एखादी गाडी रस्त्यावर धावण्यास योग्य आहे हे कोण ठरवते? भारताची क्रॅश टेस्ट रेटिंग देणारी प्रणाली कशी काम करते? जाणून घ्या

भारतात वाहन रस्त्यावर धावण्यास पात्र आहे की नाही हे ARAI आणि ICAT या अधिकृत सरकारी संस्था ठरवतात. देशातील वाहनांच्या सुरक्षेची पातळी मोजण्यासाठी 'भारत NCAP' ही यंत्रणा विविध क्रॅश चाचण्यांच्या आणि डमी सेन्सर्सच्या आधारे वाहनांना १ ते ५ स्टार रेटिंग देते.

गाडी रस्त्यावर धावण्यास योग्य आहे हे कोण ठरवते?

भारतात कोणतीही नवीन गाडी प्रत्यक्ष रस्त्यावर आणण्यापूर्वी ती सर्व निकषांवर खरी उतरते की नाही, हे तपासण्याची आणि प्रमाणित करण्याची जबाबदारी केंद्र सरकारच्या रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्रालयांतर्गत काम करणाऱ्या अधिकृत संस्थांकडे असते. यामध्ये प्रामुख्याने ऑटोमोटिव्ह रिसर्च असोसिएशन ऑफ इंडिया (ARAI) आणि इंटरनॅशनल सेंटर फॉर ऑटोमोटिव्ह टेक्नॉलॉजी (ICAT) या संस्था महत्त्वाची भूमिका बजावतात.

या संस्थांद्वारे वाहनाची ‘होमोगोलेशन’ म्हणजेच सर्व तांत्रिक तपासणी केली जाते. यामध्ये गाडीचे इंजिन, उत्सर्जनाची पातळी, ब्रेक, दिवे, स्टेअरिंग, टायर आणि इतर सर्व सुरक्षा घटकांची कठोर चाचणी घेतली जाते. सर्व चाचण्यांमध्ये उत्तीर्ण झाल्यावरच त्या गाडीला रस्त्यावर धावण्यासाठी कायदेशीर मंजुरी दिली जाते.

2G Ethanol : आता पिकांच्या अवशेषांपासून बनणार 2जी इथेनॉल; इंधन संकटाचा कायमचा शेवट, जाणून घ्या ‘हे’ नवे तंत्रज्ञान

भारताची क्रॅश टेस्ट रेटिंग प्रणाली (भारत NCAP) कशी काम करते?

भारताने स्वतःची स्वतंत्र वाहन सुरक्षा मूल्यांकन प्रणाली सुरू केली आहे, ज्याला भारत न्यू कार असेसमेंट प्रोग्राम (भारत एनसीएपी) असे म्हटले जाते. ही सिस्टीम पूर्णपणे जागतिक मानकांवर आधारित असून पुढील टप्प्यांत काम करते,

• गाड्यांची निवड: वाहन उत्पादक कंपन्या स्वतःहून त्यांच्या गाड्या या चाचणीसाठी पाठवतात. बहुतांश वेळा वाहनांचे मूळ किंवा सर्वाधिक विकले जाणारे मॉडेल चाचणीसाठी निवडले जाते.
• कठोर क्रॅश चाचण्या: प्रयोगशाळेत नियंत्रित वातावरणात वाहनांच्या वेगवेगळ्या क्रॅश चाचण्या घेतल्या जातात. यामध्ये ताशी ६४ किलोमीटर वेगाने समोरून होणारी धडक, ताशी ५० किलोमीटर वेगाने बाजूने होणारी धडक आणि खांबाला होणारी धडक अशा विविध प्रकारच्या अपघातांचे प्रसंग निर्माण केले जातात.
• डम्मीद्वारे मापन: गाडीच्या आत मानवी आकाराचे कृत्रिम पुतळे (डम्मी) बसवले जातात, ज्यांच्यामध्ये हाय-टेक सेन्सर्स असतात. अपघाताच्या वेळी डोके, छाती आणि पायांवर किती दाब किंवा इजा होते, याचे अचूक मोजमाप हे सेन्सर्स करतात.
• मूल्यमापनाचे तीन मुख्य निकष,

केंद्र सरकारचा मोठा निर्णय! जुनी वाहने स्क्रॅप होणार; ५०४१ कोटींचा मेगा प्लॅन मंजूर

१. प्रौढ प्रवाशांचे संरक्षण: अपघातात मोठ्या माणसांचा जीव किती सुरक्षित राहतो.

२. बाल प्रवाशांचे संरक्षण: लहान मुलांच्या सुरक्षिततेसाठी असलेल्या यंत्रणा किती प्रभावी आहेत.

३. सुरक्षा साहाय्य तंत्रज्ञान: गाडीमध्ये असणारे एअरबॅग्ज, इलेक्ट्रॉनिक स्टॅबिलिटी कंट्रोल आणि सीटबेल्ट रिमाइंडर यांसारखे सुरक्षा फीचर्स.

• स्टार रेटिंग: या सर्व निकषांवर मिळालेल्या गुणांची बेरीज करून वाहनांना १ ते ५ स्टार दरम्यान रेटिंग दिले जाते. जितके जास्त स्टार, तितकी ती गाडी अपघातात अधिक सुरक्षित मानली जाते.