शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
घर खरेदीदारांसाठी मोठी बातमी, कोणत्या मालमत्तेवर किती आकारला जाईल जीएसटी? सरकारने जाहीर केले मार्गदर्शक तत्वे (फोटो सौजन्य - सोशल मीडिया)
जर तुम्ही भारतात नवीन घर खरेदी करण्याचा विचार करत असाल आणि तुम्हाला किती जीएसटी म्हणजेच वस्तू आणि सेवा कर आकारला जाईल हे समजत नसेल, तर आता तुम्हाला हे जाणून घेणे सोपे झाले आहे. सरकारने वेगवेगळ्या प्रकारच्या मालमत्तांवर आकारल्या जाणाऱ्या जीएसटीबाबत स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे निश्चित केली आहेत.
जर तुम्ही दिल्ली, मुंबई, कोलकाता किंवा चेन्नई सारख्या महानगरांमध्ये ४५ लाख रुपयांपेक्षा कमी किंमत असलेला आणि कार्पेट एरिया ६० चौरस मीटरपेक्षा कमी असलेला फ्लॅट खरेदी करत असाल तर तो परवडणाऱ्या घरांच्या श्रेणीत येईल. अशा परिस्थितीत तुम्हाला फक्त १% जीएसटी भरावा लागेल.
दुसरीकडे, जर नॉन-मेट्रो शहरांमध्ये फ्लॅटची किंमत ४५ लाख रुपयांपेक्षा कमी असेल आणि कार्पेट एरिया ९० चौरस मीटरपेक्षा कमी असेल तर तो परवडणाऱ्या घरांच्या श्रेणीत येतो आणि फक्त १% जीएसटी भरावा लागतो. तथापि, या श्रेणीमध्ये तुम्हाला इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) चा लाभ मिळणार नाही.
जर तुम्ही खरेदी करत असलेली मालमत्ता वरील निकष पूर्ण करत नसेल, म्हणजेच ती परवडणाऱ्या घरांच्या कक्षेबाहेर असेल, तर त्यावर ५% जीएसटी भरावा लागेल. यावरही इनपुट टॅक्स क्रेडिट सुविधा उपलब्ध होणार नाही.
जर तुम्ही पूर्णपणे बांधलेली आणि बांधकाम व्यावसायिकाला पूर्णत्व प्रमाणपत्र मिळालेली मालमत्ता खरेदी केली असेल, तर अशा तयार-जाणाऱ्या मालमत्तेवर किंवा पुनर्विक्री फ्लॅटवर कोणताही जीएसटी आकारला जाणार नाही
तथापि, बांधकाम व्यावसायिकाने पूर्णत्व प्रमाणपत्र घेतले आहे याची खात्री करणे महत्वाचे आहे. त्याशिवाय, अशा मालमत्तेवर जीएसटी लागू होऊ शकतो.
जर तुम्ही फक्त जमीन खरेदी करत असाल, तर त्यावरही जीएसटी लागू होणार नाही. परंतु हे लक्षात ठेवा की ही जमीन कोणत्याही बांधकाम योजनेशी संबंधित नसावी.
हे लक्षात ठेवणे खूप महत्वाचे आहे की जीएसटी वेगळा आहे आणि त्याशिवाय तुम्हाला स्टॅम्प ड्युटी आणि नोंदणी शुल्क वेगळे भरावे लागेल. हे खर्च देखील मालमत्तेच्या एकूण किमतीत समाविष्ट आहेत आणि त्याकडे दुर्लक्ष करता येणार नाही.
एकंदरीत, जर तुम्ही घर खरेदी करण्याचा विचार करत असाल, तर तुमची मालमत्ता कोणत्या श्रेणीत येते हे जाणून घेणे महत्वाचे आहे. मालमत्तेचा आकार आणि स्थान यासारख्या गोष्टींवर जीएसटी निश्चित करण्यात पूर्णत्व प्रमाणपत्र महत्त्वाची भूमिका बजावते. या माहितीच्या मदतीने, तुम्ही खरेदी करताना अधिक माहितीपूर्ण निर्णय घेऊ शकता आणि अनावश्यक कर टाळू शकता.
