शनिवार, 8 ऑगस्ट 2026
फोटो सौजन्य सोशल मीडिया
पेझेश्कियान यांच्या वक्तव्यातून इराणची भूमिका काहीशी स्पष्ट होत आहे. तेहरानला संघर्षाचा विस्तार नको आहे; मात्र अमेरिकेच्या धोरणांबाबत इराणमध्ये निर्माण झालेला अविश्वास दूर होणे आवश्यक आहे. अमेरिकेने आपली भूमिका बदलून परस्पर विश्वास आणि संवादासाठी वातावरण तयार केल्यास इराण चर्चेच्या मार्गावर पुढे जाण्यास तयार असल्याचे संकेत राष्ट्राध्यक्षांनी दिले आहेत.
अमेरिका आणि इराणमधील भविष्यातील चर्चेसाठी सामंजस्य करार अर्थात Memorandum of Understanding (MoU) महत्त्वाचा आधार ठरू शकतो. या कराराच्या माध्यमातून संघर्ष कमी करण्याबरोबरच दोन्ही देशांमधील पुढील चर्चेसाठी एक चौकट तयार करण्याचा प्रयत्न झाला होता.
मात्र, करार झाला म्हणजे सर्व प्रश्न संपले असे नाही. इराणचा अणुकार्यक्रम, अमेरिकेचे निर्बंध, आर्थिक नुकसान, प्रादेशिक सुरक्षा आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील वाहतूक यांसारखे अनेक संवेदनशील मुद्दे अजूनही दोन्ही देशांसमोर आहेत.
पेझेश्कियान यांच्या भूमिकेनुसार, भविष्यातील कोणत्याही चर्चेचा आधार परस्पर विश्वास आणि करारातील अटींची अंमलबजावणी हा असायला हवा. इराणला केवळ आश्वासनांपेक्षा अमेरिकेकडून प्रत्यक्ष कृती अपेक्षित असल्याचे त्यांच्या वक्तव्यावरून दिसून येते.
पेझेश्कियान यांच्या वक्तव्यामुळे आता अमेरिकेच्या भूमिकेकडे लक्ष लागले आहे. वॉशिंग्टनने इराणसोबत पुन्हा संवाद सुरू करण्यासाठी सकारात्मक पावले उचलली तर दोन्ही देशांमधील तणाव कमी होण्याची शक्यता आहे. मात्र, अमेरिकेकडून इराणच्या अणुकार्यक्रमावर आणि प्रादेशिक धोरणावर कठोर भूमिका कायम राहिल्यास चर्चेचा मार्ग पुन्हा अडचणीत येऊ शकतो.
इराणकडून शांततेचे संकेत येत असले तरी तेहरान आपली सुरक्षा आणि राष्ट्रीय हितांबाबत कोणतीही तडजोड करण्यास तयार आहे, असे दिसत नाही. त्यामुळे आगामी चर्चेत दोन्ही बाजूंना अनेक संवेदनशील मुद्द्यांवर तोडगा काढावा लागणार आहे.
सध्या पेझेश्कियान यांच्या वक्तव्यामुळे अमेरिका-इराण संबंधांमध्ये राजनैतिक मार्ग पुन्हा खुला होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. युद्धाचा शेवट आणि संवादाची सुरुवात यासाठी दोन्ही देश किती पुढाकार घेतात, यावर पुढील परिस्थिती अवलंबून राहणार आहे.
