३ सें.मी. चुंबक गिळलेल्या ७ वर्षीय मुलीवर यशस्वी उपचार; एंडोस्कोपिक प्रक्रियेमुळे गंभीर गुंतागुंत टळली

7-year-old swallowed a 3 cm magnet: ठाण्यात घरात खेळताना ७ वर्षांच्या मुलीने चुकून सुमारे ३ सेंमी लांबीचा चुंबक गिळला, मात्र सुरुवातीला तिला कोणतीही लक्षणे जाणवत नव्हती.तिला तातडीने KIMS हॉस्पिटल, ठाणे येथे दाखल केले, जिथे एक्स-रेमध्ये चुंबक पोटात असल्याचे स्पष्ट झाले आणि वेळेत उपचार सुरू करण्यात आले.

• ३ सें.मी. चुंबक गिळलेल्या ७ वर्षीय मुलीवर यशस्वी उपचार
• एंडोस्कोपिक प्रक्रियेमुळे गंभीर गुंतागुंत टळली
• या प्रकरणात आणखी एक मोठे आव्हान

ठाणे: घरात खेळताना घडलेली एक साधी घटना काही क्षणांतच वैद्यकीय आणीबाणीमध्ये बदलली, जेव्हा सात वर्षांच्या एका मुलीने चुकून सुमारे ३ सेंटीमीटर लांबीचा चुंबक (मॅग्नेट) गिळला. घटना घडल्यानंतर मुलगी पूर्णपणे सामान्य दिसत होती आणि तिला कोणतीही विशेष लक्षणे जाणवत नव्हती. मात्र, तिचे आजोबा स्वतः डॉक्टर असल्याने त्यांनी या घटनेतील संभाव्य धोका ओळखला आणि कोणताही विलंब न करता तिला तातडीने किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे येथे दाखल केले. एंडोस्कोपी विभागात करण्यात आलेल्या एक्स-रे तपासणीत चुंबक तिच्या पोटामध्ये असल्याचे स्पष्ट झाले.

Fatty Liver: भारतात वाढतेय फॅटी लिव्हरचे प्रमाण; लठ्ठपणा आणि मधुमेहाशी थेट संबंध, तज्ज्ञांचा धक्कादायक इशारा

अनेकदा गिळलेल्या वस्तू पचनमार्गातून नैसर्गिकरित्या बाहेर पडतात. मात्र, चुंबक अत्यंत धोकादायक मानले जातात. वेळेत काढून न घेतल्यास ते आतड्यांमध्ये अडथळा निर्माण करू शकतात, ऊतींचे नुकसान करू शकतात, छिद्र पडण्याचा (परफोरेशन) धोका वाढवू शकतात आणि इतर गंभीर गुंतागुंत निर्माण करू शकतात.

या प्रकरणात आणखी एक मोठे आव्हान

मुलीने चुंबक गिळण्याच्या अवघ्या एका तासापूर्वी पूर्ण जेवण केले होते. त्यामुळे आपत्कालीन प्रक्रियेचा धोका वाढला होता. भूल देताना पोटातील अन्न श्वसनमार्गात जाऊन फुफ्फुसांमध्ये पोहोचण्याची शक्यता असते, ज्यामुळे जीवघेण्या गुंतागुंती उद्भवू शकतात. परिस्थितीची गंभीरता लक्षात घेऊन गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजी विभागाच्या तज्ज्ञांनी तातडीने एंडोस्कोपीद्वारे चुंबक काढण्याचा निर्णय घेतला. ही प्रक्रियाडॉ. मनीष दोडमणी, सल्लागार गॅस्ट्रोएन्टेरोलॉजिस्ट, किम्स हॉस्पिटल्स, ठाणे यांनी केली. एंडोस्कोपीदरम्यान चुंबक पोटातील न पचलेल्या अन्नाच्या अवशेषांमध्ये लपलेला आढळला. त्यामुळे त्याचा शोध घेणे आणि तो सुरक्षितपणे बाहेर काढणे अधिक आव्हानात्मक ठरले.

विशेष बालरुग्णांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या एंडोस्कोप आणि प्रगत रिट्रिव्हल उपकरणांच्या साहाय्याने वैद्यकीय पथकाने चुंबकाचा अचूक शोध घेतला आणि आजूबाजूच्या ऊतींना कोणतीही इजा न करता तो यशस्वीरित्या बाहेर काढला. प्रक्रियेनंतर करण्यात आलेल्या तपासणीत पोट किंवा जठरांत्र मार्गाला कोणतीही लक्षणीय इजा झालेली नसल्याची पुष्टी झाली.

याबाबत बोलताना डॉ. मनीष दोडमणी म्हणाले, “मुलाने किंवा मुलीने चुंबक गिळल्याची घटना ही नेहमी वैद्यकीय आणीबाणी म्हणूनच पाहिली पाहिजे, जरी मूल पूर्णपणे सामान्य दिसत असले तरी. उपचारात झालेला विलंब आतड्यांना इजा होणे, छिद्र पडणे यांसारख्या गंभीर गुंतागुंती निर्माण करू शकतो. वेळेत हस्तक्षेप केल्यास मोठ्या शस्त्रक्रियेची गरज टाळता येते आणि रुग्णाला उत्तम परिणाम मिळू शकतात.” प्रक्रियेनंतर मुलीची प्रकृती चांगली राहिली आणि काही तासांतच तिला रुग्णालयातून डिस्चार्ज देण्यात आला.

ही घटना पालकांसाठी महत्त्वाचा इशारा आहे. खेळणी, स्टेशनरी साहित्य आणि घरगुती वस्तूंमध्ये आढळणारे छोटे चुंबक मुलांसाठी गंभीर धोका ठरू शकतात. त्यामुळे मुलाने चुंबक गिळल्याचा संशय जरी आला, तरी कोणतीही लक्षणे नसली तरी तात्काळ वैद्यकीय सल्ला घेणे आवश्यक असल्याचे तज्ज्ञांनी सांगितले. या चिमुकलीसाठी संभाव्य धोकादायक ठरू शकणारी ही घटना अखेरीस सुखरूपपणे संपली. कुटुंबीयांनी वेळेत धोका ओळखला आणि डॉक्टरांनी तत्परतेने उपचार केल्यामुळे तिची पूर्णपणे सुरक्षित सुटका झाली.

Piles Problem: दीर्घकाळ बसून काम करणे आणि हालचालींचा अभाव, नोकरदारांमध्ये वाढतोय मूळव्याधीचा धोका