Mundeshwari Devi Temple: भारतातील सर्वात प्राचीन मंदिर कोणत्या शहरात आहे? जाणून घेण्यासाठी एकदा वाचाच..

Mundeshwari Devi Temple: बिहारच्या कैमूर जिल्ह्यातील मुंडेश्वरी देवी मंदिर हे भारतातील सर्वात प्राचीन जिवंत मंदिर मानले जाते. १०८ इसवी मध्ये बांधलेल्या या मंदिराचा इतिहास आणि अष्टकोनी वास्तुकलेची वैशिष्ट्ये जाणून घ्या.

• भारतातील सर्वात प्राचीन मंदिर कोणते आहे ?
•  मंदिर किती फूट उंचीवर स्थित आहे?
• भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण खाते मंदिराबद्दल काय सांगते ?

Mundeshwari Devi Temple: भारत आपल्या प्राचीन मंदिरांसाठी, धार्मिक वारशासाठी तसेच ऐतिहासिक ठेव्यासाठी जगभरात ओळखला जातो. देशातील विविध राज्यांमध्ये हजारो वर्ष जुनी मंदिरे आहेत, पण भारतातील सर्वात जुन्या मंदिराचा जेव्हा प्रश्न येतो, तेव्हा बिहारच्या कैमूर जिल्ह्यातील ‘मुंडेश्वरी देवी मंदीर’चा उल्लेख केला जातो. हे भारतातील सर्वात प्राचीन जिवंत (कार्यात्मक) मंदिर मानले जाते, जिथे आजही पारंपारिक पुजा केली जाते. म्हणूनच हे मंदिर इतिहास, श्रद्धा आणि वास्तुकलेचा अनोखा संगम आहे.

Maharana Pratap Jayanti : मुघलांची प्रचंड सत्ता आणि मोठी प्रलोभने… तरीही महाराणा प्रताप अकबरासमोर का झुकले नाहीत?

१९०० वर्षांचा गौरवशाली इतिहास

इतिहासकार आणि पुरातत्व पुराव्यांनुसार, माँ मुंडेश्वरी मंदीराची उभारणी सुमारे १०८ इसवी मध्ये म्हणजेच दुसऱ्या शतकात झाली होती. याचा अर्थ हे मंदिर जवळपास १९०० वर्षे जुने आहे. याच कारणामुळे याला भारतातील सर्वात प्राचीन कार्यरत मंदिर म्हटले जाते. हे मंदीर माँ दुर्गा आणि भगवान महादेव यांना समर्पित आहे. या मंदिराच्या धार्मिक महत्त्वामुळे देश-विदेशातील अनेक लोकही येथे दर्शनासाठी येतात.

भारतीय वास्तुशास्त्राचा अद्भूत नमुना

हे मंदिर बिहारच्या कैमूर जिल्ह्यातील पवरा टेकडीवर सुमारे ६०० फूट उंचीवर स्थित आहे. या मंदिराचे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे याची अष्टकोनी रचना आणि वास्तुकलेतील वैविध्य.तसेच मंदिराच्या दगडावरील कोरीव काम आणि प्राचीन मूर्ती यामुळे मंदिराचे सौंदर्य अधिकच खुलते. इतिहासकारांच्या मते, हे मंदिर स्थापत्यकलेचे उत्तम उदाहरण आहे.

IIT Kharagpur: तुरुंगाच्या भिंतींआड कशी जन्मली अभियांत्रिकीची पंढरी? जाणून घ्या IIT खरगपूरचा इतिहास!

पुरातत्व विभागाचे (ASI) काय म्हणणे आहे?

भारतीय पुरातत्व सर्वेक्षण (ASI) नुसार, मंदिर परिसरात सापडलेले शिलालेख, मूर्ती आणि इतर पुरावे या मंदिराला जुन्या मंदिरांच्या श्रेणीत मोजतात. जरी काही इतिहासकार सांची येथील ‘Sanchi Temple 17’ ला देखील प्राचीन जिवंत हिंदू मंदिरांमध्ये मोजतात. तरीही आजपर्यंत मिळालेल्या प्रबल पुराव्यामुळे ‘मुंडेश्वरी मंदीर’ हे भारतातील सर्वात जुने मंदिर मानले जाते.