
गडचिरोलीत अंगावर काटा आणणारी घटना ! झोपेतच विषारी सापाचा 6 विद्यार्थिनींना दंश, तिघींचा मृत्यू
मिळालेल्या माहितीनुसार, रात्री सुमारे २ वाजण्याच्या सुमारास ही घटना घडली. विद्यार्थिनी झोपलेल्या असतानाच अचानक खोलीत साप शिरला. काही विद्यार्थिनींना सापाने दंश केल्यानंतर आरडाओरड सुरू झाली आणि वसतिगृहात मोठी धावपळ उडाली. सर्पदंश झालेल्या विद्यार्थिनींना तातडीने धानोरा येथील आरोग्य केंद्रात उपचारासाठी दाखल करण्यात आले. प्रकृती गंभीर असलेल्या विद्यार्थिनींना पुढील उपचारासाठी गडचिरोली जिल्हा रुग्णालयात हलवण्यात आले.
सर्पदंश झालेल्या विद्यार्थिनींपैकी दोन विद्यार्थिनींचा उपचारादरम्यान मृत्यू झाला. त्यानंतर गंभीर अवस्थेतील आणखी एका विद्यार्थिनीला गडचिरोली जिल्हा रुग्णालयात हलवण्यात आले; मात्र उपचार सुरू असतानाच तिचाही मृत्यू झाला.
या दुर्घटनेत आतापर्यंत तीन आदिवासी विद्यार्थिनींचा मृत्यू झाला आहे. तर इतर विद्यार्थिनींवर उपचार सुरू आहेत. दीपिका बिटकुसाय मडावी या विद्यार्थिनीची प्रकृती गंभीर असल्याची माहिती देण्यात आली आहे. घटनेनंतर वसतिगृहातील इतर विद्यार्थिनींमध्येही भीतीचे वातावरण आहे. काही विद्यार्थिनींना घबराट, अस्वस्थता आणि उलट्यांसारख्या तक्रारी जाणवल्याची माहिती आहे. खबरदारीचा उपाय म्हणून काही विद्यार्थिनींना वैद्यकीय देखरेखीखाली ठेवण्यात आले आहे.
या दुर्घटनेनंतर आश्रमशाळेतील व्यवस्थेवरही प्रश्न उपस्थित झाले आहेत. वसतिगृहात राहणाऱ्या सुमारे ७९ विद्यार्थिनींसाठी पुरेसे बेड उपलब्ध नसल्याचा दावा केला जात आहे. विद्यार्थिनींना जमिनीवर गाद्या टाकून झोपवले जात असल्याची आणि एका गादीवर दोन विद्यार्थिनी झोपत असल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र, या दाव्यांची वस्तुस्थिती प्रशासनाच्या चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे.
या घटनेनंतर अनेक प्रश्न उपस्थित होत आहेत. वसतिगृहाच्या परिसरात विषारी साप आणि इतर सरपटणारे प्राणी येऊ नयेत यासाठी योग्य प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यात आल्या होत्या का? वसतिगृहाच्या इमारतीमध्ये किंवा खिडक्या-दरवाज्यांमध्ये काही त्रुटी होत्या का? तसेच एवढ्या मोठ्या संख्येने विद्यार्थिनी राहत असलेल्या खोलीत सुरक्षित झोपण्याची आणि आपत्कालीन परिस्थिती हाताळण्याची पुरेशी व्यवस्था होती का, असे प्रश्न आता उपस्थित होत आहेत.
जपतलाई येथील ही आश्रमशाळा पूर्ण अनुदानित असून एका संस्थेच्या माध्यमातून चालवली जात असल्याची माहिती आहे. तीन विद्यार्थिनींच्या मृत्यूनंतर आश्रमशाळेतील सुरक्षा व्यवस्था, निवासाची सुविधा आणि प्रशासनाची भूमिका यांची सखोल चौकशी करण्याची मागणी होत आहे. प्रशासनाच्या तपासणीत कोणत्याही स्तरावर निष्काळजीपणा आढळल्यास संबंधितांवर जबाबदारी निश्चित करून कारवाई करण्याची मागणी होण्याची शक्यता आहे.
या घटनेने विद्यार्थिनींच्या सुरक्षिततेचा प्रश्न ऐरणीवर आणला आहे. शिक्षणासाठी आश्रमशाळेत राहणाऱ्या आदिवासी विद्यार्थिनींना सुरक्षित निवास, पुरेशा मूलभूत सुविधा आणि आपत्कालीन वैद्यकीय मदत मिळणे अत्यावश्यक आहे. तीन विद्यार्थिनींच्या मृत्यूने संपूर्ण परिसर हादरला असून, आता प्रशासनाच्या चौकशीच्या निष्कर्षांकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
दरम्यान, ओडिशातील गजपती जिल्ह्यातही एक दिवस आधी अशाच प्रकारची दुर्दैवी सर्पदंशाची घटना समोर आली होती, त्यामुळे निवासी शाळा आणि वसतिगृहांमधील सर्पप्रतिबंधक सुरक्षेचा मुद्दा पुन्हा चर्चेत आला आहे.