
nasa artemis 2 moon mission delayed due to rocket helium leak march 2026 updates
NASA Artemis 2 mission delay 2026 : मानव पुन्हा एकदा चंद्रावर पाऊल ठेवण्यासाठी सज्ज झाला असतानाच, जगातील सर्वात मोठी अंतराळ संस्था ‘नासा'(NASA)च्या गोटातून एक निराशाजनक बातमी समोर आली आहे. तांत्रिक बिघाडामुळे नासाने आपली अत्यंत महत्त्वाकांक्षी ‘आर्टेमिस २’ (Artemis 2) ही चंद्र मोहीम तात्पुरती स्थगित केली आहे. मार्च २०२६ मध्ये होणारे हे प्रक्षेपण आता रॉकेटमधील गंभीर तांत्रिक समस्येमुळे पुढे ढकलण्यात आले असून, यामुळे अंतराळप्रेमींमध्ये मोठी उत्सुकता आणि थोडी निराशाही पसरली आहे.
नासाच्या सर्वात शक्तिशाली रॉकेटमध्ये, ज्याला ‘स्पेस लाँच सिस्टम’ (SLS) म्हटले जाते, त्यामध्ये ‘हेलियम गळती’ (Helium Leak) आढळून आली आहे. हेलियम हा रॉकेटमधील अत्यंत महत्त्वाचा घटक असतो, कारण तो प्रोपेलेंट टँकमध्ये आवश्यक दाब राखण्याचे आणि इंजिनांना ऊर्जा देण्याचे काम करतो. गळतीमुळे रॉकेटमध्ये दाब कमी होण्याची शक्यता असल्याने लाँच पॅडवर रॉकेट ठेवणे धोकादायक ठरले असते.
नासाचे प्रमुख जेरेड इसाकमन यांनी यावर प्रतिक्रिया देताना सांगितले की, “आमची संपूर्ण टीम या निर्णयामुळे थोडी निराश झाली आहे, कारण या मोहिमेसाठी गेल्या अनेक वर्षांपासून मेहनत घेतली जात होती. मात्र, अंतराळवीरांचा जीव धोक्यात घालून प्रक्षेपण करणे शक्य नाही. १९६० च्या दशकातील अपोलो मोहिमांच्या वेळीही अशा आव्हानांचा सामना करावा लागला होता.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Trade War : 50% टॅरिफमागचं कारण रशियाचं तेल नव्हतंच? PM मोदींचा ‘तो’ एक निर्णय आणि Trumpने भारतावर उगवला सूड
आता हे अवाढव्य रॉकेट आणि त्यावरील ‘ओरियन’ (Orion) अंतराळयान लाँच पॅडवरून काढून पुन्हा एकदा ‘व्हेईकल असेंब्ली बिल्डिंग’मध्ये (VAB) नेले जाणार आहे. तिथे तज्ज्ञांची टीम गळतीचे नेमके कारण शोधून ती दुरुस्त करेल. या प्रक्रियेला बराच वेळ लागू शकतो, त्यामुळेच मार्चमध्ये होणारे प्रक्षेपण आता एप्रिल किंवा मे पर्यंत लांबण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
🚨 BREAKING! NASA Preparing For Artemis II Rollback & Launch Delay 🚨
NASA teams are working a newly discovered technical concern with the Space Launch System following analysis of data collected overnight. Engineers identified an interruption in helium flow within the SLS… pic.twitter.com/iHgYXLJhc1 — The Launch Pad (@TLPN_Official) February 21, 2026
credit – social media and Twitter
अनेकांना वाटते की आर्टेमिस २ ही मोहीम चंद्रावर उतरण्यासाठी आहे, पण तसे नाही. या मोहिमेचा मुख्य उद्देश हा भविष्यातील ‘आर्टेमिस ३’ मोहिमेची तयारी करणे हा आहे. आर्टेमिस २ मध्ये चार अंतराळवीर चंद्राच्या भोवती फेरी मारतील आणि यानाची सर्व यंत्रणा शून्य गुरुत्वाकर्षणात कशी काम करते, हे तपासतील. रेडिएशनच्या पातळीचा मानवी शरीरावर काय परिणाम होतो, याचाही या मोहिमेत अभ्यास केला जाणार आहे. मोहिमेच्या शेवटी, हे यान पृथ्वीच्या वातावरणात पुन्हा प्रवेश करून पॅसिफिक महासागरात उतरेल.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Epstein Files: पत्नी मेलानिया फ्लोरिडात आणि ट्रम्प व्हाईट हाऊसमध्ये ‘तिच्यासोबत’; जेफ्री एपस्टाईनच्या ईमेलमध्ये खळबळजनक गौप्यस्फोट
आर्टेमिस मोहिमेचा खरा उद्देश चंद्रावर केवळ जाणे नसून तिथे ‘कायमस्वरूपी मानवी उपस्थिती’ निर्माण करणे हा आहे. आर्टेमिस ३ नंतर नासा चंद्राच्या कक्षेत ‘गेटवे’ (Gateway) नावाचे एक छोटे अंतराळ स्थानक उभारणार आहे. हे स्थानक भविष्यातील मंगळ मोहिमेसाठी एक थांबा (Pit Stop) म्हणून काम करेल. तसेच, चंद्राच्या दक्षिण ध्रुवावर रोबोटिक रोव्हर्सच्या मदतीने पाण्याचा शोध आणि इतर खनिजांचा अभ्यास केला जाईल. अपोलो कार्यक्रमानंतर (१९७०) अनेक दशकांनी नासा पुन्हा एकदा चंद्रावर राज्य करण्यासाठी सज्ज झाली आहे. विलंब झाला असला तरी, नासाच्या या मोहिमेकडे जगाचे डोळे लागले आहेत कारण हा मानवजातीसाठी एक ऐतिहासिक टप्पा ठरणार आहे.
Ans: स्पेस लाँच सिस्टम (SLS) रॉकेटमध्ये 'हेलियम गळती' आढळून आल्याने सुरक्षेच्या कारणास्तव ही मोहीम पुढे ढकलण्यात आली आहे.
Ans: हेलियम इंधन टाकीमध्ये दाब राखण्याचे काम करते. जर हा दाब योग्य नसेल, तर इंजिन निकामी होऊ शकते किंवा मोठा स्फोट होण्याचा धोका असतो.
Ans: आर्टेमिस २ मध्ये अंतराळवीर चंद्राभोवती फेरी मारून पृथ्वीवर परततील, तर आर्टेमिस ३ मोहिमेत मानव प्रत्यक्ष चंद्राच्या पृष्ठभागावर पाऊल ठेवेल.