मंगळवार, 15 सप्टेंबर 2026
मानेच्या कर्करोगातील लिम्फ नोड्स काय असतात (फोटो सौजन्य - iStock)
लिम्फ नोड्स म्हणजे लहान, वाटाण्याच्या किंवा बीनच्या आकाराच्या रचना असून त्या शरीराच्या रोगप्रतिकारक यंत्रणेतील महत्त्वाचे केंद्र असतात. त्या बॅक्टेरिया, विषाणू आणि शरीरासाठी संभाव्यतः हानिकारक इतर घटकांना अडवून शरीराचे आजारांपासून संरक्षण करतात. सामान्य परिस्थितीत लिम्फ नोड्स सहज जाणवत नाहीत आणि त्यांचा व्यास साधारणपणे एक सेंटीमीटरपेक्षा कमी असतो.
शरीर एखाद्या संसर्गाशी लढत असताना हानिकारक घटकांना गाळून काढण्यासाठी लिम्फ नोड्स अधिक सक्रिय होतात आणि त्यामुळे त्यांना नैसर्गिकरित्या सूज येते. म्हणूनच सर्दी किंवा घशाच्या संसर्गाच्या वेळी मानेतील लिम्फ नोड्स सुजल्याचे जाणवू शकते. मात्र, संसर्ग बरा झाल्यानंतर ही सूज साधारणपणे कमी होते आणि बहुतेक वेळा दोन ते तीन आठवड्यांत पूर्ववत होते.
शरीरात कर्करोग आहे की नाही? ओळखणे फार सोपे; जाणून घ्या प्रक्रिया
कर्करोगामुळे सुजलेले लिम्फ नोड्स हे संसर्गामुळे आलेल्या सुजेपेक्षा खूप वेगळे असतात. कर्करोगाच्या पेशी मूळ ठिकाणाहून जवळच्या लिम्फ नोड्समध्ये मेटास्टेसिस नावाच्या प्रक्रियेद्वारे पसरल्यास त्या लिम्फ नोड्समध्ये विशिष्ट बदल होतात.
संसर्गामुळे आलेल्या सुजेच्या तुलनेत कर्करोगाशी संबंधित लिम्फ नोड्सची सूज कायम राहण्याची आणि हळूहळू वाढण्याची शक्यता असते. ती कमी होण्याऐवजी कालांतराने अधिक मोठी होऊ शकते. हे कर्करोगग्रस्त लिम्फ नोड्स काही विशिष्ट शारीरिक वैशिष्ट्यांसह आढळतात. तपासणीदरम्यान अनुभवी डॉक्टर ही वैशिष्ट्ये ओळखू शकतात
मानेतील लिम्फ नोड्सची सतत राहणारी सूज कधीही दुर्लक्षित करू नये, विशेषतः वर नमूद केलेली चिंताजनक लक्षणे किंवा वैशिष्ट्ये दिसत असल्यास. प्रत्येक वाढलेला लिम्फ नोड कर्करोगाचे लक्षण असेलच असे नाही; मात्र निदान होण्यास होणाऱ्या विलंबाचे गंभीर परिणाम होऊ शकतात. त्यामुळे आरोग्य आणि मनःशांतीसाठी वेळेवर वैद्यकीय तपासणी करून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.
भारतीय पुरुषांमध्ये Oral Cancer चा अधिक धोका, 5 लक्षणांवरून ओळखा
