सोमवार, 9 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Pinterest)
फार कमी लोकांना मिळते एंट्री
भौगोलिकदृष्ट्या, माउंट एथोस ग्रीसच्या उत्तर भागातील हाल्किडिकी द्वीपकल्पाच्या पूर्वेकडील टोकावर वसले आहे. जरी याला ग्रीस गणराज्याचे भाग केले असले तरी एक विशेष स्वायत्ता त्याला प्राप्त आहे. ग्रीसचे संविधान स्वतः या अद्वितीय दर्जाचे संरक्षण करते. साधारण ३३५ चौरस किलोमीटर क्षेत्रात या द्विपकल्पात २० प्रमुख मठ, अनेक लहाम आश्रम आणि प्रार्थनास्थळे आहेत. संपूर्ण क्षेत्राचे प्रशासन ‘कारयेस’ नावाच्या ठिकाणाहून चालवला जातो. हे काही सामान्य पर्यटनस्थळ नाही तर इथे जाण्यासाठी विशेष परवानगी पत्राची गरज लागते ज्यामुळे दररोज फार कमी लोकांना या ठिकाणी एंट्री मिळते.
फार जुनी ‘अवाटॉन’ परंपरा
माउंट एथोसची सर्वात प्रमुख ओळख म्हणजे इथली ‘अवाटॉन’ परंपरा. या प्रथेनुसार महिलांना इथे एंट्री दिली जात नाही. आम्ही तुम्हाला सांगतो की, अलिकडे तयार करण्यात आलेला नियम नाहीये तर बायझंटाईन साम्राज्याच्या काळापासून या प्रथेचे पालन केले जात आहे. ऑर्थोडॉक्स ख्रिश्चन श्रद्धेनुसार, असं मानलं जातं की, मदर मेरीने या द्विपकल्पाला भेट दिली होती आणि याला आपले आध्यात्मिक वन म्हणून घोषित केले होते. इथे राहणाऱ्या साधुंचा दृढविश्वास होता की, इथे महिलांची अनुपस्थिती ब्रह्मचर्य व्रताचे पालन करण्यास मोठी मदत करते आणि यामुळे जागेचे पावित्र्य जपले जाते.
ही बंदी इतकी व्यापक आहे की ती राष्ट्रीयत्व, धर्म किंवा सामाजिक दर्जाचा विचार न करता सर्व महिलांवर लागू होते. फक्त महिलाच नाही तर मांजरी आणि मादी प्राण्यांनाही या द्विपकल्पात जाण्यास मनाई असल्याचे सांगितले जाते.
आध्यात्मिक खजिना
पूर्व ऑर्थोडॉक्स ख्रिस्ती धर्मात माउंट एथोसला फार महत्त्व होते. हा जगातील सर्वात महत्त्वाच्या आध्यात्मिक केंद्रांपैकी एक आहे. इथे वसलेल्या अनेक मठांचा इतिहास हजार वर्षे जुना आहे. या मठांच्या भिंतींमध्ये एक अनमोल खजिना दडलेला आहे ज्यात धार्मिक कलाकृती, मूर्ती आणि प्राचीन दस्तऐवज यांचा समावेश होतो. या इमारतींची स्थापत्य रचना शतकानुशतके जवळजवळ तशीच राहिली आहे. त्यांचे महत्व ओळखून युनेस्कोने जागतिक वारशा स्थळांच्या यादीत या ठिकाणाचा समावेश केलेला आहे.
गुफेच्या आत विराजमान आहेत भगवान शंकर, श्री केशवनाथेश्वर मंदिराची खासियत जाणून घ्या
शहरांपासून दूर इथले जीवन फार वेगळे आहे. इथे राहणाऱ्या भिक्षुंचा संपूर्ण दिवस प्रार्थना, शारीरिक श्रम आणि धार्मिक अध्यायानात निघून जातो. पहाटेआधीच त्यांच्या दिवसाची सुरुवात होते. या ठिकाणाला भेट देणाऱ्या काही पर्यटकांचे म्हणणे आहे की, एजियन समुद्राच्या काठावर वसलेल्या या मठांमध्ये वेळ जणू थांबून जातो. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि बाहेरिक जगाचा प्रभाव इथे फार कमी आहे.
