आता ‘या’ देशाची Gen-Z ने लावली वाट, नेपाळप्रमाणेच सत्तापालटाचा धोका; राष्ट्रपती बंकरमध्ये लपले की परदेशात पळाले?

आफ्रिकन देश मादागास्कर सध्या अशांत आहे. वीज, पाणी आणि महागाईवरून सुरू झालेली निदर्शने आता सत्तापालटात रूपांतरित झाली आहेत. अनेक अहवाल असे सूचित करतात की राष्ट्रपती देश सोडून पळून गेले आहेत.

• पुन्हा एकदा जेन झी मुळे राष्ट्रपतींना धक्का 
• आफ्रिकेतील मादागास्करमध्ये अशांतता
• नक्की काय घडले 

भारतापासून २००० किलोमीटर अंतरावर असलेल्या मादागास्करमध्ये अशांतता आहे. राष्ट्रपती एका गुप्त बंकरमध्ये लपून बसल्याचे मानले जाते. अनेक अपुष्ट वृत्तांनुसार ते देश सोडून पळून गेले असावेत. सोमवारी पहिल्यांदाच जनतेला संबोधित करताना अध्यक्ष अँड्री राजोएलिना यांनी सांगितले की ते “सुरक्षित ठिकाणी” आहेत आणि त्यांच्या जीवाला धोका आहे. राष्ट्रपतींनी खुलासा केला की २५ सप्टेंबरपासून त्यांच्याविरुद्ध हत्या आणि बंडाचे कट रचले जात आहेत, ज्यामध्ये काही लष्करी अधिकारी आणि राजकारणी सहभागी आहेत. या देशाला भारताचे “शेजारी” म्हणता येईल, जणू काही केरळ आणि मादागास्करमध्ये एक सरळ रेषा असून मध्ये फक्त हिंदी महासागर उरला आहे.

नक्की काय परिस्थिती?

त्यांच्या संदेशात, ५१ वर्षीय राजोएलिना यांनी सांगितले की ते संविधानाचे रक्षण करण्यास वचनबद्ध आहेत आणि राजीनामा देण्याचा त्यांचा कोणताही हेतू नाही. तथापि, त्यांनी त्यांचे सध्याचे स्थान उघड केले नाही. हे विधान अशा वेळी आले आहे जेव्हा देशाची राजधानी अँतानानारिव्होमध्ये लष्कर आणि तरुणांच्या बंडखोर गटाच्या नेतृत्वाखालील निदर्शनांनी सरकारचा पाया हादरवला आहे. सुरुवातीला, हे निदर्शने वीज आणि पाण्याच्या कमतरतेवरून होती, परंतु आता ती राष्ट्रपतींच्या राजीनाम्याच्या मागणीत बदलली आहेत. निदर्शकांपैकी एक लक्षणीय संख्या “Gen – Z” आहे, जे दीर्घकालीन बेरोजगारी आणि महागाईमुळे संतप्त आहेत.

पाकिस्तानच्या पंतप्रधानांसमोरच डोनाल्ड्र ड्रम्प यांनी केलं पंतप्रधान मोदींचं कौतुक; म्हणाले, ‘भारत हा एक महान…’

लष्कर गोळीबार करणार नाही

दरम्यान, २००९ च्या सत्तापालटात महत्त्वाची भूमिका बजावणाऱ्या लष्कराच्या CAPSAT युनिटने सांगितले की ते निदर्शकांवर गोळीबार करण्याचे आदेश पाळणार नाहीत. काही अधिकाऱ्यांनी सुरुवातीच्या काळात “अप्रमाणित शक्ती” वापरल्याचेही कबूल केले. संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) मते, आतापर्यंत २२ लोकांचा मृत्यू झाला आहे, काही सुरक्षा दलांच्या कारवाईत आणि काही गुन्हेगारी जमाव आणि लूटमारीत. तथापि, अध्यक्ष राजोएलिना यांनी सांगितले की १२ जणांच्या मृत्यूची पुष्टी झाली आहे, जे सर्व लुटारू होते.

तीन आठवड्यांची निदर्शने

२५ सप्टेंबर रोजी सुरू झालेले हे निदर्शने सुरुवातीला पाणी आणि वीज टंचाईवरून होते, परंतु हळूहळू ते राष्ट्रपती आणि त्यांच्या सरकारविरुद्ध व्यापक असंतोषात रूपांतरित झाले. जनरल झेड यांच्या नेतृत्वाखालील या तीन आठवड्यांच्या निदर्शनांमध्ये आतापर्यंत २२ लोकांचा मृत्यू झाला आहे आणि डझनभर जखमी झाले आहेत. सुरुवातीच्या काळात शांततापूर्ण निदर्शनांना सरकारच्या हिंसक प्रतिसादावर संयुक्त राष्ट्रांनी टीका केली आहे.

नेपाळ आणि श्रीलंकेतील निदर्शनांनी प्रेरित

संयुक्त राष्ट्रांच्या मते, या निदर्शनांमध्ये २२ लोकांचा मृत्यू झाला आहे आणि डझनभर जखमी झाले आहेत, हा दावा सरकारने नाकारला आहे. निदर्शकांनी ऑनलाइन आयोजन केले होते आणि नेपाळ आणि श्रीलंकेतील अलीकडील निदर्शनांपासून प्रेरणा घेतली होती.

इस्त्रायलच्या संसदेत ट्रम्प यांचे भाषण सुरू असतानाच मोठा गदारोळ; ‘नरसंहार’चा बोर्ड अन्….’ घटनेचा Video व्हायरल

राजकीय संकटांचा दीर्घ इतिहास

मादागास्करला सत्तेच्या संकटाचा सामना करावा लागण्याची ही पहिलीच वेळ नाही. १९६० मध्ये फ्रान्सपासून स्वातंत्र्य मिळाल्यापासून, देशाने अनेक राजकीय संकटे आणि उठाव अनुभवले आहेत. लष्कराच्या पाठिंब्याने झालेल्या उठावानंतर राष्ट्रपती राजोएलिना स्वतः २००९ मध्ये सत्तेवर आल्या. ते २०१८ मध्ये निवडून आले आणि २०२३ मध्ये पुन्हा निवडणूक लढवली, परंतु विरोधी पक्षांनी त्या निवडणुकीवर बहिष्कार टाकला. वृत्तानुसार, राष्ट्रपतींचे माजी पंतप्रधान आणि जवळचे सल्लागार देखील देश सोडून शेजारच्या मॉरिशस बेटावर पळून गेले आहेत, जिथे खाजगी विमान उतरवल्याबद्दल सरकारने नाराजी व्यक्त केली आहे.

हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की पूर्व आफ्रिकेजवळील एक मोठे बेट राष्ट्र असलेल्या मादागास्करची लोकसंख्या सुमारे ३१ दशलक्ष आहे. गरिबी आणि सरकारी सेवांच्या अपयशाबद्दल दीर्घकाळापासून जनतेत असंतोष आहे, जो आता व्यापक निदर्शनांमध्ये रूपांतरित झाला आहे.