Marathi News
X
  • देश
  • महाराष्ट्र
  • निवडणूक
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • व्यापार
  • लाइफ स्टाइल
  • व्हायरल
  • नवराष्ट्र विशेष
  • करिअर
  • फोटो
  • व्हिडिओ गॅलरी
  • वेबस्टोरीज़
  • ऑटोमोबाइल
  • विज्ञान तंत्रज्ञान
  • शुक्र, 20 नोव्हेंबर 2026 ई-पेपर
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • महाराष्ट्र
  • राजकारण
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • लाइफ स्टाइल
  • क्रीडा
  • क्राईम
  • अन्य
    • विदेश
    • नवराष्ट्र विशेष
    • मनोरंजन
    • अन्य
      • व्यापार
      • टेक
      • वेब स्टोरीज
      • व्हायरल
      • करिअर
      • धर्म
      • ऑटोमोबाइल
      • फोटो
      • व्हिडिओ
      • सिनेमा
  • देश
  • शॉर्ट न्यूज़
  • राजकारण
  • महाराष्ट्र
  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • क्रीडा
  • वर्ल्ड
  • क्राईम
  • मनोरंजन
  • लाइफ स्टाइल
  • धर्म
  • व्हायरल
  • व्हिडिओ
  • वेब स्टोरीज़
  • फोटो
In Trends:
  • Maharastra Politics |
  • India Vs New Zealand |
  • Under 19 Asia Cup |
  • bigg boss 20
Follow Us
  • वेब स्टोरीज
  • फोटो
  • ई-पेपर
  • विडियो
  • फटाफट खबरें

Pune News: पुण्यातील स्टार्टअप  ‘क्वप्रयोग’ने अवघ्या सात महिन्यांत विकसित केले स्वदेशी अणुघड्याळ

Pune News: क्वप्रयोगने ‘कोहेरंट पॉप्युलेशन ट्रॅपिंग’ (सीपीटी) तंत्रज्ञानाचा वापर करून हा नमुना विकसित केला आहे. कंपनीच्या प्रयोगशाळेतील चाचण्यांनुसार, या प्रणालीने एका सेकंदाच्या कालावधीत ३ × १०⁻¹⁰ इतकी वारंवारता स्थिरता दर्शविली आहे.

  • By anuradha sagar
Updated On: Nov 20, 2026 | 05:21 PM
Pune Startup Qprayog Atomic Clock, Indigenous Rubidium 87 Atomic Clock India,

Pune Startup Qprayog Atomic Clock, Indigenous Rubidium 87 Atomic Clock India,

Follow Us
Follow Us:
  • सात महिन्यांत रुबिडियम-८७ आधारित नमुना विकसित
  • २०२७ अखेर लघुरूप अणुघड्याळ बाजारात आणण्याचे उद्दिष्ट
  • पुण्यातून स्वदेशी तंत्रज्ञाननिर्मितीला चालना
Pune Startup Qprayog Atomic Clock:  पुण्यातील नवउद्यम क्षेत्रातून स्वदेशी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या विकासाला बळ मिळत आहे. पुण्यातील ‘क्वप्रयोग प्रायव्हेट लिमिटेड’ या डीप-टेक स्टार्टअपने अवघ्या सात महिन्यांत रुबिडियम-८७ या मूलद्रव्यावर आधारित अणुघड्याळाचा प्रयोगशाळास्तरावरील नमुना विकसित केला आहे. उपग्रह दिशादर्शन, अवकाश संशोधन, दूरसंचार आणि संरक्षण क्षेत्रासाठी महत्त्वपूर्ण ठरणाऱ्या या तंत्रज्ञानाचे लघुरूप उत्पादन २०२७ अखेर विकसित करण्याचे कंपनीचे उद्दिष्ट आहे.

