टेक इंडस्ट्रीत मिळणार लाखो नोकरीच्या संधी (फोटो सौजन्य - iStock)
AI युग आव्हाने सादर करतो, पण संधी देखील देतो. नवीन तंत्रज्ञानाच्या या युगात बदलत्या नोकरी प्रोफाइल आणि कौशल्यांचा विचार करणारे कार्यबल तयार करणे ही गुरुकिल्ली आहे. NITI आयोगाचे CEO BVR सुब्रह्मण्यम, उच्च शिक्षण विभागाचे सचिव विनीत जोशी आणि शालेय शिक्षण विभागाचे सचिव संजय कुमार यांनी अहवाल प्रसिद्ध केला.
योग्य दृष्टिकोन नोकऱ्या वाढवेल
डेटाचा आधारस्तंभ म्हणून संगणक आणि वेबने AI ला वास्तवात आणले आहे. भारतातील आयटी आणि बीपीओ क्षेत्रे २५० अब्ज डॉलर्सची आहेत, ज्यात अंदाजे ७.५ दशलक्ष लोक (२०२३ पर्यंत) रोजगार देत आहेत. नीती आयोगाचे सीईओ बीव्हीआर सुब्रह्मण्यम यांनी सांगितले की एआय एक आव्हान आहे जे योग्य दृष्टिकोन आणि चांगल्या समन्वयाने पुढे नेल्यास ४ दशलक्ष अतिरिक्त नोकऱ्या निर्माण होऊ शकतात, संभाव्यतः ६ दशलक्ष देखील.
२०२३ मध्ये आयटी क्षेत्रातील ग्राहक सेवा कर्मचारी संख्या २.५ दशलक्ष आहे, जी पुढील पाच वर्षांत ३.१ दशलक्ष पर्यंत वाढू शकते किंवा १.८ दशलक्ष पर्यंत कमी होऊ शकते. जर भारताने धोरणात्मक कृती केली तर आयटी तंत्रज्ञान क्षेत्रातील नोकऱ्या वाढतील आणि भारताला जगातील एआय प्रतिभा केंद्र बनण्यास मदत होईल.
एआय-सज्ज कार्यबल तयार करण्यासाठी सरकार, शैक्षणिक संस्था आणि उद्योग यांनी एकत्र काम करणे आवश्यक आहे. हा रोडमॅप हे दुहेरी उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी डिझाइन केला आहे. प्रगत एआय प्रणाली विकसित करण्यासाठी, प्रतिभा जोपासणे आणि या तंत्रज्ञानात शक्य तितक्या लोकांना प्रशिक्षित करणे आवश्यक आहे. NITI आयोगाने एकात्मिक “इंडिया एआय टॅलेंट मिशन” प्रस्तावित केले आहे.
भारताला नवीन उंचीवर नेणे
उच्च शिक्षण विभागाचे सचिव डॉ. विनीत जोशी म्हणाले की या अहवालात दोन स्पष्ट संदेश आहेत: सतत बदलणाऱ्या तंत्रज्ञानाच्या या युगात, भारताला नवीन उंचीवर नेण्यासाठी आपण खूप वेगाने काम केले पाहिजे. एक संदेश असा आहे की एआय युगात, वेगवेगळ्या भूमिका परिभाषित केल्या आहेत आणि त्या सर्वांसाठी एक कार्यबल तयार केला पाहिजे. जर त्या क्षेत्रातील तज्ज्ञ विकसित केले तर संधींची कमतरता भासणार नाही.
एआय टॅलेंट मिशनवर प्रत्येक विभागात चर्चा केली जाईल, कारण या दिशेने काम सर्वत्र केले जाऊ शकते. एआय रोडमॅपमध्ये सरकार, नोकऱ्या आणि कौशल्यांसाठी महत्त्वाच्या सूचना देखील आहेत. एआयचा वापर अधिक नोकऱ्या आणि नवीन नोकरीच्या संधी निर्माण करेल, परंतु यासाठी आपल्याला योग्य कौशल्यांची आवश्यकता आहे.
हे अभियान आर्थिक असुरक्षितता, मर्यादित बाजारपेठ प्रवेश, कौशल्यांमधील तफावत आणि सामाजिक सुरक्षेचा अभाव यासारख्या अडथळ्यांना दूर करण्यासाठी एआय, ब्लॉकचेन, इमर्सिव्ह लर्निंग आणि इतर आघाडीच्या तंत्रज्ञानाचा वापर करेल.
भारत नेहमीच नवीन तंत्रज्ञानाने भरभराटीला आला
शिक्षण विभागाचे सचिव संजय कुमार म्हणाले की, कोणत्याही नवीन तंत्रज्ञानाच्या आगमनाने आव्हाने निर्माण होतात, परंतु कोणत्याही नवीन तंत्रज्ञानाच्या आगमनानंतर भारताने सातत्याने चांगली कामगिरी केली आहे हे जागतिक स्तरावर मान्य केले गेले आहे. १९९० च्या दशकात, जेव्हा संगणक आणि इंटरनेट युग सुरू झाले, तेव्हा अनेक चिंता व्यक्त केल्या जात होत्या, परंतु त्यानंतर भारताचे तंत्रज्ञान क्षेत्र जागतिक स्तरावर उदयास आले आहे.
त्यांनी सांगितले की, एआयच्या आगमनाने, आपण फक्त रोजगार निर्मिती किंवा रोजगार कमी होण्याचा विचार करू शकत नाही. शक्य तितक्या लवकर या नवीन तंत्रज्ञानाचा अवलंब करणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे जेणेकरून शक्य तितक्या लोकांना त्याची जाणीव होईल. जेव्हा योग्य व्यक्ती योग्य कामासाठी तयार असेल, तेव्हा देशात नोकऱ्या वाढतील आणि जागतिक स्तरावर भारतीयांसाठी संधींची कमतरता भासणार नाही.
.png "Videos"){kind=small}
