Indus River Project : लडाखमध्ये सिंधू नदीवर भारताचा पहिला रॉक चेक डॅम; ४ कोटी लिटर पाणी साठवणार

Indus River Project : लडाखच्या उप्शी येथे सिंधू नदीवर भारताचा पहिला रॉक चेक डॅम उभारण्यात आला आहे. नैसर्गिक दगडांपासून तयार केलेल्या या संरचनेमुळे नदीची पाणीपातळी जवळपास १० फूट वाढली असून सुमारे ४ कोटी लिटर पाणी साठवता येणार आहे. यामुळे स्थानिक शेती आणि सिंचनाला मोठी मदत होण्याची अपेक्षा आहे.

• सिमेंटविना दगडाचा वापर ; नदीची पाणीपातळी दहा फूट वाढली
• लडाख मधील शेतीला मोठा फायदा
• आणखी ३६ चेक डॅम उभारण्याची घोषणा

Indus River Project : लडाखच्या लेह जिल्ह्यातील उप्शी परिसरात सिंधू नदीवर भारताने पहिला रॉक चेक डॅम उभारला आहे . नैसर्गिक मोठ्या दगडांचा वापर करून तयार करण्यात आलेल्या या संरचनेचा उद्देश स्थानिक भागातील पाणीटंचाई कमी करणे आणि शेतीसाठी सिंचनाची सुविधा वाढवणे हा आहे . लडाख प्रशासनाच्या माहितीनुसार हा प्रकल्प सिंधू जल समृद्धी अभियान अंतर्गत उभारण्यात आला आहे .

सिमेंटविना दगडाचा वापर ; नदीची पाणीपातळी दहा फूट वाढली

उप्शी येथे उभारण्यात आलेला हा रॉक चेक डॅम पारंपरिक काँक्रीट धरणापेक्षा वेगळा आहे . मोठमोठे नैसर्गिक दगड एकमेकांमध्ये व्यवस्थित बसवून ही संरचना तयार करण्यात आली आहे . त्यामुळे प्रकल्पासाठी मोठ्या प्रमाणावर सिमेंट किंवा काँक्रीटचा वापर करण्यात आलेला नाही . या चेक डॅम मुळे नदीच्या पाण्याची पातळी जवळपास १० फूट वाढल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे .

Gaza Crisis : गाझातील पॅलेस्टिनींना बाहेर काढण्याच्या योजनेवरून वाद

लडाख मधील शेतीला मोठा फायदा

लडाख हा उंच पर्वतीय आणि थंड वाळवंटी प्रदेश असल्याने शेतीसाठी पाणी मिळणे मोठे आव्हान आहे . उप्शी परिसरातील शेतकऱ्यांना खासकरून पेरणीच्या काळात सिंचनाच्या पाण्याची कमतरता जाणवत होती . सिंधू नदी खोल दरीतून वाहत असल्याने नदीतील पाणी थेट उचलणेही अनेकदा कठीण होते .

रॉक चेक डॅम मुळे पाणी काही प्रमाणात अडवून त्याची पातळी वाढवता येणार आहे . त्यातून Igoo – Phey सिंचन कालव्याला पाणी देण्यास मदत होणार असून स्थानिक शेतीला फायदा अपेक्षित आहे .

Ukraine War : एअर रेड अलर्ट सुरू असतानाच महिलेची प्रसूती; युद्धाच्या छायेत जन्माला आले बाळ

आणखी ३६ चेक डॅम उभारण्याची घोषणा

उप्शी येथील प्रकल्पाच्या यशानंतर लडाख प्रशासनाने केंद्राकडे आणखी ३६ चेक डॅम प्रकल्पांचा प्रस्ताव पाठवला आहे . यामध्ये लेह परिसरात ७ हिमालयीन रॉक चेक डॅम , तर कारगिलमध्ये २९ RCC चेक डॅम किंवा वेअर्सचा समावेश आहे . या प्रकल्पासाठी ५६ कोटी रुपयांपेक्षा अधिक खर्चाचा अंदाज आहे . सिंधू जल कराराबाबत भारत – पाकिस्तानमध्ये सुरु असलेल्या वादाच्या पार्श्वभूमीवर लडाखमधील हा प्रकल्प चर्चेत आला आहे . मात्र प्रशासनाकडून या प्रकल्पाचा प्रमुख उद्देश स्थानिक जलसुरक्षा , सिंचन आणि शेतीला चालना देणे हा असल्याचे स्पष्ट करण्यात आले आहे .