
congo ebola outbreak bundibugyo virus deaths cross 1000 health crisis
आफ्रिकन खंडातून एक अत्यंत वेदनादायी आणि मानवतेला हादरवून टाकणारी बातमी समोर येत आहे. डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगोमध्ये (DRC) इबोला विषाणूच्या नव्या उद्रेकाने अत्यंत भीषण रूप धारण केले असून, मानवी इतिहासातील हा सर्वात वेगाने पसरणारा इबोला (Ebola) संसर्ग ठरत आहे. मे २०२६ च्या मध्यावर समोर आलेल्या या नव्या संसर्गाने अवघ्या दोन महिन्यांत १,००० पेक्षा जास्त लोकांचा जीव घेतला आहे. काँगोतील सततचा अंतर्गत संघर्ष, बंडखोर गटांचा हिंसाचार, वैद्यकीय निधीची भीषण चणचण आणि जीवनरक्षक लशींचा अभाव यांमुळे ही आरोग्य आणीबाणी नियंत्रणाबाहेर जात चालली आहे.
घाना येथे आयोजित एका आंतरराष्ट्रीय आरोग्य परिषदेत बोलताना ‘आफ्रिका सेंटर्स फॉर डिसीज कंट्रोल अँड प्रिव्हेंशन’चे महासंचालक डॉ. जीन कासेया यांनी अत्यंत गंभीर शब्दांत परिस्थितीचा पाढा वाचला. ते म्हणाले, “काँगोमध्ये आतापर्यंत १,०३१ हून अधिक मृत्यूची अधिकृत नोंद झाली असून लोक अत्यंत वेगाने प्राणाला मुकत आहेत. सर्वात मोठी शोकांतिका म्हणजे आमच्याकडे या नव्या प्रकारावर ठोस लस नाही, औषधे नाहीत आणि मदतकार्यासाठी आवश्यक निधीही शिल्लक नाही.” १५ मे रोजी जाहीर झालेला हा उद्रेक इतिहासातील कोणत्याही इबोला संसर्गापेक्षा अधिक वेगाने मानवी बळी घेत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : IRGC Attack THAAD: जॉर्डन आणि कुवेतमध्ये स्फोटांची मालिका; इराणच्या मिसाइलनी अमेरिकेच्या अभेद्य कवचालाच भेदले
काँगोच्या आरोग्य मंत्रालयाने दिलेल्या माहितीनुसार, हजारो रुग्ण विलगीकरण आणि रुग्णालयांमध्ये उपचार घेत आहेत. हा नवा उद्रेक पूर्वीच्या इबोला संसर्गांपेक्षा खूप वेगळा आणि भयानक मानला जात आहे. यासाठी जबाबदार असलेला ‘बुंदीबुग्यो’ (Bundibugyo) हा विषाणू प्रकार आहे. यापूर्वीच्या झायरे (Zaire) इबोला प्रकारावर वैद्यकीय विश्वाने लस शोधली होती, परंतु या नव्या बुंदीबुग्यो व्हेरियंटवर कोणतीही मान्यताप्राप्त लस किंवा उपचार उपलब्ध नाहीत. २०१३ ते २०१६ दरम्यान झालेल्या भीषण इबोला साथीने ११,००० हून अधिक लोकांचा बळी घेतला होता, परंतु त्या वेळी १,००० मृत्यूचा टप्पा गाठण्यासाठी तब्बल ८ महिने लागले होते. या तुलनेत सध्याचा संसर्ग केवळ दोन महिन्यांत १,००० चा आकडा पार करून पुढे निघून गेला आहे, यावरूनच याच्या प्रसाराचा वेग लक्षात येतो.
जागतिक आरोग्य संघटनेने (WHO) तर आणखी एक धक्कादायक इशारा दिला आहे. काँगोतील इतुरी प्रांतात आणि आसपासच्या भागात सशस्त्र बंडखोर गटांची मारामारी सुरू असल्याने अनेक दुर्गम भागांत आरोग्य पथके पोहोचूच शकलेली नाहीत. त्यामुळे प्रत्यक्ष मृत्यूची आणि बाधितांची संख्या अधिकृत आकडेवारीपेक्षा २ ते ४ पट जास्त असण्याची दाट शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Pakistan Crisis: अमेरिकेनंतर आता कॅनडाकडे पाकिस्तानची मदत याचना; 47 दशलक्ष डॉलर्सच्या मदतीसोबतच रचला भारतविरोधी कट
इबोला हा अत्यंत संसर्गजन्य रोग असून तो बाधीत व्यक्तीच्या शारीरिक द्रव्यांच्या (उलट्या, रक्त, किंवा घाम) थेट संपर्कात आल्याने पसरतो. मृतदेहांमधूनही हा संसर्ग वेगाने पसरत असल्यामुळे सुरक्षित दफनविधी करणे अत्यंत गरजेचे आहे. मात्र, काँगोतील काही स्थानिक समुदाय त्यांच्या शतकानुशतके चालत आलेल्या पारंपरिक अंत्यसंस्कार पद्धती सोडण्यास तयार नाहीत. यामुळे दफन पथकांवर आणि आरोग्य केंद्रांवर हिंसक हल्ले केले जात आहेत.
या भीषण परिस्थितीत वैद्यकीय कर्मचाऱ्यांनाही तुटपुंज्या सुविधांमध्ये काम करावे लागत आहे. प्राणाची बाजी लावून काम करणाऱ्या अनेक आरोग्य कर्मचाऱ्यांना गेल्या काही महिन्यांपासून पगारच मिळालेला नाही, ज्यामुळे त्यांनी संपाचे हत्यार उपसले आहे. नवीन रुग्णांपैकी ८०% रुग्ण हे अशा भागांत आढळत आहेत, जेथे पूर्वीच्या बाधितांचा मागोवा घेणे आरोग्य यंत्रणेला अशक्य झाले आहे. जर जागतिक समुदायाने त्वरित काँगोला औषधे आणि आर्थिक मदत पुरवली नाही, तर हे संकट आफ्रिकेच्या सीमा ओलांडून संपूर्ण जगासाठी नवीन आव्हान ठरू शकते.