LPG सिलेंडरच्या जाग्यावर आता इथेनॉलचे स्टोव्ह? तयारी जोमात, कंपन्या बनवणार इंधन, नेमका प्लॅन काय?

वाढत्या LPG सिलिंडरच्या किमती आणि जागतिक युद्धजन्य परिस्थितीमुळे निर्माण झालेल्या गॅस टंचाईवर आता केंद्र सरकार आणि देशातील इंधन कंपन्यांनी एक अत्यंत क्रांतिकारी पर्याय शोधला आहे. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी नागपूरमध्ये इथेनॉलवर आधारित नवीन घरगुती स्टोव्ह तंत्रज्ञानाचे अनावरण केले आहे.

सध्याची जागतिक परिस्थिती पाहता कधी कोणाचं काय बिनसेल सांगता येत नाही. त्यामुळे या अशा जागतिक अनिश्चिततेच्या पार्श्वभूमीवर आवश्यक गोष्टींसाठी पर्याय शोधणं कधीही सोयीचं ठरतं. आता एलपीजी सिलिंडरला पर्याय म्हणून इथेनॉलचा विचार केला जात असल्याची चर्चा सुरु झाली आहे. याचा अर्थ असा की, पेट्रोलमध्ये मिसळल्यानंतर भविष्यात इथेनॉलचा वापर स्वयंपाकाचे इंधन म्हणूनही केला जाऊ शकतो. नेमका काय आहे हा प्रकल्प समजून घेऊयात.

India-US Trade Deal: भारत-अमेरिका यांच्यातील डीलमध्ये काय? आली मोठी अपडेट! लवकरच होऊ शकते फायनल

इथेनॉल उत्पादक कंपन्यांचे म्हणणे आहे की, वाढत्या LPG च्या किमती आणि पुरवठ्यातील व्यत्ययांच्या पार्श्वभूमीवर, त्याचा वापर स्वयंपाकाचे इंधन म्हणूनही केला जाऊ शकतो. या संदर्भात, केंद्र सरकारच्या हरित ऊर्जा धोरणाचा भाग म्हणून, सरकारी तेल कंपन्यांनीही इथेनॉल-आधारित स्वयंपाकाचे इंधन आणि त्यावर चालणारे स्टोव्ह सादर करण्याची तयारी सुरू केली आहे. इंडियन ऑइल IOCL, भारत गॅस BPCL आणि हिंदुस्तान पेट्रोलियम HPCL यांसारख्या कंपन्या या प्रकल्पावर वेगाने काम करत असल्याचे वृत्त आहे.

इथेनॉलच्या वापरावर भर का?

देशात इथेनॉलचे उत्पादन वेगाने वाढत आहे. याचा सर्वात मोठा फायदा आहे की त्याचे उत्पादन प्रामुख्याने उसाचा रस, मका आणि खराब झालेल्या किंवा सडलेल्या धान्यांपासून केले जाते. त्यामुळे, ते आयात केलेल्या LPG पेक्षा लक्षणीयरीत्या स्वस्त असेल. खरे तर, भारत आपल्या LPG च्या गरजेपैकी ६०% पेक्षा जास्त परदेशातून आयात करतो. यासाठी पैसे देण्याकरिता राष्ट्रीय तिजोरीवर ताण येतो.

LPG च्या करार दरात १% ते ३% वाढ

जगातील सर्वात मोठी तेल कंपनी असलेल्या सौदी अरामकोने जून महिन्यासाठी LPG च्या करार दरात १% ते ३% वाढ केली आहे. त्यामुळे, स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉलवर लक्ष केंद्रित केल्यास, त्याची किंमत लक्षणीयरीत्या कमी होईल. इथेनॉलवर चालणाऱ्या चुली कोळसा किंवा लाकडावर चालणाऱ्या चुलींपेक्षा अधिक स्वच्छ आणि पर्यावरणास अनुकूल असतील, ज्यामुळे धूर आणि प्रदूषण कमी होईल. एलपीजीच्या विपरीत, गॅस गळती किंवा सिलेंडर स्फोटाचा धोका नसतो.

कोणत्या देशात किचनमध्ये इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर करतात?

आफ्रिका आणि आशियातील अनेक देश आधीपासूनच स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून इथेनॉलचा वापर करतात. यामध्ये केनिया, इथिओपिया, घाना, टांझानिया, मादागास्कर आणि मोझांबिक यांसारख्या आफ्रिकन देशांचा समावेश आहे, जिथे रुग्णालये, वसतिगृहे आणि सामुदायिक स्वयंपाकघरांमध्ये इथेनॉलचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. याशिवाय, फिलीपिन्स आणि थायलंडसारखे आशियाई देश, तसेच ब्राझील आणि हैतीसारखे लॅटिन अमेरिकन देशदेखील स्वयंपाकघरातील इंधन म्हणून त्याचा वापर करतात.

बळीराजा सुखावणार… राज्यातील आतापर्यंतची सर्वात मोठी कर्जमाफी, तब्बल 36585 कोटींची आर्थिक तरतूद