
यंदा 'गणपती बाप्पा' महागणार! वाहतूक, रंग आणि मजुरी वाढल्याने मूर्ती महागल्या
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील गणेशमूर्ती निर्मिती हा अनेक कुटुंबांचा पिढ्यानपिढ्यांचा व्यवसाय आहे. नवीन पिढीही ही परंपरा जपत असली तरी उत्पादन खर्च सातत्याने वाढत असल्याने मूर्तिकार आर्थिक अडचणीत आले आहेत. पूर्वी स्थानिक मातीचा वापर करून कमी खर्चात मूर्ती तयार होत असत. मात्र, गेल्या काही वर्षांत शाडू माती आणि प्लास्टर ऑफ पॅरिस (POP) यांचा वापर वाढला असून त्यांचा खर्चही मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. याशिवाय मूर्ती तयार करण्यासाठी लागणारे साचे बाहेरून आणावे लागत असल्याने वाहतूक खर्चातही मोठी वाढ झाली आहे.
कोकणवासियांना मोठा दिलासा! गणेशोत्सवासाठी Railway चा मोठा निर्णय; ‘इतक्या’ विशेष गाड्या सोडणार
मूर्तिकार शंकर पाटकर यांनी सांगितले की, कच्चा माल, वाहतूक आणि रंगकामाचा खर्च इतका वाढला आहे की, मूर्ती तयार करण्याचे आर्थिक गणित जुळवणे कठीण झाले आहे.
दुसरीकडे, सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील मूर्तिकारांना महावितरणच्या वारंवार खंडित होणाऱ्या वीजपुरवठ्याचाही मोठा फटका बसत आहे. मूर्तींचे फिनिशिंग आणि रंगकाम करताना वीज नसल्याने कामात अडथळे निर्माण होत आहेत. त्यामुळे वेळ आणि खर्च दोन्ही वाढत असल्याची तक्रार मूर्तिकार सुशांत सावंत यांनी केली.
मूर्तिकारांनी आणखी एक महत्त्वाचा मुद्दा उपस्थित केला आहे. गोवा राज्यात मूर्तिकारांना प्रति फूट मूर्तीसाठी २०० रुपयांचे अनुदान दिले जाते, मात्र महाराष्ट्रातील, विशेषतः कोकणातील मूर्तिकारांना अशा कोणत्याही आर्थिक योजनेचा लाभ मिळत नसल्याने त्यांच्यात नाराजी आहे.
मूर्तिकार कृष्णा चव्हाण यांनी सांगितले की, इंधन दरवाढीमुळे वाहतूक खर्चात मोठी वाढ झाली आहे. त्यातच रंगकाम, कच्चा माल आणि कारागिरांच्या मजुरीचे दर वाढल्याने लहान आकाराच्या गणेशमूर्तींच्या किमतीही सुमारे २,५०० रुपयांपर्यंत पोहोचल्या आहेत.
एकूणच, महागाईचा सर्वाधिक फटका यंदा कोकणातील गणेशमूर्ती व्यवसायाला बसला असून, त्याचा परिणाम थेट गणेशभक्तांच्या खिशावर होणार असल्याचे चित्र दिसत आहे.
‘ज्याचा पास मिळवायला भांडलो, तिथंच…’! कृष्णकुमार गोयल यांचा ‘नवराष्ट्र’शी खास संवाद