Dhruv Rathee News: जर्मनीतून मास्टर डिग्री ते जंतर मंतर आंदोलनातील मोठा चेहरा; किती शिकले आहेत ध्रुव राठी?

Dhruv Rathee News: दिल्लीत जंतरमंतरवरील आंदोलनाच्या पार्श्वभूमीवर प्रसिद्ध यूट्यूबर ध्रुव राठी यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले आहे. ध्रुव राठी कोण आहेत, त्यांचे शिक्षण काय आहे आणि त्यांना का ताब्यात घेण्यात आले, जाणून घ्या.

Dhruv Rathee News: राजधानी दिल्लीच्या राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) आणि काही विद्यार्थी संघटनांच्या वतीने १० ऑक्टोबर रोजी जंतरमंतरवर एका निदर्शनाचे आयोजन करण्यात आले होते. या पार्श्वभूमीवर सुरक्षा यंत्रणा पूर्णपणे सतर्क झाल्या आहेत. याचदरम्यान, लोकप्रिय सोशल मीडिया इन्फ्लुएंसर आणि यूट्यूबर ध्रुव राठी यांना भारतात परतताच पोलिसांनी ताब्यात घेतल्याने सोशल मीडियावर मोठी चर्चा आणि वादंग निर्माण झाला आहे.

राजकारण, इतिहास आणि समकालीन विषयांवर रोखठोक आणि तथ्य-आधारित (Fact-based) व्हिडिओ बनवण्यासाठी ओळखल्या जाणाऱ्या ध्रुव राठी यांचा प्रवास नेहमीच चर्चेचा विषय राहिला आहे. जर्मनीमध्ये शिक्षणादरम्यान एका साध्या ट्रॅव्हल व्लॉगपासून आपल्या करिअरची सुरुवात करणारे ध्रुव राठी आज देश-विदेशातील डिजिटल विश्वात एक प्रभावशाली आवाज बनले आहेत. नुकत्याच घडलेल्या या घटनाक्रमानंतर त्यांचा आतापर्यंतचा प्रवास पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे.

ध्रुव राठी कोण आहेत?

ध्रुव राठी यांचे नाव ऐकताच डोळ्यांसमोर राजकारण आणि समाजातील गुंतागुंतीच्या मुद्द्यांवर बनवलेले त्यांचे मोठे, ॲनिमेटेड आणि डेटा-बेस्ड एक्सप्लेनर व्हिडिओ येतात. मात्र, या यशामागे त्यांची कठोर मेहनत आणि रंजक शैक्षणिक पार्श्वभूमी आहे. मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगपासून ते रिन्युएबल एनर्जी (अक्षय ऊर्जा), इकॉनॉमिक्स (अर्थशास्त्र) आणि पॉलिटिकल सायन्स (राज्यशास्त्र) पर्यंतचे शिक्षण त्यांनी घेतले आहे, ज्याने त्यांची विचार करण्याची पद्धत आणि मुद्द्यांकडे बघण्याचा दृष्टिकोन घडवला.

सन २०१४ मध्ये जेव्हा ध्रुव राठी यांनी आपला पहिला व्हिडिओ अपलोड केला होता, तेव्हा त्यांच्याकडे कोणतीही मोठी टीम किंवा हाय-टेक स्टुडिओ नव्हता. फक्त आयफोन ५एस (iPhone 5S) आणि जिद्दीच्या बळावर त्यांनी व्हिडिओ एडिटिंग शिकले. पुढे २०१६ मध्ये राजकारणावर पहिला व्हिडिओ बनवून त्यांनी आपल्या चॅनलला एक नवीन दिशा दिली. आज कोट्यावधी लोक त्यांचे व्हिडिओ पाहतात. प्रतिष्ठित ‘टाईम मॅगझिन’ने देखील ध्रुव राठी यांना त्यांच्या ‘नेक्स्ट जनरेशन लिडर्स’ (Next Generation Leaders) या यादीत स्थान दिले आहे.

