बुधवार, 30 सप्टेंबर 2026
‘एनसीसी’चे प्रशिक्षण आधुनिकतेकडे
पुणे एनसीसी ग्रुप मुख्यालयाच्या भेटीदरम्यान त्यांनी विविध उपक्रम आणि प्रशिक्षण व्यवस्थेचा आढावा घेतला. महाराष्ट्र संचालनालयाचे अतिरिक्त महासंचालक मेजर जनरल विवेक त्यागी यावेळी उपस्थित होते. प्रशिक्षण शिबिरातील छात्रांशी संवाद साधताना लेफ्टनंट जनरल वत्स यांनी शिस्त, नेतृत्व, निःस्वार्थ सेवा आणि जबाबदार नागरिकत्व ही मूल्ये आत्मसात करण्याचे आवाहन केले.
बदलत्या तंत्रज्ञानामुळे भविष्यातील गरजाही बदलत आहेत. त्यामुळे पारंपरिक लष्करी प्रशिक्षणासोबत आधुनिक कौशल्ये देणे आवश्यक असल्याचे वत्स यांनी स्पष्ट केले. शेती, वाहतूक, संरक्षण यांसह अनेक क्षेत्रांत ड्रोनचा वापर वाढणार असल्याने छात्रांना त्यासंबंधी प्रशिक्षण दिले जात आहे. तसेच ‘नॅशनल इन्स्टिट्यूट ऑफ इलेक्ट्रॉनिक्स अँड आयटी’ (एनआयएलईटी) यांच्या माध्यमातून सायबर सुरक्षेचे प्रशिक्षण देण्यात येत आहे. या कौशल्यांमुळे छात्रांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची ओळख होण्याबरोबरच रोजगारक्षमतेतही वाढ होण्यास मदत होईल, असे त्यांनी सांगितले.
कवायतीसाठी केवळ ३ ते ५ टक्के वेळ
एनसीसीच्या प्रशिक्षणात कवायतीला दिला जाणारा वेळ एकूण प्रशिक्षणाच्या केवळ तीन ते पाच टक्के आहे. उर्वरित वेळेत लष्करी कौशल्यांसह सामाजिक सेवा, समुदाय विकास, नेतृत्व, व्यक्तिमत्त्व विकास आणि चिकित्सक विचार यावर प्रशिक्षण दिले जाते. त्यामुळे एनसीसीकडे केवळ शिस्त आणि कवायतीपुरते न पाहता युवकांच्या सर्वांगीण विकासाचे व्यासपीठ म्हणून पाहिले जात असल्याचे वत्स यांनी नमूद केले. ‘नशामुक्त भारत’, ‘क्षयरोगमुक्त भारत’, ‘एक पेड माँ के नाम’ तसेच आपत्ती व्यवस्थापन यांसारख्या उपक्रमांतून छात्रांना सामाजिक प्रश्नांशी जोडले जात आहे. पंतप्रधान इंटर्नशिप योजनेतही एनसीसी छात्रांना सहभागी होण्याची संधी उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
१२ वर्षांत छात्रसंख्या १३ वरून २० लाखांवर
देशातील एनसीसी छात्रांची संख्या गेल्या १२ वर्षांत १३ लाखांवरून २० लाखांपर्यंत पोहोचली आहे. महिला छात्रांना अधिकाधिक संधी देण्यावरही भर दिला जात आहे. एनसीसी सुरू करण्यासाठी अनेक शैक्षणिक संस्था प्रतीक्षेत असल्या तरी केवळ विस्तार करण्यापेक्षा उपलब्ध व्यवस्थेचे सक्षमीकरण आणि प्रशिक्षणाची गुणवत्ता वाढविण्यावर सध्या भर असल्याचे वत्स यांनी स्पष्ट केले. महाराष्ट्रातील एनसीसीच्या महिला छात्रांनी सलग तीन वर्षे पंतप्रधान मेळाव्यात ‘अखिल भारतीय सर्वोत्कृष्ट छात्र’ हा बहुमान मिळविल्याचा उल्लेख करत त्यांनी त्यांच्या कामगिरीचे कौतुक केले.
UPSC Answer Key 2026: यूपीएससी एनडीए आणि सीडीएस २ परीक्षेची आन्सर की जाहीर; ‘या’ दिवशी येणार निकाल!
