
PMRDA UDCPR Implemented, Pune Metro Region Construction Rules
पिंपरी : पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाच्या (पीएमआरडीए) हद्दीतील उपनगरांमध्ये वाढत्या औद्योगिकीकरणामुळे आणि नागरीकरणामुळे निर्माण झालेली जीवघेणी वाहतूक कोंडी फोडण्यासाठी प्रशासनाने युद्धपातळीवर प्रयत्न सुरू केले आहेत. ‘पीएमआरडीए’च्या ‘कॉम्प्रिहेन्सिव्ह मोबिलिटी प्लॅन’ अंतर्गत पहिल्या टप्प्यात अत्यंत वर्दळीच्या १७ प्रमुख चौकांची (जंक्शन्स) वैज्ञानिक पद्धतीने पुनर्रचना करण्यात येणार आहे. या संपूर्ण ‘जंक्शन इम्प्रूव्हमेंट’ प्रकल्पासाठी सुमारे ४५ कोटी रुपयांचा निधी प्रस्तावित करण्यात आला असून, पुढील दोन वर्षांत हे काम पूर्ण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
गेल्या काही वर्षांत तळेगाव, चाकण, शिक्रापूर, लोणीकंद, पिरंगुट आणि सासवड या भागांत निवासी आणि औद्योगिक वसाहतींचा अभूतपूर्व विस्तार झाला आहे. यामुळे रस्त्यांवर वाहनांची संख्या लाखांनी वाढली, मात्र चौकांची भौगोलिक रचना जुनीच असल्याने तिथे वाहनांच्या लांबच लांब रांगा लागतात. हीच तांत्रिक त्रुटी दूर करण्यासाठी ‘पीएमआरडीए’ने पावले टाकली आहेत.
या १७ चौकांच्या सविस्तर भौगोलिक आणि वाहतूक रचनेचा अभ्यास करण्यासाठी तज्ज्ञ सल्लागार संस्था (कन्सल्टंट एजन्सी) नियुक्त करण्याची प्रक्रिया अंतिम टप्प्यात आली असून, सध्या तांत्रिक सर्वेक्षण प्रगतीपथावर आहे. सुरुवातीला काही चौकांमध्ये ‘पायलट प्रोजेक्ट’ म्हणून प्रायोगिक तत्त्वावर काम सुरू केले जाईल, त्यानंतर उर्वरित चौकांमध्ये हा बदल केला जाणार आहे.
प्रकल्पांतर्गत होणारे प्रमुख तांत्रिक बदल खालीलप्रमाणे आहेत.
केवळ वरवरचे सौंदर्याकरण न करता, चौकांचे तांत्रिक आणि वैज्ञानिक पद्धतीने पुनर्गठन केले जाणार आहे. यात खालील गोष्टींचा समावेश असेल.
स्वतंत्र मार्गिका : चौकात वाहने अडकू नयेत म्हणून रस्त्यांचे रुंदीकरण करून डाव्या व उजव्या वळणासाठी स्वतंत्र मार्गिका केल्या जातील.
हाय-टेक सिग्नल यंत्रणा : वाहतुकीच्या घनतेनुसार ऑटोमॅटिक पद्धतीने चालणारे सिग्नल बसवले जातील.
पादचारी सुरक्षा : पादचाऱ्यांसाठी प्रशस्त फूटपाथ, झेब्रा क्रॉसिंग आणि स्पष्ट रोड मार्किंग केले जाईल.
माहिती फलक : वाहनचालकांच्या सुविधेसाठी चौकाच्या आधीच मोठे मार्गदर्शक आणि माहिती फलक लावले जातील.
‘पीएमआरडीए’च्या अधिकृत आराखड्यानुसार सुधारणा करण्यात येणाऱ्या चौकांची यादी खालीलप्रमाणे आहे.
‘या’ १७ चौकांचे भाग्य बदलणार
१. कान्हे फाटा (पुणे-मुंबई महामार्ग परिसर)
२. तळेगाव एस.एच. ५५ (राज्य महामार्ग ५५)
३. कोरेगांव भीमा (पुणे-अहमदनगर रस्ता)
४. डोणजे फाटा (सिंहगड रस्ता परिसर)
५. गोलेवाडी चौक (डोणजे)
६. पेरणे फाटा (पुणे-अहमदनगर रस्ता)
७. लोणीकंद फाटा (पुणे-नगर रस्ता परिसर)
८. केसनंद फाटा (वाघोली-केसनंद रस्ता)
९. शिक्रापूर चौक (पुणे-नगर रस्ता)
१०. सिंबायोसिस चौक (लवळे)
११. नांदे चौक (मुळशी/बाणेर-म्हाळुंगे परिसर)
१२. थेऊर फाटा (पुणे-सोलापूर महामार्ग जोडणारा रस्ता)
१३. पिरंगुट चौक (पुणे-पौड रस्ता)
१४. गोडांबेवाडी
१५. सासवड चौक (हडपसर-सासवड रस्ता)
१६. केसनंद गाव चौक
१७. वढू बुद्रुक चौक (शिरूर तालुका परिसर)
वार्षिक अर्थसंकल्पातून बळ!
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली नुकत्याच मंजूर झालेल्या ‘पीएमआरडीए’च्या सुमारे ४,६२९ कोटी रुपयांच्या वार्षिक अर्थसंकल्पात सर्वाधिक २,९१८ कोटी रुपयांची तरतूद अभियांत्रिकी विभागासाठी करण्यात आली आहे. या निधीमुळे जंक्शन इम्प्रूव्हमेंट प्रकल्पासह रिंग रोड, पुणे मेट्रो लाईन-३ च्या कामाला मोठी गती मिळणार आहे.
हे सुद्धा वाचा : दक्षिण पुण्यात वारंवार वीज खंडित, नागरिक संतप्त; महावितरणविरोधात रोष
चाकणचा या प्रकल्पात समावेश का नाही?
पुणे-नाशिक महामार्गावरील चाकण चौक आणि तळेगाव-चाकण-शिक्रापूर महामार्गावरील कोंडीमुळे नुकताच उद्योजक व नागरिकांनी ‘पीएमआरडीए’वर मोर्चा काढला होता. मात्र, कामाची पुनरावृत्ती टाळण्यासाठी या ४५ कोटींच्या योजनेत चाकणचा समावेश करण्यात आलेला नाही. चाकणमधील कोंडी फोडण्यासाठी राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरण (NHAI) आणि स्थानिक प्रशासन स्वतंत्रपणे काम करत आहे. तसेच चाकण परिसरातील रस्त्यांसाठी मुख्यमंत्र्यांनी विशेष बाब म्हणून १९६ कोटी ५० लाखांच्या निधीला मंजुरी दिली असून, एकूण ५५८ कोटींच्या रस्ते विकास कामांना प्रशासकीय मान्यता मिळाली आहे. याशिवाय, नाशिक फाटा ते खेड दरम्यान स्वतंत्र एलिव्हेटेड कॉरिडॉरचे कामही नियोजित आहे.