
फोटो सौजन्य AI
तेहरान/वॉशिंग्टन: जगासाठी अत्यंत महत्वाच्या असलेल्या होर्मूझ सामुद्रधुनीमध्ये शनिवारी 18 जुलै 2026 रोजी मोठी घटना घडली आहे. इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स म्हणजेच IRGC ने दावा केला आहे की होर्मूझच्या दक्षिणेकडील खाणक्षेत्रातून जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या दोन तेलवाहू जहाजांना माईन लागून स्फोट झाला आणि त्यांना भीषण आग लागली.IRGC ने शनिवारी दिलेल्या निवेदनात म्हटले की, अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणांनी दिलेल्या चुकीच्या माहितीवर विश्वास ठेवून ही दोन जहाजं खाणक्षेत्रातून जाण्याचा प्रयत्न करत होती. त्यानंतर तिथे स्फोट झाला. मात्र IRGC ने स्फोट झालेल्या जहाजांची नावे, ध्वज किंवा त्यांच्यावर किती कर्मचारी होते याची कोणतीही माहिती दिलेली नाही. इराणच्या सरकारी वृत्तसंस्थेने IRGC च्या हवाल्याने सांगितले की, खलाशांच्या जीविताची आणि भांडवलाची सुरक्षितता राखण्यासाठी इतर जहाजांनी माईनक्षेत्रात प्रवेश करू नये.
यासोबतच IRGC ने असाही दावा केला की गेल्या काही तासांत अमेरिकेच्या मदतीने होर्मूझमधून जाण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या 4 जहाजांना त्यांनी थांबवले आहे.मात्र अमेरिकेने हा दावा लगेचच फेटाळला आहे. अमेरिकेच्या सेंट्रल कमांड CENTCOM ने X वर पोस्ट करून म्हटले, “IRGC च्या बहुतेक दाव्यांप्रमाणेच हा दावा देखील खोटा आहे.” त्यामुळे या घटनेला अद्याप स्वतंत्र दुजोरा मिळालेला नाही.या घडामोडीच्या पार्श्वभूमीवर इराणने होर्मूझ सामुद्रधुनी एका आठवड्यासाठी व्यावहारिकदृष्ट्या बंद केल्याचे सांगितले आहे. इराणने इतर देशांना आपल्या किनाऱ्यालगतच्या उत्तरेकडील मार्गाचा वापर करण्यास सांगितले आहे.होर्मूझ मधून जगातील जवळपास 20 टक्के तेल आणि वायूची वाहतूक होते. त्यामुळे या घटनेची माहिती समोर येताच आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमतीत 3 टक्क्यांची वाढ झाली. गेल्या आठवड्यात देखील UAE च्या दोन जहाजांवर क्षेपणास्त्र हल्ला झाला होता. त्या हल्ल्यात एका भारतीय खलाशाचा मृत्यू झाला होता.अमेरिका आणि इराणमधील युद्धबंदीचा करार मोडल्यानंतर आखात तणाव प्रचंड वाढला आहे. दोन्ही देश एकमेकांच्या पायाभूत सुविधांना लक्ष्य करत आहेत. तज्ज्ञांच्या मते होर्मूझमधील कोणताही संघर्ष जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा फटका देऊ शकतो.सध्या या भागात जहाजांच्या सुरक्षिततेला धोका वाढल्याने अनेक शिपिंग कंपन्यांनी आपले मार्ग बदलण्यास सुरुवात केली आहे.