गुरुवार, 29 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
NEET PG 2026 Update: देशातील वैद्यकीय (मेडिकल) विद्यार्थ्यांमध्ये पदव्युत्तर अभ्यासक्रमांच्या निवडीबाबत एक मोठा बदल पाहायला मिळत आहे. ‘नीट पीजी’च्या (NEET PG) पहिल्या फेरीच्या समुपदेशनाची आकडेवारी समोर आली आहे, त्यानुसार देशातील सर्वाधिक हुशार आणि टॉप रँक असलेल्या तरुण डॉक्टरांची पहिली पसंती आता रेडिओलॉजीऐवजी ‘जनरल मेडिसिन’ बनली आहे. मेडिकल कौन्सिलिंग कमिटीतर्फे (MCC) जारी करण्यात आलेल्या नीट पीजी २०२६ कौन्सिलिंगच्या पहिल्या फेरीच्या अंतिम अलॉटमेंट यादीनुसार, यावर्षी अव्वल रँकर्सनी मोठ्या प्रमाणावर जनरल मेडिसिनची निवड केली आहे. यामुळे दोन्ही स्पेशॅलिटीजमधील फरक स्पष्टपणे वाढताना दिसत आहे.
नीट पीजी २०२६ च्या पहिल्या फेरीच्या आकडेवारीवर नजर टाकल्यास, एकूण ६३,१७७ एमडी-एमएस (MD-MS) जागांसाठी कौन्सिलिंग पार पडले. यामध्ये टॉप रँकर्सची पहिली पसंती जनरल मेडिसिन हीच राहिली. अव्वल १०० विद्यार्थ्यांपैकी ५१ उमेदवारांनी ‘एमडी मेडिसिन’ निवडले, तर ‘रेडिओडायग्नोसिस’ निवडणाऱ्या विद्यार्थ्यांची संख्या २८ राहिली. म्हणजेच दोन्ही अभ्यासक्रमांमध्ये २३ जागांचा मोठा फरक नोंदवला गेला. गेल्या वर्षी म्हणजेच २०२५ मध्ये हा फरक कमी होता, जिथे ४६ विद्यार्थ्यांनी मेडिसिन आणि ४० विद्यार्थ्यांनी रेडिओलॉजी निवडले होते.
तसेच अव्वल ५०१ जागांच्या अलॉटमेंटचा विचार केला, तर एकट्या २३३ उमेदवारांनी ‘जनरल मेडिसिन’ची निवड केली. एमडी जनरल मेडिसिननंतर दुसरी सर्वात पसंतीची शाखा ‘एमडी रेडिओडायग्नोसिस’ राहिली, ज्याअंतर्गत १४९ जागा अलॉट झाल्या. या दोन्ही प्रमुख स्पेशॅलिटीज मिळून अव्वल ५०१ पैकी एकूण ३८२ जागा अलॉट झाल्या आहेत, जे एकूण वाटपाच्या सुमारे ७६.२ टक्के आहे. जनरल मेडिसिनमध्ये रेडिओलॉजीच्या तुलनेत जवळपास १.६ पट जास्त जागा अलॉट झाल्या आहेत.
| अलॉट झालेला कोर्स | उमेदवारांची संख्या |
| एमडी जनरल मेडिसिन | २३३ |
| एमडी रेडिओडायग्नोसिस – रेडिओलॉजी | १४९ |
| एमडी डर्मेटोलॉजी | ३७ |
| एमएस जनरल सर्जरी | २५ |
| एमएस ऑब्स्टेट्रिक्स अँड गायनॅकॉलॉजी | १५ |
| (NBEMS) जनरल मेडिसिन | १० |
| एमडी न्यूक्लियर मेडिसिन | ९ |
| एमडी पीडियाट्रिक्स | ७ |
| एमडी ऑर्थोपेडिक | ६ |
| (NBEMS) रेडिओडायग्नोसिस | ६ |
वैद्यकीय शिक्षणतज्ज्ञ आणि रेसिडेंट डॉक्टर असोसिएशनच्या माजी पदाधिकाऱ्यांच्या मते, तरुण डॉक्टर आता पीजी अभ्यासक्रमाला अंतिम ध्येय न मानता, करिअरचा एक ‘लाँच पॅड’ किंवा ट्रान्सिट स्टेशन म्हणून पाहत आहेत. एमडी मेडिसिन केल्यानंतर विद्यार्थ्यांसाठी कार्डिओलॉजी, नेफ्रॉलॉजी, न्यूरोलॉजी, गॅस्ट्रोएन्टेरॉलॉजी आणि क्रिटिकल केअर यांसारख्या सुपर/नॅरो स्पेशॅलिटीजमध्ये जाण्याचे अनेक मार्ग मोकळे होतात. करिअरच्या सुरुवातीच्या काळात सर्व पर्याय खुले ठेवू इच्छिणाऱ्या विद्यार्थ्यांना ही लवचिकता खूप आकर्षित करते.
भारतीय हवाई दलाच्या शिरपेचात मानाचा तुरा! Air Marshal Vikram Gaur यांची ‘अतिरिक्त सचिवपदी’ नियुक्ती
दुसरीकडे, रेडिओलॉजी हा आपापल्या जागी एक लोकप्रिय विषय आहे, परंतु मेडिकल इमेजिंगमध्ये एआय (AI) चा वेगाने वाढणारा हस्तक्षेप यामुळे विद्यार्थ्यांच्या मनात भविष्याबाबत साशंकता आणि संभ्रम निर्माण झाला आहे. याशिवाय, अत्यंत महागडी रेडिओलॉजी उपकरणे बसवण्याचा मोठा खर्च आणि दीर्घकाळ ऑक्युपेशनल रेडिएशनचा असणारा धोका यांसारख्या व्यावहारिक चिंताही विद्यार्थ्यांच्या निर्णयावर परिणाम करत आहेत.
तसेच, देशभरात जनरल मेडिसिनच्या ४,००० पेक्षा जास्त जागा उपलब्ध आहेत, तर रेडिओलॉजीच्या सुमारे १,२०० जागा आहेत. अशा परिस्थितीत विद्यार्थ्यांना त्यांच्या पसंतीच्या आणि चांगल्या कॉलेजमध्ये जागा मिळण्याची शक्यता जनरल मेडिसिनमध्ये अधिक असते.
Ans: पहिल्या फेरीत एमडी जनरल मेडिसिन हा विषय तरुण डॉक्टरांची पहिली पसंती ठरला असून, अव्वल ५०१ पैकी २३३ जणांनी याची निवड केली आहे.
Ans: एमडी रेडिओडायग्नोसिस (रेडिओलॉजी) हा विषय १४९ जागांसह दुसऱ्या क्रमांकावर राहिला आहे.
Ans: भविष्यात सुपर-स्पेशॅलिटी (उदा. कार्डिओलॉजी, नेफ्रॉलॉजी) मध्ये जाण्याची लवचिकता (Flexibility) मिळणे आणि रेडिओलॉजीमध्ये AI चा वाढता हस्तक्षेप व उपकरणांचा खर्च ही प्रमुख कारणे आहेत.
