शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
Navi Mumbai News: बेलापूरचं होतंय इर्शाळवाडी? डोंगर उतारावर मोठ्या प्रमाणात अतिक्रमण, काय म्हणाले प्रशासन ?
नवी मुंबई/सिद्धेश प्रधान: न्यायालयीन आणि सरकारी निर्देशांना न जुमानता बेलापूर डोंगर उतारावर मोठ्या प्रमाणात अतिक्रमण करण्यात आले आहे. या विरोधात रविवारी सकाळी नवी मुंबईतील सीबीडी बेलापूर येथे शेकडो लोकांनी उत्स्फूर्त प्रतिसाद दर्शवत मानवी साखळी तयार केली.नाटकनेक्ट फाउंडेशनने सांगितले की, डोंगर उतारावर सुमारे ३० धार्मिक वास्तू उभ्या राहिल्या आहेत, त्यांनी २.३ लाख चौरस फूट जमीन बळकावली आहे, जी शहर नियोजक सिडकोने बेकायदेशीर ठरवली होती आणि पाडण्याच्या नोटिसा बजावल्या आहेत.
सर्वोच्च न्यायालयाच्या २००९ च्या आदेशानुसार या वास्तूंना जावे लागेल, ज्यामध्ये सार्वजनिक ठिकाणी मंदिरे, चर्च आणि मशिदी, गुरुद्वारांना बंदी घालण्यात आली होती.टेकडी आणि लोकांना भूस्खलनापासून वाचवण्यासाठी मोहीम सुरू करणारे नॅटकनेक्टचे संचालक बी. एन. कुमार म्हणाले की, राज्य सरकारने गेल्या ऑगस्टमध्ये महाराष्ट्र मानवाधिकार आयोगाला (एमएसएचआरसी) वचन दिले होते की सिडको ही वास्तू पाडेल. एमएसएचआरसीच्या आदेशानंतर जवळजवळ सहा महिने उलटूनही कोणतीही कारवाई झालेली नाही, उलट काही इमारतींचे विस्तारीकरण सुरू आहे, असे कल्पतरू सहकारी गृहनिर्माण संस्थेचे रहिवासी कपिल कुलकर्णी म्हणाले. या संस्थेने आधीच डोंगरावरून दोन वेळा भूस्खलन पाहिले आहे.
“आम्हाला इर्शाळवाडीसारखी आपत्ती येण्याची भीती आहे कारण शेकडो भाविक मोकळ्या मातीवर बांधलेल्या या मंदिरांकडे येतात,” असे आणखी एक स्थानिक कार्यकर्ते हिमांशू काटकर म्हणाले. काही मंदिरांमध्ये १,५०० हून अधिक लोक सामावून घेऊ शकतात असे हॉल आहेत आणि देव न करो, जर भूस्खलन झाले तर ते सर्व कोसळतील,” असं त्यांनी सांगितलं आहे.
जुलै २०२३ मध्ये मुंबईजवळील डोंगर उतारावरील संपूर्ण इर्शाळवाडी गाव भूस्खलनात नष्ट झाले आणि ८४ जणांचा मृत्यू झाला.निदर्शकांनी बेलापूर टेकड्या वाचवा, मंदिरे स्थलांतरित करा, लोकांचे जीवन महत्त्वाचे आहे, पर्यावरण वाचवा, डोंगर उतारावरील मंदिरे सर्वांना धोक्यात आणतात, आमचे हिरवेगार संरक्षण करा, जंगलतोड थांबवा अशा संदेशांसह फलक आणि बॅनर हातात घेतले होते. स्वयंरोजगार असलेल्या व्यावसायिक महिला अमृता कर्णावत म्हणाल्या, “आम्ही गोशाळा किंवा मंदिरांच्या विरोधात नाही, परंतु त्या सुरक्षित ठिकाणी असायला हव्यात.” गेल्या काही वर्षांत, डोंगरांवरील बरीचशी हिरवळ नष्ट झाली आहे आणि अनेक तक्रारी असूनही कोणताही अधिकारी कारवाई करत नाही, असा खेद व्यक्त केला आहे.
कार्यकर्ते सुशील पाटील म्हणाले की, रहिवाशांनी दशकाहून अधिक काळापूर्वी सिडकोला बेकायदेशीर बांधकामे निदर्शनास आणून दिली होती आणि अधिकाऱ्यांनी आम्हाला काहीही कारवाई न करता आश्वासने दिली होती.माजी सैनिक कर्नल बेंजामिन यांनी एक समुदाय म्हणून सांगितले की, “आम्ही सर्वजण अस्वस्थ आहोत” कारण काही स्वार्थांमुळे हिरवळ खराब झाली आहे. “आम्ही सर्वजण येथे एकता दाखवण्यासाठी आणि अशा प्रकारे आमची जंगले नष्ट होऊ देणार नाही यावर भर देण्यासाठी आलो आहोत,” असे ते म्हणाले.
मानवी साखळीतील अनेक सहभागींनी सांगितले की सिडको मुख्यालयातून टेकडीचा नाश उघड्या डोळ्यांनी स्पष्टपणे दिसतो. निषेधात सहभागी झालेल्या वाशी येथील रहिवासी अनिल सिंग यांनी विचारले: “तक्रार करण्याची किंवा न्यायालयात जाण्याची गरज कुठे आहे?” आरटीआय कार्यकर्ते सुधीर दाणी यांनी सिडको व्यवस्थापन न्यायालये आणि मंत्रालयाच्या आदेशांचीही पर्वा करत नाही याबद्दल धक्कादायक बाब व्यक्त केली. न्यायालयीन निकालांचे उल्लंघन करणाऱ्या सरकारी संस्थांविरुद्ध अवमान याचिका दाखल करण्याचा इशारा नॅटकनेक्टने दिल्याने नगरविकास विभागाने अलीकडेच सिडकोचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि नवी मुंबई महानगरपालिका आयुक्तांना मानवाधिकार आयोगाच्या आदेशाची आठवण करून दिली आहे.