अणुघड्याळ हे अत्यंत अचूक वेळमापन करणारे उपकरण असून, उपग्रहांकडून मिळणारे दिशादर्शनाचे संकेत, दूरसंचार यंत्रणा आणि संरक्षणविषयक प्रणालींच्या कार्यक्षमतेत त्याची महत्त्वाची भूमिका असते. भारताची स्वदेशी ‘नाविक’ दिशादर्शन प्रणालीही अणुघड्याळाच्या अचूक वेळमापनावर अवलंबून आहे. भविष्यात कमी उंचीवरील कक्षेत फिरणाऱ्या उपग्रहांच्या वाढत्या संख्येमुळे आकाराने लहान, कमी ऊर्जा वापरणारी आणि अधिक अचूक अणुघड्याळे विकसित करण्याची गरज निर्माण झाली आहे.

Eknath Shinde Ashwini Vaishnav : एकनाथ शिंदेंचा एक फोन अन् कारवाईला ब्रेक; थेट केंद्रीय मंत्री अश्विनी वैष्णव यांच्याशी

सीपीटी तंत्रज्ञानाचा वापर

क्वप्रयोगने ‘कोहेरंट पॉप्युलेशन ट्रॅपिंग’ (सीपीटी) तंत्रज्ञानाचा वापर करून हा नमुना विकसित केला आहे. कंपनीच्या प्रयोगशाळेतील चाचण्यांनुसार, या प्रणालीने एका सेकंदाच्या कालावधीत ३ × १०⁻¹⁰ इतकी वारंवारता स्थिरता दर्शविली आहे. तर १०० ते १,००० सेकंदांच्या कालावधीत ही स्थिरता सुमारे २ × १०⁻¹¹ इतकी नोंदविण्यात आली. स्वतंत्रपणे कार्यरत असलेल्या स्फटिक दोलकाच्या तुलनेत एक हजार सेकंदांच्या कालावधीत स्थिरतेत सुमारे ५० पट सुधारणा झाल्याचा कंपनीचा दावा आहे. या नमुन्याने तंत्रज्ञान सज्जतेचा चौथा स्तर (टीआरएल-४) गाठला आहे.

पुण्यातून स्वदेशी तंत्रज्ञाननिर्मितीला चालना

डॉ. जय मंगाओनकर आणि डॉ. राहुल सावंत यांनी २०२४ मध्ये या कंपनीची स्थापना केली. कंपनीला आयसर पुणे येथील आय-हब क्वांटम टेक्नॉलॉजी फाउंडेशन आणि आयआयटी मद्रास इनक्युबेशन सेल येथे इनक्युबेशन मिळाले आहे. केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय क्वांटम अभियानांतर्गतही तंत्रज्ञान विकासाला पाठबळ मिळत आहे. भारताला उच्च क्षमतेची अणुघड्याळे विकसित करण्यासाठी सध्या आयात आणि परदेशी तंत्रज्ञानावर अवलंबून राहावे लागते. ही अवलंबित्वाची स्थिती कमी करून देशातच अशा उपकरणांची निर्मिती करण्याचा कंपनीचा प्रयत्न आहे. प्रयोगशाळेतील नमुन्याचे लघुरूप उत्पादनात रूपांतर करताना त्याची कार्यक्षमता, विश्वासार्हता, आकार आणि ऊर्जा वापर यांवर भर दिला जाणार आहे. पुण्यातून विकसित होणारे हे तंत्रज्ञान देशाच्या अवकाश आणि क्वांटम तंत्रज्ञान क्षेत्रासाठी महत्त्वाचे योगदान ठरू शकते.

Paper Leak Case: आता खऱ्या अर्थाने फास आवळला! NEET पेपरफुटीतील नांदेडच्या आरोपीसह १४ जणांविरुद्ध

💡

Frequently Asked Questions

  • Que: पुण्यातील कोणत्या स्टार्टअपने स्वदेशी अणुघड्याळ विकसित केले आहे?

