शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
कार्यशाळेपुरता बाप्पा की घरचा गणराया? (फोटो- सुनयनया सोनवणे)
शाळा, सामाजिक संस्था, सोसायट्यांपासून विविध गटांकडून आयोजित केल्या जाणाऱ्या या कार्यशाळांना लहान मुलांपासून ज्येष्ठांपर्यंत उत्स्फूर्त प्रतिसाद मिळतो. मूर्तिकाराच्या मार्गदर्शनाखाली माती मळण्यापासून मूर्तीला अंतिम आकार देण्यापर्यंतचा अनुभव घेताना सहभागी केवळ एक कलाकृती तयार करत नाहीत, तर मातीशी, कलेशी आणि पर्यावरणाशीही नाते जोडतात.
मात्र, कार्यशाळेचे खरे यश मूर्ती तयार होण्यात नाही, तर ती घरच्या देव्हाऱ्यापर्यंत पोहोचण्यात आहे. बाजारातून तयार मूर्ती विकत घेण्याऐवजी स्वतःच्या हाताने घडवलेली पर्यावरणपूरक मूर्ती घरी बसवणाऱ्या कुटुंबांची संख्या वाढत आहे. मूर्ती साधी असली तरी त्यात स्वतःचा वेळ, मेहनत, कल्पकता आणि भावनांचा सहभाग असतो. त्यामुळे ती केवळ मातीची मूर्ती न राहता कुटुंबाच्या गणेशोत्सवाचा एक खास भाग बनते.
‘बाजारातून मूर्ती आणणे सोपे आहे; पण स्वतःच्या हाताने बाप्पाची मूर्ती घडवून ती घरी विराजमान करणे हा वेगळाच अनुभव आहे. मुलांना यातून गणेशोत्सवाबरोबरच माती, कला आणि पर्यावरणाची ओळख होते. त्यामुळे कार्यशाळेचा उद्देश केवळ मूर्ती बनवणे नसून ती घरी नेऊन पर्यावरणपूरक पद्धतीने उत्सव साजरा करण्याची सवय लावणे हा आहे.’
– अक्षय भंडारे, मूर्तिकार
‘आम्ही दरवर्षी बाजारातून मूर्ती आणायचो. यंदा मुलांनी स्वतः बनवलेली मूर्तीच घरी बसवायची असा आग्रह केला. मूर्ती थोडी साधी असली तरी ती आमच्या घरासाठी खास आहे.’
– सूरज जाधव, पालक
‘बाप्पाचे कान, सोंड आणि मुकुट बनवताना खूप मजा आली. माझ्या हाताने बनवलेला बाप्पा मी घरी ठेवला आहे. त्यामुळे मला तो बाजारातल्या मूर्तीपेक्षा जास्त आवडतो.’
– रेवती फाटक, कार्यशाळेतील सहभागी चिमुकली
‘कार्यशाळा संपल्यानंतर मूर्ती घरी जाते आणि तिच्यासोबत कार्यशाळेचा खरा संदेशही पोहोचतो. मातीचा बाप्पा घडवणे ही केवळ काही तासांची कला नाही, तर लहानांपासून मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठी कलेच्या माध्यमातून मनाला आनंद देणारा आणि एकाग्रता वाढवणारा अनुभव आहे. स्वतःच्या हाताने घडवलेल्या बाप्पाला घरात स्थान देणे, त्याचे विसर्जनही पर्यावरणपूरक पद्धतीने करणे आणि पुढील वर्षी पुन्हा अशीच मूर्ती बनवण्याची इच्छा निर्माण होणे, यातूनच या कार्यशाळेचे खरे यश मोजले जाते.”
– मौक्तिका केळकर, निमिष बर्वे,
कार्यशाळेच्या आयोजक, अलाइव हाईव्ह स्टुडीओ
