43 हजार कोटींचे ‘व्हिजन’; 204 प्रकल्पांतून बदलणार पुणे महानगर प्रदेशाचा चेहरामोहरा!

विस्कळीत नागरीकरण आणि वाहतूक कोंडीच्या विळख्यात अडकलेल्या पुणे महानगर प्रदेशाला भविष्यात जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधांचे कोंदण लाभणार आहे.

पिंपरी/विजया गिरमे : विस्कळीत नागरीकरण आणि वाहतूक कोंडीच्या विळख्यात अडकलेल्या पुणे महानगर प्रदेशाला भविष्यात जागतिक दर्जाच्या पायाभूत सुविधांचे कोंदण लाभणार आहे. पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरणाने (पीएमआरडीए) तब्बल ४३,७७४ कोटी रुपये खर्चाच्या २०४ प्रकल्पांचे जाळे विणले असून, यामुळे पुण्याच्या विकासाची दिशा आणि दशा दोन्ही बदलणार आहे. महानगर आयुक्त डॉ. योगेश म्हसे यांनी ‘पीएमआरडीए’च्या या ५० वर्षांच्या नियोजित विकासकामांचा सविस्तर लेखाजोखा सादर केला.

 

महानगर आयुक्त डॉ. योगेश म्हसे यांची नुकतीच अल्पसंख्याक विकास विभागाच्या सचिवपदी बदली झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर त्यांनी पत्रकारांशी संवाद साधताना प्राधिकरणाच्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पांचा आढावा घेतला. पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड शहरांच्या सीमा ओलांडून विस्तारणाऱ्या या महानगराचा विचार केवळ आजचा नाही, तर पुढील ५० वर्षांच्या गरजा लक्षात घेऊन करण्यात आला असून, यात दळणवळण, सार्वजनिक वाहतूक, पर्यावरण रक्षण आणि शिस्तबद्ध गृहनिर्माण या चतु:सूत्रीवर भर देण्यात आला आहे.

वाहतूक कोंडी फोडण्यासाठी १८ हजार कोटींचे रस्ते प्रकल्प

पुणे महानगरातील वाहतूक कोंडीवर जालीम उपाय म्हणून ८३ किमीचा ‘इनर रिंग रोड’ हा प्रकल्प ‘गेमचेंजर’ ठरणार आहे. १४,२०० कोटी रुपये खर्चाचा हा मार्ग ५ टप्प्यांत नियोजित आहे. याशिवाय: पीएमआरडीए क्षेत्रात एकूण १८,६९७ कोटींच्या तरतुदीतून ५८९ किमी लांबीचे ९६ रस्ते प्रकल्प प्रगतीपथावर आहेत. यात औद्योगिक कनेक्टिव्हिटी (६० किमी) आणि विमानतळ जोडणीसाठी (६१ किमी) विशेष रस्त्यांचा समावेश आहे.

चाकण व हिंजवडी भागातील कोंडी फोडण्यासाठी विशेष ‘डिक्लॉगिंग’ रस्ते तयार केले जाणार आहेत. येरवडा ते कात्रज दरम्यान ७,५०० कोटींचा २० किमीचा ‘ट्विन टनेल’ प्रस्तावित असून, त्याचा व्यवहार्यता अहवाल (Feasibility Report) तयार झाला आहे.

मेट्रो-३ आणि आधुनिक सार्वजनिक सुविधा

सार्वजनिक वाहतुकीला बळकटी देण्यासाठी हिंजवडी ते शिवाजीनगर या २३ किमीच्या ‘मेट्रो लाईन-३’ चे काम वेगाने सुरू आहे. ८,३१३ कोटींचा हा प्रकल्प एप्रिल २०२६ पर्यंत प्रवाशांच्या सेवेत दाखल करण्याचे उद्दिष्ट आहे. यासोबतच: लोणावळ्यातील टायगर व लायन्स पॉईंट येथे ८२२ कोटींचा स्कायवॉक प्रकल्प ‘पीपीपी’ तत्त्वावर साकारला जात आहे. पुणे आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शन व संमेलन केंद्रासाठी (PIECC) ९८२ कोटींची तरतूद करण्यात आली आहे.

शिस्तबद्ध शहरीकरण: १५ ‘टीपी स्कीम’वर भर

पुण्यातील विस्कळीत शहरीकरणाला शिस्त लावण्यासाठी प्राधिकरणाने १५ नगररचना योजना (TP Schemes) प्रस्तावित केल्या आहेत. सध्या १,८९२ कोटींच्या ५ योजना (माण-म्हाळुंगे, वडाचीवाडी, औताडे-हांडेवाडी, होळकरवाडी ४ व ५) मंजूर असून, त्या प्राथमिक टप्प्यात आहेत. तसेच, सेक्टर-१२ आणि औंध पोलीस गृहनिर्माण अशा प्रकल्पांतून १,२१८ कोटींची गुंतवणूक केली जात असून ही कामे अंतिम टप्प्यात आहेत.

पर्यावरण आणि पाणीप्रश्न

वाघोली परिसरातील पाणीप्रश्न सोडवण्यासाठी २३ कोटींची योजना पूर्णत्वाकडे असून, ती लवकरच हस्तांतरित केली जाणार आहे. नद्यांच्या पुनरुज्जीवनासाठी इंद्रायणी, पवना आणि मुळा-मुठा नद्यांमधील प्रदूषण रोखण्यासाठी १,९६७ कोटींचे ३ प्रकल्प निविदा स्तरावर आहेत. ३३५ किमीच्या सांडपाणी वाहिन्यांच्या जाळ्यासाठी १,२०९ कोटींचे नियोजन आहे.

पुणे महानगराचा विकास हा भविष्यातील ५० वर्षांचा विचार करून केला आहे. मेट्रो, रिंग रोड आणि टीपी स्कीम्समुळे पुण्याची अर्थव्यवस्था अधिक गतिमान होईल आणि हे शहर देशातील सर्वाधिक राहण्यायोग्य महानगर म्हणून नावारूपास येईल. — डॉ. योगेश म्हसे (IAS), महानगर आयुक्त, पीएमआरडीए.