    Ans: पुण्यातील ‘क्वप्रयोग प्रायव्हेट लिमिटेड’ या डीप-टेक स्टार्टअपने अवघ्या सात महिन्यांत रुबिडियम-८७ या मूलद्रव्यावर आधारित अणुघड्याळाचा प्रयोगशाळास्तरावरील नमुना विकसित केला आहे.

  • Que: या अणुघड्याळाचा उपयोग कोणत्या क्षेत्रांमध्ये होणार आहे?

    Ans: या तंत्रज्ञानाचा उपयोग उपग्रह दिशादर्शन (विशेषतः भारताची स्वदेशी 'नाविक' प्रणाली), अवकाश संशोधन, दूरसंचार आणि संरक्षण क्षेत्रातील अचूक वेळमापनासाठी होणार आहे.

  • Que: या अणुघड्याळाचे मुख्य तांत्रिक वैशिष्ट्य काय आहे आणि त्याचे व्यावसायिक उत्पादन कधीपर्यंत अपेक्षित आहे?

    Ans: ‘कोहेरंट पॉप्युलेशन ट्रॅपिंग’ (CPT) तंत्रज्ञानावर आधारित या नमुन्याने टीआरएल-४ स्तर गाठला असून, नेहमीच्या स्फटिक दोलकाच्या तुलनेत याची स्थिरता ५० पट अधिक आहे.  

Web Title: Pune startup qprayog develops indigenous rubidium 87 atomic clock prototype navic as

Get Latest  Marathi News ,  Maharashtra News and  Marathi News from Politics,  Election News ,  Sports News ,  Entertainment News,  Business News and   Religion News  only on Navarashtra.com

Published On: Nov 20, 2026 | 05:21 PM

Topics:  

  • pune news
  • Science and Technology

संबंधित बातम्या

Football: फुटबॉल मैदानावर सडनडेथचा थरार! स्निग्मय पुणे एफसीचा ९-८ ने रोमांचक विजय
1

Football: फुटबॉल मैदानावर सडनडेथचा थरार! स्निग्मय पुणे एफसीचा ९-८ ने रोमांचक विजय

खांदा सतत दुखतोय? साधी वेदना समजून दुर्लक्ष करू नका; तज्ज्ञांचा महत्वाचा सल्ला
2

खांदा सतत दुखतोय? साधी वेदना समजून दुर्लक्ष करू नका; तज्ज्ञांचा महत्वाचा सल्ला

Pune Anti Encroachment: अतिक्रमाणात राजकीय हस्तक्षेप करणाऱ्यांची नावे आणि छायाचित्रे सार्वजनिक करणार: नवलकिशोर राम
3

Pune Anti Encroachment: अतिक्रमाणात राजकीय हस्तक्षेप करणाऱ्यांची नावे आणि छायाचित्रे सार्वजनिक करणार: नवलकिशोर राम

पुण्यातील पाणीपुरवठ्याचा निर्णय थेट मुख्यमंत्र्यांच्या ‘कोर्टा’त; निर्णयाकडे पुणेकरांचे लागले लक्ष
4

पुण्यातील पाणीपुरवठ्याचा निर्णय थेट मुख्यमंत्र्यांच्या ‘कोर्टा’त; निर्णयाकडे पुणेकरांचे लागले लक्ष

Popular Sections

  • देश
  • विदेश
  • लाईफस्टाईल
  • मनोरंजन
  • क्रीडा
  • व्यापार
  • वेब स्टोरीज

Maharashtra Cities

  • मुंबई
  • पुणे
  • नागपूर
  • ठाणे
  • नाशिक
  • रत्नागिरी
  • पालघर
  • रायगड

More

  • धर्म
  • ऑटो
  • करिअर
  • व्हायरल
  • फोटो
  • नवराष्ट्र विशेष
  • टेक
  • व्हिडिओ

Follow Us On

Contact Us About Us Privacy Policy
Hindi News Epaper Marathi Epaper Hindi RSS Sitemap Author

© Copyright Navarashtra 2026 All rights reserved.