकार संघटनांनी सरकारकडे तातडीने हस्तक्षेप करण्याची मागणी केली आहे. सरकारने प्रत्येक घटनेची निष्पक्ष आणि जलद चौकशी करून गुन्हेगारांना कठोर शिक्षा करावी, अशी मागणी केली जात आहे. जर हल्लेखोरांना आणि हुकूमशाही प्रवृत्तींना आत्ताच रोखले गेले नाही, तर बांगलादेशातील स्वतंत्र आणि निष्पक्ष माध्यमांचे अस्तित्व कायमचे धोक्यात येईल, असा गंभीर इशाराही माध्यम तज्ज्ञांनी दिला आहे.