फोटो सौजन्य - Social Media
जीवनात माणूस किती मोठा आहे हे त्याच्या संपत्तीने नव्हे, तर त्याच्या विचारांनी आणि कृतीने ठरते. याचे जिवंत उदाहरण म्हणजे वरळीतील मनीषा पवार. स्वतःच्या मृत्यूनंतरही त्यांनी अनेकांना नवजीवन देत माणुसकी जिवंत ठेवली आहे. त्यांच्या अवयवदानाच्या निर्णयामुळे अनेक रुग्णांना जगण्याची नवी संधी मिळाली असून, हा प्रसंग समाजासाठी प्रेरणादायी ठरला आहे. मनीषा पवार (वय ४७) यांना २७ मार्च रोजी अचानक ब्रेन हॅमरेज झाला. त्यानंतर त्यांना तातडीने रहेजा रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. डॉक्टरांनी त्यांच्यावर उपचार सुरू केले, मात्र अपेक्षित प्रतिसाद मिळत नव्हता. पाच ते सहा दिवसांच्या प्रयत्नांनंतरही प्रकृतीत सुधारणा न झाल्याने डॉक्टरांनी कुटुंबीयांना त्यांच्या स्थितीबाबत स्पष्ट माहिती दिली. याच वेळी डॉक्टरांनी अवयवदानाचा पर्याय कुटुंबासमोर ठेवला.
हा निर्णय सोपा नव्हता. कुटुंबीयांसाठी हा अत्यंत भावनिक क्षण होता. पती प्रकाश पवार, भाऊ प्रदीप अदिवेकर आणि इतर नातेवाईकांनी शांतपणे चर्चा करत या विषयाचा गांभीर्याने विचार केला. त्यांच्या कुटुंबात यापूर्वी कोणीही अवयवदान केले नव्हते, त्यामुळे हा निर्णय आणखी कठीण होता. मात्र, मनीषा यांच्या समाजाभिमुख स्वभावाचा विचार करत कुटुंबाने एक मोठा आणि धाडसी निर्णय घेतला.
पती प्रकाश पवार यांनी सांगितले, “मनीषा नेहमीच समाजासाठी काहीतरी करण्याच्या विचारात असायची. इतरांना मदत करणे, समाजासाठी उपयोगी ठरणे हे तिच्या स्वभावातच होते. त्यामुळे तिच्या जाण्यानंतरही तिच्या माध्यमातून इतरांना जीवन मिळणार असेल, तर त्यापेक्षा मोठी गोष्ट काय असू शकते?”
मनीषा पवार या केवळ एक गृहिणी नव्हत्या, तर त्या सामाजिक जाणीव असलेल्या व्यक्ती होत्या. नुकत्याच झालेल्या नगरसेवक निवडणुकीत त्यांनी वरळी जिजामाता नगरमधून अपक्ष उमेदवार म्हणूनही निवडणूक लढवली होती. समाजासाठी काहीतरी करण्याची त्यांची धडपड यामधून स्पष्टपणे दिसून येते.
त्यांच्या निधनानंतर त्यांच्या हृदय, यकृत आणि हाडांचे यशस्वीपणे दान करण्यात आले. या अवयवांमुळे अनेक रुग्णांना नवजीवन मिळाले आहे. एखाद्या व्यक्तीच्या जाण्यानंतरही तिच्या अवयवांमुळे इतरांचे आयुष्य उजळू शकते, याचे हे अत्यंत प्रभावी उदाहरण आहे. या संपूर्ण प्रक्रियेत वैद्यकीय पथकानेही महत्त्वाची भूमिका बजावली. सर्व प्रक्रिया शासनाच्या नियमांनुसार आणि पारदर्शक पद्धतीने पार पाडण्यात आली. झेडटीसीसी मुंबईकडून अवयवांचे वितरण योग्य गरजूंना करण्यात आले असल्याची माहिती देण्यात आली. आजही आपल्या देशात अवयवदानाबाबत जागरूकतेचा अभाव आहे. अनेकदा अज्ञान, भीती किंवा गैरसमजांमुळे लोक अवयवदानाचा विचार करत नाहीत. मात्र, मनीषा पवार यांच्या कुटुंबाने घेतलेला निर्णय समाजासाठी एक मोठा संदेश देणारा आहे. मृत्यूनंतरही आपण इतरांच्या आयुष्यात प्रकाश पेरू शकतो, ही जाणीव प्रत्येकाने ठेवण्याची गरज आहे.
पवार कुटुंबियांनी यावेळी समाजाला आवाहन केले आहे की, प्रत्येकाने अवयवदानाचा गंभीरपणे विचार करावा. “आपल्या एका निर्णयामुळे अनेकांना जीवन मिळू शकते. त्यामुळे अवयवदान ही केवळ वैद्यकीय प्रक्रिया नसून, ती माणुसकी जपण्याची सर्वोच्च भावना आहे,” असे त्यांनी सांगितले.
मनीषा पवार यांची ही कथा केवळ एका कुटुंबाचा निर्णय नसून, ती संपूर्ण समाजासाठी प्रेरणा देणारी आहे. त्यांच्या माध्यमातून माणुसकीचा दीप अधिक तेजाने पेटला आहे, आणि तो इतरांनाही मार्गदर्शक ठरणार आहे.
