रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
ज्येष्ठ लावणीसम्राज्ञी शकुंतला नगरकर यांचं निधन
महाराष्ट्राच्या लोककला आणि लावणी क्षेत्रातून दुःखद बातमी समोर आली आहे. ज्येष्ठ लावणी नृत्यांगना शकुंतला नगरकर यांचं वयाच्या 66 व्या वर्षी निधन झालं आहे. गेल्या काही काळापासून त्या कर्करोगाशी झुंज देत होत्या. त्यांच्या निधनामुळे लावणी आणि महाराष्ट्राच्या लोककला क्षेत्रातील अनेक कलाकार, रसिक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील मान्यवरांकडून शोक व्यक्त केला जात आहे. त्यांच्या निधनाची बातमी आज प्रसिद्ध झाल्याची नोंद उपलब्ध वृत्तांत आहे.
अहिल्यानगरच्या असलेल्या शकुंतला नगरकर यांनी आपल्या आयुष्यातील तब्बल पाच दशकांहून अधिक काळ लावणी कलेला दिला. वयाच्या अवघ्या 11 व्या वर्षी त्यांनी पहिल्यांदा घुंगरू बांधले आणि लावणीच्या क्षेत्रात प्रवेश केला. पुढे पुणे, सोलापूर आणि बेळगाव या भागांमध्ये त्यांच्या कलेचा प्रवास सुरू राहिला.
शकुंतला नगरकर यांची ओळख विशेषतः पारंपरिक संगीत बारी आणि बैठकीच्या लावणीतील नृत्यांगना म्हणून होती. लावणीतील भावमुद्रा, अदाकारी, नजाकत आणि शृंगारिक सादरीकरण यावर त्यांचं प्रभुत्व होतं. त्यांच्या सादरीकरणातून पारंपरिक लावणीची शैली आणि लोककलेचा ठसा दिसून येत असे.
लावणी केवळ पारंपरिक तमाशाच्या फडापुरती मर्यादित न राहता व्यापक प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचवण्यातही त्यांनी योगदान दिलं. दिग्दर्शक भूषण कोरगावकर यांच्या ‘संगीत बारी’ या नाट्यप्रयोगातून त्यांनी आधुनिक शहरी प्रेक्षकांसमोर बैठकीच्या लावणीची परंपरा मांडली.
शकुंतला नगरकर यांच्या कलाक्षेत्रातील योगदानाची विविध पुरस्कारांनी दखल घेण्यात आली होती. राज्य सरकारच्या शाहीर पठ्ठे बापूराव पुरस्कारासह त्यांना इतर सन्मानही मिळाले होते. उपलब्ध वृत्तानुसार त्यांच्या निधनानंतर महाराष्ट्राच्या लोककला क्षेत्रातील त्यांच्या योगदानाची पुन्हा आठवण काढली जात आहे.
दरम्यान, संगीत नाटक अकादमी ही केंद्र सरकारच्या संस्कृती मंत्रालयाशी संबंधित राष्ट्रीय स्तरावरील मंचकला संस्था असून तिचे पुरस्कार संगीत, नृत्य, नाटक तसेच पारंपरिक आणि लोककलांच्या क्षेत्रातील योगदानासाठी दिले जातात.
शकुंतला नगरकर यांच्या निधनानंतर भाजपचे महाराष्ट्र प्रदेशाध्यक्ष रविंद्र चव्हाण यांनी सोशल मीडियावर श्रद्धांजली व्यक्त केली. त्यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या लोककला क्षेत्रातील एका महत्त्वाच्या पर्वाचा अंत झाल्याची भावना चव्हाण यांनी आपल्या पोस्टमधून व्यक्त केली.
शकुंतला नगरकर यांनी आपल्या दीर्घ कलाप्रवासातून पारंपरिक लावणी, संगीत बारी आणि बैठकीच्या लावणीची परंपरा जपण्याचं काम केलं. त्यांच्या निधनाने या क्षेत्रातील एक अनुभवी कलावंत हरपल्याची भावना व्यक्त होत आहे.
लावणीसम्राज्ञी शकुंतलाबाई नगरकर यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली! ‘संगीत नाटक अकादमी’ पुरस्काराने सन्मानित ज्येष्ठ लावणीसम्राज्ञी शकुंतलाबाई नगरकर यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या लोककला क्षेत्रातील एका सुवर्ण पर्वाचा अंत झाला. लावणी कलेच्या जतन-संवर्धनासाठी त्यांनी आपले संपूर्ण… pic.twitter.com/jTbSPQtqLl — Ravindra Chavan (@RaviDadaChavan) September 22, 2026
