मंगळवार, 23 जून 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
कटिंग चहा ही मुंबईची ओळख असली, तरी आता शहरातील चहाप्रेमींच्या आवडीनिवडींमध्ये मोठा बदल होताना दिसत आहे. इन्स्टामार्टच्या ताज्या ‘टी ट्रेंड्स’ अहवालानुसार, मुंबईने भारतातील दुसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक चहा सेवन करणारे शहर म्हणून आपले स्थान कायम राखले आहे. पारंपरिक ब्लॅक टी आणि अद्रक चायची लोकप्रियता कायम असली, तरी पीच टी, कोम्बुचा, काश्मिरी कहवा आणि विविध मसाला ब्लेंड्सकडे ग्राहकांचा वाढता कल दिसून येत आहे.
जून २०२५ ते जून २०२६ या कालावधीत देशातील १३० हून अधिक शहरांमधील ऑर्डर्सच्या विश्लेषणातून तयार करण्यात आलेल्या या अहवालात चहाच्या बदलत्या सवयींचे चित्र समोर आले आहे. विशेष म्हणजे, रेडी-टू-ड्रिंक (RTD) चहा ही सर्वात वेगाने वाढणारी श्रेणी ठरली असून, वर्षागणिक तब्बल १०९ टक्के वाढ नोंदवण्यात आली आहे. व्यस्त जीवनशैलीमुळे तयार चहा थेट खरेदी करण्याकडे ग्राहकांचा वाढता ओढा असल्याचे या आकडेवारीतून स्पष्ट होते.
देशभरात चहामध्ये नवीन फ्लेवर्स आणि आरोग्यदायी पर्यायांना मोठी पसंती मिळत आहे. त्यामध्ये पीच टीने सर्वाधिक झेप घेत तब्बल ६२ पट वाढ नोंदवली असून, तो भारतातील सर्वात वेगाने वाढणारा चहाचा फ्लेवर ठरला आहे. याशिवाय ब्लू पी टी, कोम्बुचा, तुळस चहा आणि ग्रीन टी यांच्याही मागणीत सातत्याने वाढ होत आहे. वेलनेस-केंद्रित पेयांबद्दल वाढती जागरूकता आणि जागतिक खाद्यसंस्कृतीचा प्रभाव यामागे महत्त्वाची कारणे मानली जात आहेत. वेलनेस टी श्रेणीतही लक्षणीय वाढ झाली आहे. तुळस चहा, ग्रीन टी आणि ब्लू पी टी यांच्या वाढत्या लोकप्रियतेमुळे या विभागात २६ टक्के वार्षिक वाढ नोंदवण्यात आली. आरोग्याची काळजी घेणारे ग्राहक आता चव आणि पोषण यांचा समतोल साधणाऱ्या पर्यायांना अधिक पसंती देत असल्याचे चित्र दिसत आहे.
मात्र या सर्व प्रयोगांनंतरही पारंपरिक चहाचे महत्त्व अजूनही अबाधित आहे. राष्ट्रीय स्तरावर अद्रक चाय हा सर्वाधिक पसंतीचा चहा ठरला असून, त्यानंतर ब्लॅक टी, इलायची चहा, ग्रीन टी आणि मसाला चहा यांचा क्रम लागतो. विशेष म्हणजे, देशातील प्रमुख शहरांमध्ये अद्रक चाय हा सर्वाधिक ऑर्डर केला जाणारा प्रकार असल्याने भारतीयांच्या चहाच्या संस्कृतीत त्याचे स्थान कायम असल्याचे पुन्हा स्पष्ट झाले आहे. शहरांच्या क्रमवारीत बेंगळुरूने सर्वाधिक चहा सेवन करणारे शहर म्हणून अव्वल स्थान मिळवले असून, मुंबई दुसऱ्या तर हैदराबाद तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. दुसरीकडे, वाढीच्या वेगाच्या बाबतीत भुवनेश्वर आघाडीवर असून तेथे चहाच्या ऑर्डर्समध्ये ६४ टक्के वार्षिक वाढ झाली आहे. तिरुवनंतपुरम आणि कोची ही शहरेही या यादीत वेगाने पुढे येत आहेत.
आठवड्याच्या दिवसांमध्ये रविवार हा चहा खरेदीसाठी सर्वाधिक लोकप्रिय दिवस ठरला आहे. त्यानंतर शनिवार आणि गुरुवारचा क्रम लागतो. यावरून सुट्टीच्या दिवशी घरबसल्या चहा मागवण्याची सवय ग्राहकांमध्ये वाढत असल्याचे दिसून येते. एकूणच, मुंबईसह देशभरातील चहाप्रेमी पारंपरिक चवी जपत नव्या फ्लेवर्स आणि सोयीस्कर पर्यायांचा स्वीकार करत आहेत. त्यामुळे भारतीय चहासंस्कृतीत नावीन्य आणि परंपरा यांचा सुंदर संगम पाहायला मिळत असून, आगामी काळातही या ट्रेंड्समध्ये आणखी विविधता येण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
