
NRI Quota New Rules
Big Breaking: 21 जून रोजी होणार NEET UG Re Exam, तारखेची झाली घोषणा
सीईटी सेलच्या निदर्शनास एनआरआय प्रवर्गातील प्रवेश प्रक्रियेत काही अनियमितता आल्याने शासनाने एनआरआयच्या व्याख्येत सुधारणा केली. याआधी नातेसंबंध आणि पालकत्वाच्या निकषांमध्ये असलेल्या संदिग्धतेमुळे अनेक उमेदवारांना या प्रवर्गाचा लाभ मिळत असल्याची बाब समोर आली होती. त्यानंतर शासनाने नव्याने स्पष्ट नियम लागू केले आहेत.
नवीन नियमांनुसार उमेदवार स्वतः अनिवासी भारतीय असणे किंवा तो अनिवासी भारतीयाचा मुलगा अथवा मुलगी असणे आवश्यक करण्यात आले आहे. तसेच संबंधित भारतीय दूतावासाकडून त्याबाबत प्रमाणपत्र देणे बंधनकारक करण्यात आले आहे. याशिवाय पालकत्व कायद्यानुसार न्यायालयाने मान्यता दिलेल्या पालकांनाच एनआरआय पालक म्हणून ग्राह्य धरण्यात येणार आहे. न्यायालयीन आदेशाशिवाय इतर कोणत्याही पालकत्वाचा दावा स्वीकारला जाणार नाही.
२०२३-२४ या शैक्षणिक वर्षात एनआरआय प्रवर्गातून एकूण ३५६ विद्यार्थ्यांनी प्रवेश घेतले होते. त्यामध्ये बी.ई./बी.टेकसाठी २१४, बीडीएससाठी ४, बी.एडसाठी १, एलएलबी तीन वर्ष अभ्यासक्रमासाठी ३, एलएलबी पाच वर्ष अभ्यासक्रमासाठी १६, एमबीएसाठी १, एमबीबीएससाठी १, पीजीडी अभ्यासक्रमासाठी ४ तसेच पीजीएम अभ्यासक्रमासाठी ११२ विद्यार्थ्यांचा समावेश होता.
त्यानंतर २०२४-२५ मध्ये एनआरआय प्रवेशसंख्या वाढून ४५४ वर पोहोचली होती. त्यात बी.ई./बी.टेक अभ्यासक्रमासाठी सर्वाधिक ४२४ विद्यार्थ्यांनी प्रवेश घेतला होता. तसेच एलएलबी तीन वर्ष अभ्यासक्रमासाठी ६, एलएलबी पाच वर्ष अभ्यासक्रमासाठी २३ आणि एमबीएसाठी १ विद्यार्थ्याने प्रवेश घेतला होता.
मात्र, २०२५-२६ या वर्षात सुधारित व्याख्या लागू झाल्यानंतर एनआरआय कोट्यातील प्रवेशसंख्या मोठ्या प्रमाणात घसरली आहे. यावर्षी बी.ई./बी.टेकसाठी २७, एलएलबी तीन वर्ष अभ्यासक्रमासाठी १, एलएलबी पाच वर्ष अभ्यासक्रमासाठी ४ तसेच इतर अभ्यासक्रमासाठी १ अशा एकूण केवळ ३४ विद्यार्थ्यांनी प्रवेश घेतल्याची माहिती समोर आली आहे.
एनआरआय संज्ञेतील संभ्रम दूर झाला असून केवळ पात्र आणि खऱ्या एनआरआय विद्यार्थ्यांनाच या प्रवर्गाचा लाभ मिळत असल्याचे सीईटी सेलकडून स्पष्ट करण्यात आले आहे. एनआरआय व्याख्येतील बदलामुळे अपात्र उमेदवारांना आळा बसला असून प्रवेश प्रक्रियेत पारदर्शकता वाढल्याचे मानले जात आहे. दुसरीकडे, प्रवेशसंख्येतील मोठी घट ही नवीन नियमांच्या कठोर अंमलबजावणीचे द्योतक असल्याची चर्चा शैक्षणिक वर्तुळात सुरू आहे.
| वर्ष | NRI विद्यार्थ्यांची संख्या |
|---|---|
| २०२३-२४ | ३५६ |
| २०२४-२५ | ४५४ |
| २०२५-२६ | ३४ |