शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
भारतीय रिझर्व्ह बँकेने 2000 रुपयांच्या चलनातून बाद झालेल्या नोटांवर मोठी माहिती दिली आहे. 8 महिन्यांपूर्वी 2000 रुपयांच्या नोटा चलनातून बाद झाल्यानंतरही 100 टक्के नोटा परत येणे अद्याप शक्य झालेले नाही आणि लोकांकडे अजूनही 9330 कोटी रुपयांच्या नोटा पडून आहेत. अशा परिस्थितीत एकूण 2000 रुपयांच्या नोटांपैकी आरबीआयला एकूण 97.38 टक्के नोटा परत मिळवता आल्या आहेत.
2000 च्या किती टक्के नोटा चलनात आहेत?
19 मे 2023 रोजी रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने 2000 रुपयांच्या नोटांवर मोठी घोषणा केली आणि त्या चलनातून बाहेर काढल्या. त्यावेळी बाजारात 2000 रुपयांच्या एकूण 3.56 लाख कोटी रुपयांच्या नोटा होत्या, ज्या 29 डिसेंबर 2023 पर्यंत केवळ 9,330 कोटी रुपयांवर आल्या आहेत. अशा स्थितीत डिसेंबरअखेरपर्यंत एकूण 2.62 टक्के गुलाबी नोटा चलनात आहेत. ही आकडेवारी आरबीआयने जाहीर केली आहे.
2000 रुपयांच्या नोटा 19 ठिकाणी बदलता येतील
ग्राहकांच्या सोयीसाठी, रिझर्व्ह बँकेने 8 ऑक्टोबर 2023 पर्यंत बँका आणि पोस्ट ऑफिसमध्ये 2000 रुपयांच्या नोटा बदलून देण्याची सुविधा दिली होती. यानंतरही जर तुम्ही नोटा बदलण्यात अयशस्वी असाल तर काळजी करण्याची गरज नाही. रिझव्‍‌र्ह बँकेच्या १९ कार्यालयांना भेट देऊन तुम्ही चलनात नसलेल्या 2000 रुपयांच्या नोटा बदलू शकता. आरबीआय कार्यालये जिथे नोटा बदलण्याची सुविधा उपलब्ध आहे ती नवी दिल्ली, पाटणा, लखनौ, मुंबई, भोपाळ, जयपूर, चंदीगड, अहमदाबाद, बेंगळुरू, बेलापूर, भोपाळ, भुवनेश्वर, चेन्नई, गुवाहाटी, हैदराबाद, जम्मू, कानपूर, कोलकाता. तिरुवनंतपुरम आणि नागपूर. याशिवाय तुम्ही तुमच्या घराजवळील कोणत्याही पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन पोस्टाद्वारे नोटा बदलू शकता.
क्लीन नोट पॉलिसी अंतर्गत 2000 रुपयांच्या नोटा बंद केल्या
रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाने स्वच्छ नोट धोरणांतर्गत 2000 रुपयांच्या नोटांवर बंदी घातली आहे. नोव्हेंबर 2016 मध्ये सरकारने तत्कालीन 500 आणि 1000 रुपयांच्या नोटा चलनातून बाद करण्याचा निर्णय घेतला तेव्हा या नोटा बाजारात आल्या. यानंतर 2018-19 या आर्थिक वर्षात RBI ने 2000 रुपयांच्या नोटांची छपाई थांबवली होती.
