शुक्रवार, 2 ऑक्टोबर 2026
कुटुंब नियोजनात महिलाच आघाडीवर
अकोला : कुटुंबाचे नियोजन तसेच माता व बालकांच्या आरोग्याच्या दृष्टीने आरोग्य विभागाकडून विविध उपक्रम राबविण्यात येत आहेत. त्याअंतर्गत अकोला जिल्ह्यातील विविध आरोग्य केंद्र, उपकेंद्रे तसेच जिल्हा स्त्री रुग्णालयाच्या माध्यमातून कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेसाठी जनजागृती करण्यात आली. या मोहिमेला महिलांचा प्रतिसाद मिळाला असून, गत एप्रिल महिन्यापासून आजपर्यंत जिल्ह्यातील २ १२ हजार ४३१ महिलांनी कुटुंब नियोजनाची शस्त्रक्रिया करून घेतली आहे.
कुटुंब नियोजनाबाबत ग्रामीण व शहरी करण्यासाठी आरोग्य कर्मचारी, आशा स्वयंसेविका आणि आरोग्यसेविकांच्या माध्यमातून समुपदेशन करण्यात येत आहे. कुटुंबाचे नियोजन, मातांचे आरोग्य, भविष्यात होणाऱ्या काही अडचणी, काम करत असताना येणारा धकवा व काही खासगी बाबीवर पुरुष नेहमीच घाबरलेले असल्यामुळे कुटुंब नियोजन करण्यासाठी नेहमीच पुरुषांची संख्या कमी असते.
पुरुषांच्या संख्येत वाढ व्हावी यासाठी आरोग्य विभागाकडून नेहमीच जनजागृती केली जाते. मात्र, तरी देखील पुरुष पुढे येत नसल्याने महिलांनाच कुटुंब नियोजनाची शस्त्रक्रिया करावी लागत असल्याचे दिसून येते.
शासनाकडून मिळालेले उद्दिष्ट
कुटुंब नियंजनाची शस्त्रक्रिया करण्यापेक्षा आस्य होऊ नये यासाठी इतर सुविधा उपलब्ध झाल्यामुळे भागाच्या तुलनेत ग्रामीण भागातील महिला जास्त सहभाग घेत असल्याचे दिसून येते. महिलांना देण्यात येत आहे. पात्र महिलांना कुटुंब नियोजनाच्या विविध पद्धतींबाबत मार्गदर्शन करून त्यांच्या इच्छेनुसार निर्णय घेण्यास प्रोत्साहन दिले जात आहे.
पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची संख्या अधिक
आरोग्य केंद्र, उपकेंद्रांमधून महिलांशी संपर्क साधून त्यांना कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रियेबाबत आवश्यक माहिती देण्यात येते. त्यानंतर इच्छुक महिलांना पुढील उपचार व शस्त्रक्रियेसाठी जिल्हा स्त्री रुग्णालयात सुविधा उपलब्ध करून देण्यात येते. या प्रक्रियेत संबंधित आरोग्य कर्मचाऱ्यांनी महत्त्वाची भूमिका असते. कुटुंब नियोजनाची शस्त्रक्रिया करण्यासाठी पुरुषांच्या तुलनेत महिलांची संख्या अधिक असल्याचे नेहमीच दिसून येते.
नियोजनाबाबत जनजागृतीवर भर
कुटुंब नियोजनाच्या माध्यमातून कुटुंबाचा आकार मर्यादित ठेवण्यासोबतच महिलांच्या आरोग्याची काळजी घेणे शक्य होते. नियोजनाबाबत जनजागृतीवर भर देण्यात अधिक प्रभावीपणे राबविण्याचे नियोजन आरोग्य विभागाकडून करण्यात येत आहे. यासाठी प्रामीण व शहरी भागात विविध उपक्रम, मार्गदर्शन शिबिरे आणि समुपदेशन कार्यक्रम घेण्यात येणार आहेत.
