
Iran’s Big Move on Strait of Hormuz After Donald Trump Threats
अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प (Donald Trump) यांनी इराणला मंगळवार(०७ एप्रिल २०२६)पर्यंत ८ वाजेपर्यंतचा ४८ तासांचा वेळ दिला आहे. यावेळी इराणला अमेरिकेशी वाटाघाटी करुन कारावर स्वाक्षरी करायची आहे. तसेच त्यांना होर्मुझचा मार्ग खुला करण्याचे आवाहनही केले आहे. इराणने असे न केल्यास त्यांच्या नागरी पायाभूत सुविधा आणि उर्जा प्रकल्पांवर हल्ल्याची धमकी ट्रम्प यांनी दिली आहे. धक्कादायक बाब म्हणजे ट्रम्प यांनी इराणला शिवीगाळही केला आहे. यामुळे जगभरात खळबळ उडाली आहे.
मात्र इराणने ट्रम्प यांच्या धमकीला न जुमानता कडक शब्दात उत्तर दिले आहे. त्यांच्या नागरी पायाभूत सुविधांवर हल्ले केल्यास होर्मुझवरील नाकेबंदी आणखी कडक केली जाईल असे म्हटले आहे. याशिवाय इराणने विनाशकारी प्रतिहल्ल्याची धमकी दिली आहे. तसेच अरब देशांमध्येही उर्जा सुविधांवर हल्ल्यांची धमकी इराणने दिली आहे. याशिवाय इराणनवे गल्फ ऑर्डर प्लॅन तयार केल्याचे सांगितले जात आहे. याअंतर्गत इराणने होर्मुझमधून जाणाऱ्या जहाजांवर टोल आकारण्यास सुरुवात केली आहे. तर इस्रायल-अमेरिकेसाठी हा मार्ग पूर्णपणे बंद केला आहे.
इराणच्या या भूमिकेमुळे जागतिक इंधन पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता आहे. यामुळे जागतिक बाजारात कच्चा तेलाच्या किमतती वाढ होईल मोठे उर्जा संकट निर्माण होऊ शकते. याचा संपूर्ण जगाच्या अर्थव्यवस्थेवर परिणाम होऊ शकतो. इराणने स्पष्ट केले आहे की, स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ (Strait of Hormuz) आता त्यांच्या नियमांवर चालवले जाईल.
तज्ज्ञांच्या मते याचा हेतू अमेरिका-इस्रायलची आणि इतर पाश्चात्य देशांची कोंडी करुन त्यांच्यावर आर्थिक दबाव निर्माण करण्याचा आहे. परंतु यामुळे परिस्थिती अधिक बिकट होण्याची शक्यता आहे. स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ खाडीतून जगाच्या एकूण साठ्यापैकी २० ते ३० टक्के वाहतूक या मार्गावरुन होते. हा संघर्ष सध्या केवळ लष्करी संघर्षापुरता मर्यादित राहिलेला नाही. इराणच्या गल्फ ऑर्डर प्लॅनमुळे हा आर्थिक राजकारणाचा भाग बनत आहे.
Ans: ट्रम्प यांच्या धमतीनंतर इराण युद्धबंदी झाली तरी स्ट्रेट ऑफ होर्मुझचा मार्ग खुला करणार नसल्याचे रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्सने म्हटले आहे,
Ans: ट्रम्प यांनी इराणला ४८ तासांत शांतता करार करण्याच आणि स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ उघडण्याचा इशारा दिला आहे, असे न केल्यास त्यांच्या उर्जा प्रकल्पांवर हल्ला केला जाईल असे म्हटले आहे.
Ans: ट्रम्प यांच्या धमकीला न जुमानता इराणने विनाशकारी प्रतिहल्ल्याची, अरब देशातील उर्जा प्रकल्पांना लक्ष्य करण्याची धमकी दिली आहे. तसेच युद्धबंदीनंतरही होर्मुझ उघडणार नाही असे म्हटले आहे.