रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य सोशल मीडिया
अमेरिकेतील डेटा सेंटरची वाढती संख्या पाहता त्यांचा भौगोलिक विस्तारही वेगाने होत आहे . सध्या सुमारे १७.३ कोटी अमेरिकेचे नागरिक हे डेटा सेंटरपासून २० किलोमीटरच्या अंतरावर राहत आहेत . सध्या बांधकाम सुरु असलेले प्रकल्प पूर्ण झाल्यावर प्रस्तावित केंद्रांपैकी काही सुरु झाल्यानंतर ही संख्या १९.६ कोटींपर्यंत जाण्याचा अंदाज आहे . म्हणजेच अमेरिकेच्या लोकसंख्येचा मोठा हिस्सा या डिजिटल पायाभूत सुविधांच्या जवळ राहणार आहे .
चॅट जीपीटी ,क्लाउड कम्प्युटिंग , ऑनलाईन स्ट्रीमिंग आणि इतर AI सेवांसाठी प्रचंड प्रमाणात संगणकीय क्षमता आवश्यक असते . त्यामुळे गुगल , मायक्रोसॉफ्ट ,अमेझॉन आणि मेटासारख्या कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर डेटा सेंटर्समध्ये गुंतवणूक करत आहेत . अमेरिकेत ३ हजारांहून जास्तच डेटा सेंटर्स काम करत असून १५०० पेक्षा जास्त नवीन केंद्रे विविध टप्प्यात आहेत .
या डेटा सेंटरच्या वाढत्या विस्तारामुळे स्थानिक नागरिकांसमोर काही गंभीर प्रश्न उभे राहिले आहेत . या केंद्रांना सर्व्हर थंड ठेवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात वीज आणि पाण्याची गरज असते . त्याचबरोबर जनरेटरचा आवाज , त्याची उष्णता , जमिनीचा वापर आणि निसर्गावरील परिणाम याबाबतही चिंता व्यक्त केली जात आहे . अमेरिकेतील अनेक भागात नवीन डेटा सेंटर्स प्रकल्पांना स्थानिक नागरिकांकडून कडाडून विरोध होत असल्याचे चित्र आता दिसू लागले आहे .
AI आणि डिजिटल अर्थव्यस्थेच्या स्पर्धेत अमेरिका आणि चीन वेगाने पुढे जात आहेत , तरी या प्रगतीची किंमत स्थानिक नागरिकांना मोजावी लागणार आहे का , हा प्रश्न उपस्थित होत आहे . आगामी काळात डेटा सेंटर उभारणी आणि नागरिकांच्या जीवनमानातील समतोल राखणे अमेरिकेसमोर मोठे आव्हान ठरण्याची शक्यता आहे . सध्या तरी यावर अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर विरोध होत नसला तरी अमेरिकेतील डेटा सेंटर्स हे बाहेरच्या देशात आपली जागा घेऊ पाहत आहेत . त्यामुळे भविष्यात हा विकास कोणत्या टोकाला जातो हे पाहणे गरजेचे आहे .
