Paraguay : पॅराग्वेची युनो बँक मध्यरात्री अचानक झाली ठप्प; 30 लाख खाती गोठवली, जनता रस्त्यावर, बॅरिकेड्स उभारले

paraguay bank: पॅराग्वेची एकूण लोकसंख्या अंदाजे ७० लाख आहे, तर युनो बँकेचे देशात अंदाजे ३० लाख ग्राहक आहेत. याचा अर्थ असा की, पॅराग्वेच्या लोकसंख्येच्या अंदाजे ४०% लोकांचे युनो बँकेत खाते आहे.

• ३० लाख ग्राहकांचे पैसे अडकले
• देशभरात तीव्र निदर्शने व हिंसाचार
• भ्रष्टाचार आणि राष्ट्रपतींवर महाभियोगाची टांगती तलवार

दक्षिण अमेरिकेतील पॅराग्वे (Paraguay) या देशातून एक अत्यंत धक्कादायक बातमी समोर येत आहे. देशातील आघाडीची समजली जाणारी ‘युनो बँक’ (Ueno Bank) मध्यरात्री अचानक कोसळली आहे. या एकाच घटनेमुळे देशातील जवळपास निम्मी लोकसंख्या एका फटक्यात अडचणीत सापडली असून लोकांची आयुष्याची पुंजी अडकून पडली आहे. बँक बंद पडल्याचे समजताच नागरिकांमध्ये प्रचंड घबराट पसरली आणि पाहता पाहता लाखो संतप्त लोक रस्त्यावर उतरले आहेत. परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी मुख्य रस्त्यांवर बॅरिकेड्स उभारण्यात आले असून, हा राजकीय व आर्थिक गोंधळ निस्तरताना सरकारची तारांबळ उडाली आहे.

पॅराग्वेच्या लोकसंख्येच्या ४० टक्के लोकांचे खाते एकाच बँकेत!

पॅराग्वेची एकूण लोकसंख्या अंदाजे ७० लाख आहे. यामध्ये एकट्या युनो बँकेचे ३० लाख ग्राहक आहेत. याचाच सोप्या भाषेत अर्थ असा की, देशातील तब्बल ४० टक्के नागरिक (आणि ६० टक्क्यांहून अधिक प्रौढ लोकसंख्या) आर्थिक व्यवहारांसाठी या बँकेवर पूर्णपणे अवलंबून होते. ही बँक देशातील सुमारे ८५ कोटी अमेरिकन डॉलर्सच्या (अंदाजे ७,००० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त) सार्वजनिक निधीचे व्यवस्थापन करत होती. मध्यरात्री अचानक बँकेची सेवा ठप्प झाल्यामुळे लोकांना त्यांच्या खात्यातील एका रुपयाचाही वापर करता येत नाहीये. रेशन भरणे, घरभाडे देणे किंवा दैनंदिन गरजा पूर्ण करणेही नागरिकांसाठी कठीण बनले आहे.

 मध्यवर्ती बँकेच्या प्रमुखाचा राजीनामा आणि ८ अधिकाऱ्यांना अटक

रॉयटर्स या आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, या भीषण संकटानंतर पॅराग्वेच्या मध्यवर्ती बँकेचे (Central Bank of Paraguay) अध्यक्ष कार्लोस कार्व्हालो यांना तात्काळ आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा लागला आहे. बँकेच्या पतनानंतर वाढत्या सार्वजनिक रोषाला सामोरे जाणे सरकारला अशक्य झाले होते. याव्यतिरिक्त, पोलिसांनी तत्परतेने कारवाई करत युनो बँकेशी संबंधित ८ उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांना ताब्यात घेतले असून त्यांच्या मालमत्ता जप्त करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा :  Donald Trump : अमेरिकन मध्यावधी निवडणुकांनंतर डोनाल्ड ट्रम्प संकटात? तिसऱ्यांदा महाभियोगाची भीती आणि ‘हे’ 4 महत्त्वाचे मुद्दे

 युनो बँक अचानक का कोसळली? 

स्थानिक वर्तमानपत्र ‘एबीसी कलर’ (ABC Color) आणि इतर तपास अहवालांनुसार, ही बँक कोसळण्यामागे केवळ तांत्रिक अडचण नसून प्रचंड गैरव्यवहार आणि आर्थिक अनियमितता हे मुख्य कारण आहे. तपास यंत्रणांनी या पतनामागे ३ प्रमुख कारणे स्पष्ट केली आहेत:

• १. सॉल्व्हन्सी रेशोमध्ये मोठी घसरण: बँकेतील ठेवी संपल्या होत्या. नियमानुसार बँकेचा सॉल्व्हन्सी रेशो (कर्जफेड क्षमता गुणोत्तर) किमान १२% असणे आवश्यक असते, परंतु मध्यवर्ती बँकेच्या अहवालानुसार युनो बँकेचा हा दर ५.५६% च्या खाली घसरला होता.
• २. बेकायदेशीर आणि नियमबाह्य कर्जवाटप: बँकेच्या नियंत्रकांनी आणि अधिकाऱ्यांनी ओळखीच्या संस्थांना व राजकीय संबंध असलेल्या लोकांना प्रचंड प्रमाणात कर्ज दिले. या कर्जांची परतफेड न झाल्यामुळे बँकेची ताळेबंद संपली.
• ३. लिक्विडिटी (तरलता) संकट: बँकेकडे आपल्या ग्राहकांना देण्याइतपत रोख रक्कमच शिल्लक राहिली नव्हती, ज्यामुळे मध्यरात्री बँकेची दारे बंद करावी लागली.

जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Guyana : भारत आणि गयाना डिजिटल सार्वजनिक पायाभूत सुविधांवरील करारावर सहमत; द्विपक्षीय सहकार्याचा घेणार आढावा

 राष्ट्रपतींवर महाभियोगाची तयारी

या बँकेच्या पतनाचे धागेदोर थेट पॅराग्वेच्या राष्ट्रपतींपर्यंत जात असल्याचे निष्पन्न होत आहे. राष्ट्रपतींशी जवळीक असलेल्या दिग्गजांचे यात हात असल्याचा आरोप स्थानिक प्रसारमाध्यमांनी केला आहे. त्यामुळे विरोधी पक्षांनी आता आक्रमक भूमिका घेतली असून राष्ट्रपतींना पदावरून हटवण्यासाठी त्यांच्यावर महाभियोग (Impeachment) चालवण्याची जोरदार तयारी सुरू केली आहे.

दरम्यान, सरकारने एक विशेष ठराव मंजूर करून नागरिकांचे पैसे टप्प्याटप्प्याने परत मिळवून देण्याचे आश्वासन दिले असले, तरी रस्त्यावर उतरलेल्या लाखो नागरिकांचा रोष शांत होताना दिसत नाही.