Pune शहरात 57 लाख झाडांची नोंद; तरी सावली ‘शोभेची’च! हवा शुद्ध करणाऱ्या देशी….

पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, शहरात केवळ वृक्षसंख्या वाढविणे पुरेसे नाही. देशी व प्रदूषण शोषून घेणाऱ्या वृक्षप्रजातींची लागवड आणि विद्यमान झाडांचे संवर्धन करणे तितकेच आवश्यक आहे.

पुणे शहरात झाडांची संख्या ५७ लाखांहून अधिक
र्यावरणाच्या दृष्टीने त्याचा अपेक्षित फायदा होत नसल्याचे चित्र
मोठ्या प्रमाणात सजावटीच्या झाडांची लागवड

सुनयना सोनवणे /पुणे: पुणे शहरात झाडांची संख्या ५७ लाखांहून अधिक असल्याची नोंद असली, तरी पर्यावरणाच्या दृष्टीने त्याचा अपेक्षित फायदा होत नसल्याचे चित्र समोर आले आहे. पुणे शहरात मोठ्या प्रमाणात सजावटीच्या झाडांची लागवड होत असून हवा शुद्ध करणाऱ्या देशी वृक्षप्रजातींकडे दुर्लक्ष होत असल्याचे पर्यावरण अभ्यासकांचे मत आहे. त्यामुळे पुणेकरांना मिळणारी झाडांची सावली ही आधार देणारी नसून केवळ शोभेपुरतीच राहिल्याची चर्चा नागरिकांमध्ये होत आहे.

महापालिकेच्या २०२४-२५ पर्यावरण सद्यस्थिती अहवालानुसार शहरातील वृक्षसंख्या गेल्या काही वर्षांत वाढली आहे. विविध भागांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर झाडे आढळत असली तरी झाडांची तोड आणि पुनर्लागवड यामधील तफावत चिंतेची बाब ठरत आहे. २०२०-२१ ते ऑक्टोबर २०२४ या कालावधीत शहरात एकूण १७ हजार ४७९ झाडांची तोड करण्यात आली. त्याच्या तुलनेत केवळ ४ हजार २४२ झाडांचीच पुनर्लागवड करण्यात आल्याची नोंद आहे.

झाडे ठरत आहेत प्रदूषणाचे कारण; संशोधनात झालेल्या खुलाशाने शास्त्रज्ञांनाही केले आश्चर्यचकित

शहरातील विभागनिहाय आकडेवारीनुसार धनकवडी-सहकारनगर परिसरात सर्वाधिक झाडे, तर कसबा-विश्रामबागवाडा परिसरात सर्वात कमी झाडे असल्याचे दिसून येते. तसेच आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वपूर्ण असलेल्या ‘टिंबरवूड’ या वृक्षप्रजातीची संख्या सुमारे २२ लाख ४८ हजार ४५५ इतकी असून ती शहरातील सर्वाधिक आढळणारी प्रजाती आहे.

पर्यावरण तज्ज्ञांच्या मते, शहरात केवळ वृक्षसंख्या वाढविणे पुरेसे नाही. देशी व प्रदूषण शोषून घेणाऱ्या वृक्षप्रजातींची लागवड आणि विद्यमान झाडांचे संवर्धन करणे तितकेच आवश्यक आहे. अन्यथा पुण्यातील झाडांची सावली ही पर्यावरणाचा आधार न देता केवळ सौंदर्य वाढविणारीच ठरेल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.

वृक्ष गणनेतून वास्तव

(स्रोत – पुणे महापालिका पर्यावरण अहवाल)

वृक्ष वृक्षांची संख्या
२०१८-१९ ४१,९४,६२३
२०१९-२० ४१,९४,६२३
२०२०-२१ ४७,१३,७८१
२०२१-२२ ५१,०३,६०२
२०२२-२३ ५१,३७,६३२
२०२३-२४ ५५,८१,५७८
२०२४-२५ ५७,८१,५७८

पुनर्रोपणाची संख्या कमीच…

वर्ष पुनर्रोपण तोडलेली झाडे
२०२०-२१ ६७५ ३०६३
२०२१-२२ ९६० ८९८५
२०२२-२३. ५१९ १४००
२०२३-२४ १२८२ २७६३
ऑक्टोबर २०२४पर्यंत ८०६ १२६८
एकूण ४२४२ १७४७९

घरात झाडं लावण्याआधी जाणून घ्या शुभ आहेत की अशुभ

वृक्षगणना

ठिकाण २०२३-२४ २०२४-२५
औंध-बाणेर ६,९३,९९६ ४,५८,६९५
कोथरुड-बावधन ५,५६,८१८ ४,८८,९६५
शिवाजीनगर-
घोले रस्ता ५,१०,०३८ ४,७६,५४६
येरवडा कळस धानोरी ३,२४,४०० २,५६,४३०
नगर रस्ता –
वडगावशेरी ४,९८,७७८ ४,८६,०२५
हडपसर-मुंढवा ५,०७,२२९ ४,९९,७५७
कोंढवा-येवलेवाडी ३,३५,२३० २,२७,२४८
बिबवेवाडी १,२९,९९० १,२९,८५६
धनकवडी – सहकारनगर ११,९५,९८७ ११,९५,८९४
वारजे- कर्वेनगर २,६८,३५५ १,८९,२४१

२०२३-२४ एकूण – ५५,८१,५७८
२०२४-२५ एकूण – ५७,८१,५७८