इंजिनिअरिंग ते राज्यशास्त्र शिक्षण

ध्रुव राठी यांची शैक्षणिक पात्रता त्यांना इतर सर्वसामान्य कन्टेन्ट क्रिएटर्सपेक्षा वेगळी ठरवते. भारतातील शालेय शिक्षणानंतर त्यांनी मेकॅनिकल इंजिनिअरिंगची पदवी घेतली. त्यानंतर उच्च शिक्षणासाठी ते जर्मनीला गेले, जिथे त्यांनी प्रतिष्ठित ‘कार्ल्सरूहे इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी’ (KIT) मधून रिन्युएबल एनर्जीमध्ये मास्टर डिग्री मिळवली. तांत्रिक विषयांव्यतिरिक्त त्यांना सामाजिक विज्ञानाचीही आवड होती, त्यामुळे त्यांनी अर्थशास्त्र आणि राज्यशास्त्राचे शिक्षणही घेतले.

Delhi Protest News: दिल्लीत हाय अलर्ट! सुरक्षेसाठी हजारो जवान तैनात, अनेक ट्रेन, मेट्रो आणि शाळा बंद

ट्रॅव्हल व्लॉगर ते डिजिटल एक्सप्लेनर

ध्रुव राठी यांनी २०१४ मध्ये आपले यूट्यूब चॅनल सुरू केले होते. जर्मनीमध्ये शिकत असताना त्यांनी आयफोन ५एसच्या मदतीने काही ट्रॅव्हल व्हिडिओ रेकॉर्ड केले होते. एका मुलाखतीत त्यांनी सांगितले होते की, पहिला ट्रॅव्हल व्लॉग स्वतः एडिट करण्यासाठी त्यांना दोन महिन्यांपेक्षा जास्त वेळ लागला होता. सुरुवातीला त्यांचे चॅनल प्रवास आणि जीवनशैलीवर (Travel & Lifestyle) केंद्रित होते. त्यानंतर १६ सप्टेंबर २०१६ रोजी त्यांनी राजकीय व्यवस्थेवर पहिला टिप्पणी व्हिडिओ अपलोड केला, ज्याने त्यांच्या चॅनलचे चित्र बदलले आणि ते देशातील आघाडीचे डिजिटल विचारवंत व विश्लेषक बनले.

टाईम मॅगझिनकडून सन्मान

सुरुवातीच्या ६ वर्षांपर्यंत (२०२० पर्यंत) ध्रुव राठी यांनी आपल्या चॅनलचे सर्व काम एकटीनेच संभाळले—विषयांवर संशोधन करणे, स्क्रिप्ट लिहिणे असो वा व्हिडिओ एडिट करणे. चॅनलचे सबस्क्रायबर्स वेगाने वाढल्यानंतर त्यांनी एक व्यावसायिक टीम तयार केली. त्यांच्या या कष्टाचे फळ म्हणून २०२३ मध्ये प्रतिष्ठित ‘टाईम मॅगझिन’ने त्यांना ‘नेक्स्ट जनरेशन लिडर्स’च्या यादीत समाविष्ट केले. मॅगझिनने त्यांच्या फॅक्ट-चेक आणि ट्रेंडिंग विषयांवरील हिंदी व्हिडिओंचे विशेष कौतुक केले होते.

Impact of AI on Education: एआयचा अभ्यासात केला जाणारा वापर फायद्याचा की तोट्याचा? जाणून घ्या

जंतरमंतर आंदोलन आणि ताब्यात घेण्याची कारवाई

१० ऑक्टोबर रोजी दिल्लीतील जंतरमंतरवर मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या विरोधात कॉकरोच जनता पार्टी (CJP) आणि इतर संघटनांच्या आंदोलनाच्या घोषणेमुळे पोलीस प्रशासन आधीच अलर्ट मोडवर होते. कायदा व सुव्यवस्था राखण्याच्या दृष्टीने आणि सुरक्षेचा उपाय म्हणून, परदेशातून परतलेल्या सोशल मीडिया इन्फ्लुएंसर ध्रुव राठी यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले. या कारवाईनंतर त्यांच्या समर्थकांकडून आणि सोशल मीडियावर विविध प्रकारच्या प्रतिक्रिया उमटत आहेत.