
इंटरमिटेंट फास्टिंगचा खरंच हृदयावर परिणाम होतो का (फोटो सौजन्य - iStock)
गेल्या काही वर्षांपासून, लोकांनी शरीराचे वजन कमी करण्यासाठी Intermittent Fasting आहार योजनांचा अधिकाधिक अवलंब केला आहे. इंटरमिटंट फास्टिंग ही १६:८, ५:२ किंवा वेळेनुसार मर्यादित खाण्याच्या पद्धतींचा अवलंब करून शरीराचे अतिरिक्त वजन कमी करण्यासाठी वापरली जाणारी एक पद्धत आहे. पण, विविध अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की इंटरमिटंट फास्टिंग हृदयाच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर नाही. आज आपण हे समजून घेण्याचा प्रयत्न करणार आहोत की इंटरमिटंट फास्टिंगमुळे हृदय व रक्तवाहिन्यांसंबंधी आजार का होऊ शकतात.
Intermittent Fasting म्हणजे काय? आरोग्यासाठी वरदान की धोका? वजन कमी करण्यासाठी किती फायदेशीर
अमेरिकन हार्ट असोसिएशनमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अहवालानुसार, २०,००० हून अधिक प्रौढांच्या दैनंदिन दिनचर्येत इंटरमिटंट फास्टिंगचा समावेश करण्यात आला. या कालावधीत, १६ तास उपवास आणि ८ तास खाण्याचा दिनक्रम पाळण्यात आला आणि असे दिसून आले की सुमारे ९१ टक्के लोकांमध्ये हृदयाशी संबंधित आजार पसरू लागले.
आता प्रश्न असा आहे की, इंटरमिटेंट फास्टिंग करताना काय होते? ब्रिटिश हार्ट फाउंडेशननुसार, हृदय हा शरीराचा एक संवेदनशील अवयव आहे. जीवनशैलीतील कोणताही बदल, जसे की आहारातील बदल, हृदयाचे कार्य, रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉलच्या पातळीवर नकारात्मक परिणाम करू शकतो. इंटरमिटेंट फास्टिंग करताना, संपूर्ण आहार योजना बदलते आणि लोक एका वेळी अनेक तास उपाशी राहतात. याचा रक्तातील साखरेची पातळी, तणाव संप्रेरके (स्ट्रेस हार्मोन्स) आणि चरबीच्या चयापचयावर परिणाम होऊ शकतो, ज्यामुळे विविध शारीरिक समस्या उद्भवू शकतात. उदाहरणार्थ:
एनसीबीआय (NCBI) नुसार, इंटरमिटेंट फास्टिंग करण्याऐवजी, तुमच्या आहार योजनेत संतुलित आणि आरोग्यदायी आहार, २ ते ३ लिटर पाणी, भाज्या, फळे, संपूर्ण धान्य, सुका मेवा आणि प्रथिनेयुक्त पदार्थांचा समावेश करणे तुमच्या आरोग्यासाठी अधिक चांगले असू शकते. दररोज व्यायाम करणे देखील आवश्यक आहे, कारण ते ऊर्जा आणि चयापचय दोन्ही राखण्यास मदत करते. व्यायामासोबतच, पुरेशी झोप घेणे तितकेच महत्त्वाचे आहे, कारण झोपेच्या कमतरतेमुळे भूक नियंत्रित करणाऱ्या हार्मोन्सवर परिणाम होऊ शकतो. उपवासादरम्यान तुम्हाला तीव्र अशक्तपणा, चक्कर येणे, डोकेदुखी, हृदयाची धडधड किंवा इतर असामान्य लक्षणे जाणवल्यास, ही एक गंभीर समस्या असू शकते. असे झाल्यास, ताबडतोब डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.
कोणतीही नवीन आहार योजना सुरू करण्यापूर्वी, आरोग्य तज्ज्ञाचा सल्ला घ्या. ते तुमच्या आरोग्याच्या स्थितीचा विचार करून, तुमच्या आरोग्याला अनुकूल अशी आहार योजना सुचवू शकतील आणि तुम्हाला तंदुरुस्त राहण्यास मदत करतील.