शनिवार, 17 ऑक्टोबर 2026
ध्वनिप्रदूषणावर मुंबई हायकोर्टाची सुमोटो दखल! उत्सवांचा अधिकार आहे; पण नागरिकांच्या हक्कांवर गदा नको
Mumbai News: गणेशोत्सव, विसर्जन मिरवणुका आणि अन्य सण-उत्सवांदरम्यान लाऊडस्पीकर, अॅमप्लफायर आणि फटाक्यांमुळे होणाऱ्या ध्वनी आणि वायुप्रदूषणाची गंभीर दखल मुंबई उच्च न्यायालयाने सोमवारी स्वतःहून घेतली. न्यायालयाने याप्रकरणी जनहित याचिका दाखल केली असून, ध्वनिप्रदूषणाच्या नियमांचे पालन होते का, नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर सरकारने काय कारवाई केली, याचा सविस्तर तपशील सादर करण्याचे आदेश महाधिवक्त्यांना दिले. न्या. गिरीश कुलकर्णी आणि न्या. डॉ. नीला गोखले यांच्या खंडपीठाने ही केली. स्वतःहून याचिका दाखल न्यायालयीन कामकाज सुरू होण्यापूर्वी खंडपीठाने महाधिवक्ता मिलिंद साठ्ये यांना उपस्थित राहण्याचे आदेश दिले. याप्रकरणी पुढील सुनावणी मंगळवारी ठेवण्यात आली आहे.(फोटो सौजन्य – AI)
गणेशोत्सव किंवा विसर्जन मिरवणुकांना न्यायालयाचा विरोध नाही, असे खंडपीठाने स्पष्ट केले. मात्र, उत्सव साजरे करताना सर्वसामान्य नागरिकांच्या कायदेशीर अधिकारांचा आणि ध्वनिप्रदूषणाच्या दुष्परिणामांचा विचार करणे आवश्यक आहे, असे न्यायालयाने नमूद केले. मिरवणुकीत एकाच वेळी मोठ्या आवाजात संगीत वाजवणे आणि फटाके फोडणे यामुळे एकत्रित ध्वनीची पातळी वाढते. त्यामुळे निर्धारित ध्वनिमर्यादेचे उल्लंघन होण्याची शक्यता असल्याचे न्यायालयाने म्हटले.
मुंबईतील आधीच गंभीर असलेल्या वायुप्रदूषणात फटाक्यांमुळे आणखी भर पडते. सार्वजनिक रस्त्यांवर फटाके फोडल्याने वाहने, दुचाकीस्वार आणि पादचाऱ्यांना अचानक होणाऱ्या मोठ्या आवाजामुळे अपघाताचा धोकाही निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे ध्वनी आणि वायुप्रदूषण करणाऱ्या फटाक्यांवर बंदी घालण्याची वेळ आली आहे का, याबाबत न्यायालयाने प्रथमदर्शनी निरीक्षण नोंदवले.
गणेशोत्सवातील विसर्जन मिरवणुकांमध्ये ध्वनिप्रदूषणाचे नियम पाळले जातात का, आवाजाची मर्यादा निश्चित करणारी नियमावली काय आहे, तिची अंमलबजावणी कशी केली जाते आणि नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कोणती कारवाई केली जाते, याची माहिती न्यायालयाने मागवली आहे. मुंबईमध्ये वायू प्रदूषणात मोठ्या प्रमाणावर वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे.
