(फोटो सौजन्य- इन्स्टाग्राम)
Raksha Bandhan 2026:रक्षाबंधन म्हणजे भाऊ-बहिणीच्या नात्यातील प्रेम, विश्वास आणि जिव्हाळा साजरा करण्याचा खास दिवस. या नात्याची आठवण करून देणारी अनेक गाणी हिंदी चित्रपटसृष्टीने दिली आहेत. ‘बहना ने भाई की कलाई पर’, ‘भैया मेरे राखी के बंधन को निभाना’ यांसारख्या गाण्यांसोबतच ‘फुलों का तारों का’ हे गाणं आज रक्षाबंधनाचा अविभाज्य भाग मानलं जातं.
यंदा २८ ऑगस्ट २०२६ रोजी रक्षाबंधन साजरं केलं जात आहे. या दिवशी प्रत्येक घरात कुठे ना कुठे ‘फुलों का तारों का, सबका कहना है…’ हे गाणं ऐकायला मिळतं. मात्र, तुम्हाला आश्चर्य वाटेल की हे गाणं मुळात रक्षाबंधनाचा विचार करून तयार करण्यात आलंच नव्हतं.
१९७१ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘हरे रामा हरे कृष्णा’ या चित्रपटातील हे गाणं आहे. देव आनंद यांनी या चित्रपटाचं दिग्दर्शन आणि निर्मिती केली होती. चित्रपटात देव आनंद यांच्यासोबत मुमताज, झीनत अमान आणि प्रेम चोप्रा यांच्या प्रमुख भूमिका होत्या.
त्या काळात हा चित्रपट सुपरहिट ठरला होता. हिप्पी संस्कृती, ड्रग्जचा वाढता प्रभाव आणि पाश्चात्त्य जीवनशैलीकडे आकर्षित होण्याची मानसिकता यावर चित्रपटातून भाष्य करण्यात आलं होतं.
‘हरे रामा हरे कृष्णा’च्या निर्मितीमागेही एक रंजक किस्सा आहे. देव आनंद यांच्या ‘प्रेम पुजारी’ चित्रपटाला झालेल्या विरोधामुळे ते निराश झाले होते. त्यानंतर ते नेपाळला गेले. काठमांडूमध्ये त्यांची काही हिप्पींशी भेट झाली आणि त्यातूनच हिप्पी संस्कृतीवर आधारित चित्रपटाची कल्पना त्यांच्या मनात आली.
चित्रपटाचं संगीत आर. डी. बर्मन अर्थात पंचम दा यांनी दिलं होतं. ‘फुलों का तारों का’ हे गाणं गीतकार आनंद बक्षी यांनी लिहिलं होतं.
‘फुलों का तारों का’ या गाण्याची खासियत म्हणजे त्याचे महिला आणि पुरुष असे दोन व्हर्जन आहेत. लता मंगेशकर यांनी गायलेलं महिला व्हर्जन आणि किशोर कुमार यांनी गायलेलं पुरुष व्हर्जन चित्रपटातील वेगवेगळ्या भावनिक प्रसंगांमध्ये वापरण्यात आलं होतं.
आज हे गाणं रक्षाबंधनाच्या भावनेशी इतकं जोडलेलं आहे की ते ऐकताच अनेकांना भाऊ-बहिणीच्या नात्याची आठवण येते. मात्र, संगीतकार पंचम दा यांनी स्पष्ट केलं होतं की हे गाणं रक्षाबंधनाचं एंथम म्हणून तयार करण्यात आलं नव्हतं.
चित्रपटाच्या कथानकातील भावनिक प्रसंगातून या गाण्याची ताकद निर्माण झाली. चित्रपटात हे गाणं विभक्त झालेल्या भाऊ-बहिणीच्या पुनर्मिलनाशी जोडलेलं आहे. त्यामुळे गाण्याच्या शब्दांमध्ये आणि संगीतामध्ये नात्याची भावनिकता प्रकर्षाने जाणवते.
विशेष म्हणजे चित्रपटात किशोर कुमार यांनी गायलेलं ‘फुलों का तारों का’चं एक वेगळं व्हर्जनही आहे. या आवृत्तीमध्ये भूपेंद्र आणि चरणजीत सिंह यांनी १२ तारांचा गिटार वाजवला होता.
आनंद बक्षी यांच्या लेखणीतून उतरलेल्या ‘जीवन के दुखों से यूं डरते नहीं हैं… सुख की है चाह तो, दुख भी सहना है’ अशा ओळींमधून जीवनातील सुख-दुःख आणि नात्यांची भावनिक बाजू समोर येते.
लता मंगेशकर यांच्या आवाजातील महिला व्हर्जनने या गाण्याला वेगळीच भावनिक उंची दिली. काळ पुढे सरकत गेला आणि चित्रपटातील एका प्रसंगासाठी तयार झालेलं हे गाणं भाऊ-बहिणीच्या नात्याचं प्रतीक बनलं.
आज रक्षाबंधनाच्या दिवशी ‘फुलों का तारों का’ ऐकलं की अनेकांच्या डोळ्यांसमोर भाऊ-बहिणीचं प्रेम उभं राहतं. मात्र, या गाण्याची खरी कहाणी समोर आली की जाणवतं—हे गाणं रक्षाबंधनासाठी बनलेलं नव्हतं, पण काळाच्या ओघात ते रक्षाबंधनाचंच अजरामर गाणं बनलं.
.png "Videos"){kind=small}
