UNESCO Report 2026: शिक्षणाबाबत अत्यंत धक्कादायक अहवाल! ९५ टक्के तरुणांना पूर्ण शिक्षण मिळायला २१०५ उजाडणार

• ९५% मुलांना उच्च माध्यमिक शिक्षण मिळण्यासाठी लागतील आणखी ८० वर्ष
• कमी उत्पन्न असणाऱ्या देशांची बिकट परिस्थिती
• आर्थिक संकट आणि बजेटमधील कपात

शिक्षणापूर्तीची सद्यस्थिती:

या अहवालानुसार, प्राथमिक शिक्षण पूर्ण करण्याची जागतिक दर सन २००० मधील ७७ टक्क्यांवरून वाढून २०२४ मध्ये ८८ टक्क्यांवर पोहोचली आहे. माध्यमिक शिक्षणाचा हा दर ६० टक्क्यांवरून वाढून ७८ टक्क्यांवर पोहोचला आहे. तर उच्च माध्यमिक शिक्षणाचा स्तर ३७ टक्क्यांवरून सुधारून ६१ टक्क्यांवर आला आहे. असे असले तरी, जगातील दर १० पैकी जवळपास ४ तरुण उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण न करताच शाळा सोडतात.

JEE Main 2027: जेईई मेन फॉर्ममध्ये चूक झाली आहे का? आता एनटीएने दिली नवीन फॉर्म भरण्याची मुभा!

शाळाबाहेर असणारे मुले आणि इतर समस्या:

२०२४ च्या आकडेवारीनुसार, जगभरात सुमारे २७ कोटी ३० लाख मुले आणि तरुण शाळाबाह्य आहेत. ही संख्या शाळेच्या वयातील दर ६ पैकी १ मुलाएवढी आहे. लोकसंख्या वाढ, जागतिक संघर्ष आणि शिक्षण बजेटमध्ये झालेली कपात यांमुळे सलग सातव्या वर्षी शाळाबाह्य मुलांच्या संख्येत वाढ झाली आहे. तसेच मुले उशिरा शाळेत प्रवेश घेणे आणि एकाच वर्गात वारंवार नापास होऊन थांबणे यांमुळे ते वयाच्या मानाने खूप मागे पडतात.

कमी उत्पन्न असणाऱ्या देशांची बिकट परिस्थिती:

गरीब देशांमध्ये सर्वात श्रीमंत कुटुंबांमधील १०० तरुणांच्या तुलनेत केवळ १३ गरीब तरुण उच्च माध्यमिक शिक्षण पूर्ण करू शकतात. तर ग्रामीण भागात शहरांच्या तुलनेत शिक्षणाची स्थिती अत्यंत नाजूक आहे.

Trainee IPS Officers: इतिहासात पहिल्यांदाच! कॅडर मिळण्यापूर्वी ट्रेनी IPS अधिकारी थेट गृह मंत्रालयाशी केले जोडले जाणार

आर्थिक संकट आणि बजेटमधील कपात:

२०२४ मध्ये शिक्षणावर होणारा सार्वजनिक खर्च जीडीपीच्या केवळ ४.२ प्रतिशत आणि एकूण सार्वजनिक खर्चाच्या १२.६ प्रतिशत इतकाच होता. १८३ देशांपैकी केवळ ४१ देश आंतरराष्ट्रीय शिक्षण बजेटचे मानक पूर्ण करू शकले. २०२३ ते २०२४ दरम्यान जागतिक स्तरावर मिळणाऱ्या शैक्षणिक मदतीत ८ टक्क्यांची घट झाली आहे, तर मूलभूत शिक्षणाला मिळणाऱ्या मदतीत तब्बल १६ टक्क्यांची मोठी कपात नोंदवली गेली आहे.