गुरुवार, 12 नोव्हेंबर 2026
स्मार्टवॉच घातल्याने खरंच होतो कॅन्सर? जाणून घ्या सोशल मीडियावर करण्यात आलेल्या दाव्यांमधील खरे सत्य
स्मार्ट वॉचमुळे कॅन्सर होतो का?
दररोज स्मार्टवॉच घालणे योग्य की अयोग्य?
रेडिएशनमुळे कॅन्सरचा धोका वाढतो का?
आजकाल जवळपास प्रत्येक व्यक्ती स्मार्टवॉच घालताना दिसून येते. ही घड्याळे हृदयाचे ठोके, पावलांची संख्या आणि झोप यांसारख्या विविध गोष्टींचा मागोवा घेतात, त्यामुळे लोक ती दिवसभर आणि कधीकधी रात्रीसुद्धा घालतात. तथापि, अनेकांचा दावा आहे की स्मार्टवॉचमधून उत्सर्जित होणाऱ्या रेडिएशनमुळे कॅन्सरचा धोका वाढतो. अशा अफवा ऐकून आणि पाहून लोकांना भीती वाटू शकते की दररोज स्मार्टवॉच घालणे त्यांच्या आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकते. अफवांवर विश्वास ठेवण्याऐवजी, तज्ज्ञांचे काय म्हणणे आहे हे समजून घेणे महत्त्वाचे आहे.(फोटो सौजन्य – istock)
आतड्यांमध्ये कुजलेल्या घाणीमुळे अपचनाचा त्रास वाढला आहे? उपाशी पोटी ‘या’ पद्धतीने करा आल्याचे सेवन
स्मार्टवॉच ब्लूटूथ, वाय-फाय किंवा थेट सिम कनेक्शनद्वारे फोन किंवा इंटरनेटशी जोडले जाते. हे कनेक्शन करण्यासाठी, घड्याळ अत्यंत कमी-शक्तीचे रेडिओ फ्रिक्वेन्सी (RF) रेडिएशन, किंवा नॉन-आयनायझिंग रेडिएशन उत्सर्जित करते. ही त्याच प्रकारची ऊर्जा आहे जी रेडिओ लहरी आणि प्रकाशात आढळते. तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की हे रेडिएशन एक्स-रे सारख्या आयनायझिंग रेडिएशनपेक्षा पूर्णपणे वेगळे आहे, कारण त्यात शरीराला थेट हानी पोहोचवण्याची शक्ती नसते. शिवाय, बहुतेक स्मार्टवॉच ब्लूटूथद्वारे चालतात, जे खूप कमी ऊर्जेवर सिग्नल प्रसारित करते.
View this post on Instagram
जगभरातील प्रमुख आरोग्य संस्थांचा असा विश्वास आहे की, स्मार्टवॉचमधून उत्सर्जित होणाऱ्या कमी-ऊर्जेच्या रेडिओ फ्रिक्वेन्सीमुळे कर्करोग होतो हे सिद्ध करण्यासाठी कोणताही ठोस वैज्ञानिक पुरावा नाही. एका अहवालात असेही म्हटले आहे की, पेशी, प्राणी किंवा मानवांवर केलेल्या कोणत्याही अभ्यासात रेडिओफ्रिक्वेन्सी ऊर्जेचा कर्करोगाशी संबंध जोडणारा पुरावा आढळला नाही. मात्र, काही तज्ज्ञ सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला देतात, कारण दीर्घकाळ एखादे उपकरण परिधान करण्याच्या परिणामांवर अधिक संशोधनाची अजूनही गरज आहे. एकूणच, स्मार्टवॉच धोकादायक आहेत हे व्यापक दावे वैज्ञानिकदृष्ट्या योग्य नाहीत.
तरीही, तज्ज्ञ काही सोप्या खबरदारी घेण्याची शिफारस करतात. जसे की रात्री झोपताना स्मार्टवॉच काढून ठेवणे, गरज नसताना ब्लूटूथ आणि इंटरनेट कनेक्शन बंद ठेवणे, आणि मुलांना दीर्घकाळ सतत स्मार्टवॉच घालण्यापासून रोखणे, कारण त्यांचे शरीर अजूनही नाजूक असते. तुम्हीही स्मार्टवॉच घालून झोपत असाल तर आताच ही काळजी घ्यायला सुरूवात करा.
Ans: सध्या उपलब्ध वैज्ञानिक पुराव्यांनुसार स्मार्टवॉच वापरल्याने कॅन्सर होतो, असा ठोस निष्कर्ष नाही. स्मार्टवॉचमधील वायरलेस तंत्रज्ञानातून रेडिओफ्रिक्वेन्सी (RF) ऊर्जा उत्सर्जित होऊ शकते; ही नॉन-आयोनायझिंग रेडिएशनची श्रेणी आहे.
Ans: Bluetooth किंवा Wi-Fi सारख्या वायरलेस तंत्रज्ञानामुळे रेडिओफ्रिक्वेन्सी इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक फील्ड निर्माण होऊ शकते. हे एक्स-रेसारखे आयोनायझिंग रेडिएशन नाही.
Ans: स्मार्टवॉचच्या सामान्य वापरामुळे कॅन्सर होतो, असे सिद्ध झालेले नाही. उपलब्ध पुराव्यांचे मूल्यमापन करताना RF रेडिएशनमुळे कॅन्सरचा निश्चित धोका असल्याचे वैज्ञानिकदृष्ट्या स्थापित झालेले नाही.
