Image
CBSE Private Board Exam: बोर्ड परीक्षांचा विषय निघताच डोळ्यांसमोर शाळेचा गणवेश, सकाळची असेंबली आणि वर्षभर चालणाऱ्या वर्गातील अभ्यासाचे चित्र उभे राहते. पण तुम्हाला माहीत आहे का की, अनेक विद्यार्थी शाळेत न जाता किंवा नियमित वर्ग न भरवता थेट बोर्ड परीक्षेला बसतात? होय, केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ (CBSE) दरवर्षी अशा विद्यार्थ्यांसाठी ‘प्राइवेट कॅंडिडेट’ म्हणून परीक्षा देण्याची सुवर्णसंधी देते.
सीबीएसई प्रायव्हेट बोर्ड परीक्षेचा हा पर्याय त्या हजारो विद्यार्थ्यांसाठी एखाद्या वरदानापेक्षा कमी नाही, जे कोणत्याही कारणामुळे आपली शालेय शिक्षण पुढे चालू ठेवू शकले नाहीत, परीक्षेत नापास झाले आहेत किंवा आपल्या जुन्या निकालात सुधारणा करू इच्छितात. सीबीएसईची ही विशेष तरतूद हे सिद्ध करते की शिक्षणाचे दरवाजे कोणासाठीही बंद होत नाहीत. देशातील कोणतीही विद्यार्थी आपले भविष्य घडवण्यासाठी प्रायव्हेट कॅंडिडेट म्हणून सीबीएसई बोर्ड परीक्षा देऊ शकतो.
विद्यार्थी आणि पालकांच्या मनात सीबीएसईच्या प्रायव्हेट परीक्षेबाबत अनेक प्रश्न असतात – फॉर्म कोण भरू शकतो, ही रेगुलर बोर्ड परीक्षेपेक्षा कशी वेगळी आहे किंवा याचे नियम किती कठीण आहेत? प्रायव्हेट विद्यार्थ्यांना मुख्य प्रवाहात जोडण्यासाठी सीबीएसईने अतिशय लवचिक पण शिस्तबद्ध नियम तयार केले आहेत. एखादा विद्यार्थी विषयात कंपार्टमेंट आल्यामुळे अडकला असेल, आपल्या गुणांमध्ये सुधारणा करू इच्छित असेल किंवा पत्राद्वारे अभ्यास पूर्ण करू इच्छित असेल, तर प्रत्येकासाठी वेगवेगळ्या श्रेणी ठरवण्यात आल्या आहेत.
सीबीएसई अंतर्गत प्रायव्हेट उमेदवार म्हणून परीक्षा देण्यासाठी बोर्डाने काही विशेष वर्ग ठरवले आहेत:
शाळेची उपस्थिती : रेगुलर विद्यार्थ्यांसाठी शाळेत जाणे आणि प्रॅक्टिकल वर्गांना उपस्थित राहणे अनिवार्य असते, तर प्रायव्हेट विद्यार्थ्यांना शाळेत जाण्याची गरज नसते.
अंतर्गत मूल्यांकन : रेगुलर विद्यार्थ्यांचे अंतर्गत गुण त्यांच्या शाळेतील प्रोजेक्ट्स आणि टेस्टच्या आधारावर जोडले जातात. दुसरीकडे, प्रायव्हेट विद्यार्थ्यांसाठी थिअरी पेपरचे गुणच मुख्य आधार असतात.
अर्ज प्रक्रिया: शाळा रेगुलर विद्यार्थ्यांचे फॉर्म स्वतः भरतात, तर प्रायव्हेट विद्यार्थ्यांना सीबीएसईच्या अधिकृत वेबसाइटवर जाऊन स्वतः ऑनलाइन अर्ज करावा लागतो.
सीबीएसईची प्रायव्हेट परीक्षा देण्यामागे अनेक व्यावहारिक कारणे असतात. सर्वात मोठे कारण म्हणजे जर एखादा विद्यार्थी वैयक्तिक समस्येमुळे, आरोग्याच्या कारणांमुळे किंवा नापास झाल्यामुळे आपले शिक्षण अर्धवट सोडून बसला असेल, तर तो आपले संपूर्ण वर्ष किंवा करिअर वाया घालवल्याशिवाय प्रायव्हेट परीक्षा देऊ शकतो. याशिवाय, ज्या तरुणांना सरकारी नोकरी किंवा उच्च शिक्षणासाठी आपले गुण वाढवायचे असतात, त्यांच्यासाठी ‘इम्प्रूवमेंट’चा मार्ग अत्यंत उपयुक्त ठरतो.
हा सर्वात सामान्य प्रश्न आहे जो बहुतांश विद्यार्थी आणि पालकांच्या मनात येतो. याचे सरळ उत्तर आहे- अजिबात नाही! सीबीएसईतर्फे जारी करण्यात आलेली गुणपत्रिका आणि पासिंग सर्टिफिकेट रेगुलर आणि प्रायव्हेट या दोन्ही श्रेणीतील विद्यार्थ्यांसाठी समान असते. त्यावर कुठेही असे लिहिलेले नसते की तुम्ही प्रायव्हेट परीक्षा पास केली आहे. देशातील कोणत्याही कॉलेज, युनिव्हर्सिटी किंवा सरकारी विभागात हे प्रमाणपत्र पूर्णपणे मान्य असते.
.png "Videos"){kind=small}
