बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
Unemployment Rate India Decreases ( सौजन्य - सोशल मीडिया )
केंद्र सरकारच्या ताज्या आकडेवारीनुसार, जुलै-सप्टेंबर २०२६ या कालावधीत देशात १५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाच्या व्यक्तींमधील बेरोजगारीचा दर ५.१% होता. एप्रिल-जून २०२६ मध्ये तो ५.४% होता.
सांख्यिकी आणि कार्यक्रम अंमलबजावणी मंत्रालयाने प्रसिद्ध केलेल्या नियतकालिक श्रमशक्ती सर्वेक्षण (PLFS) मध्ये ही माहिती उघड झाली आहे. या सरकारी आकडेवारीनुसार, ग्रामीण आणि शहरी भागांतील बेरोजगारीची परिस्थिती खालीलप्रमाणे होती:
| प्रदेश | एप्रिल-जून २०२६ | जुलै-सप्टेंबर २०२६ |
|---|---|---|
| ग्रामीण भाग | ४.८% | ४.३% |
| शहरी भाग | ६.७% | ६.८% |
| देशातील एकूण बेरोजगारीचा दर | ५.४% | ५.१% |
ग्रामीण भागातील बेरोजगारीचा दर ४.८% वरून ४.३% पर्यंत कमी झाला आहे. याचा अर्थ गावांमध्ये रोजगाराची परिस्थिती सुधारली आहे. याउलट, शहरी भागांतील बेरोजगारीचा दर ६.७% वरून ६.८% पर्यंत वाढला आहे.
या सरकारी सर्वेक्षणानुसार, जुलै-सप्टेंबर २०२६ दरम्यान, देशात १५ वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाचे अंदाजे ५७९ दशलक्ष लोक रोजगारात होते. यापैकी, अंदाजे ४०५ दशलक्ष पुरुष होते. दरम्यान, अंदाजे १७४ दशलक्ष महिला रोजगारात होत्या. ही आकडेवारी दर्शवते की देशात मोठ्या संख्येने लोक काम करत आहेत. तथापि, रोजगाराचा दर्जा, वेतन आणि शाश्वत रोजगाराची उपलब्धता हे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
या सर्वेक्षणातून देशातील महिलांच्या रोजगाराबाबत एक सकारात्मक चित्र समोर आले आहे. एप्रिल-जूनमधील ३३.२% च्या तुलनेत, जुलै-सप्टेंबर २०२६ दरम्यान महिला श्रमशक्ती सहभाग दर ३४.७% पर्यंत वाढला. महिला रोजगार दर देखील ३१.३% वरून ३२.८% पर्यंत वाढला.
या सर्वेक्षणातून ग्रामीण भागातील शेतीमध्ये गुंतलेल्या लोकांच्या प्रमाणात वाढ झाल्याचेही दिसून आले. एप्रिल-जून २०२६ मध्ये ग्रामीण कामगारांमध्ये शेतीमध्ये गुंतलेल्या लोकांचा वाटा ५२.९% होता. जुलै-सप्टेंबरमध्ये तो ५६.७% पर्यंत वाढला. ग्रामीण भागातील स्वयंरोजगार करणाऱ्या लोकांचा वाटा देखील ६१.४% वरून ६२.७% पर्यंत वाढला. याचा अर्थ असा की, गावांमध्ये मोठ्या संख्येने लोक आता शेती आणि स्वयंरोजगारातून रोजगार मिळवत आहेत.
Ans: ताज्या अहवालानुसार, देशातील बेरोजगारीचा दर ५.४ टक्क्यांवरून घसरून ५.१ टक्क्यांवर आला असून, ही रोजगार क्षेत्रातील मोठी सुधारणा मानली जात आहे.
Ans: पायाभूत सुविधा आणि बांधकाम क्षेत्रातील सरकारी गुंतवणूक, उत्पादन व सर्व्हिस क्षेत्रातील वाढ, तसेच ग्रामीण भागात कृषी व बिगर-कृषी क्षेत्रातील रोजगाराच्या वाढलेल्या संधी ही मुख्य कारणे आहेत.
Ans: बेरोजगारी घटल्यामुळे लोकांची खरेदी क्षमता वाढेल, ज्यामुळे बाजारात वस्तू आणि सेवांची मागणी वाढून देशाच्या आर्थिक विकासाला अधिक गती मिळेल.
